Buổi sáng an lành từ nước Áo

Tác phẩm “Buổi sáng lễ Giáng sinh”.

Sinh năm 1793 tại Viên (Áo), một trong những thủ đô của nghệ thuật châu Âu, Ferdinand Georg Waldmüller nằm trong số những họa sĩ hiện thực quan trọng bậc nhất của Áo ở thế kỷ 19. Vừa vẽ, làm nghiên cứu và viết văn, bởi thế Ferdinand Georg Waldmüller còn được biết đến như nhà phê bình nghệ thuật uy tín thời kỳ đó. Bắt đầu kiếm sống bằng công việc giảng dạy mỹ thuật cho trẻ em, thiết kế bối cảnh cho vợ - ca sĩ và vẽ chân dung… Nhưng mối bận tâm lớn hơn cả của Ferdinand Georg Waldmüller là thiên nhiên và ông dành nhiều thời gian của cuộc đời mình để tụng ca thiên nhiên bằng chính các bức tranh phong cảnh tươi sáng, sinh động.

Ferdinand Georg Waldmüller phát triển tài năng rực rỡ trong thời kỳ Biedermeied ở Trung Âu, khi quá trình công nghiệp hóa gia tăng dẫn đến tốc độ đô thị hóa được đẩy nhanh, tầng lớp trung lưu mới phát triển đông đảo, các giá trị gia đình, văn học, nghệ thuật cũng được nâng tầm, đề cao hơn trước. Nhưng kinh tế sôi động hơn, đồng nghĩa mâu thuẫn giàu nghèo thêm sâu sắc và những xung đột giữa lý tưởng với hiện thực bị khoét sâu. Ferdinand Georg Waldmüller từ những trải nghiệm thực tế, nhấn mạnh tính xã hội trong các tác phẩm của mình và những mô tả, phán ánh của ông về hiện thực cuộc sống luôn có tác động tới các đồng nghiệp đương thời lẫn hậu thế… Ferdinand Georg Waldmüller cũng là họa sĩ được trùm phát xít Hitler yêu thích, bởi vậy nhiều tác phẩm của ông đã bị chiếm đoạt, thất lạc ở thời kỳ Đức quốc xã cai trị. Mãi sau nhiều thập niên, một số mới được tìm, đòi về.

Quan tâm tới đời sống của người dân, nhất là ở nông thôn, Ferdinand Georg Waldmüller để lại nhiều tác phẩm quý xoay quanh đề tài này. “Buổi sáng lễ Giáng sinh” ông hoàn thiện năm 1844, với hình ảnh đoàn tụ của đại gia đình lóc nhóc trẻ con và có vẻ thiếu thốn. Bất chấp cái nghèo, sự tuềnh toàng khó bề giấu giếm, căn nhà vẫn bừng sáng. Ánh sáng tỏa ra trên từng gương mặt nhân vật, nhất là những cô bé, cậu bé được đặc tả, tràn trề hạnh phúc đón chờ các món quà mà Thánh Nicholas đem tới trên những chiếc giày - theo truyền thống của người Áo. Dù ngôi nhà chẳng được trang hoàng lộng lẫy, nhưng “Buổi sáng lễ Giáng sinh” vẫn an lành, ấm áp, vẫn được các nhà phê bình hội họa ngày nay đánh giá như một trong các tác phẩm hội họa truyền cảm xúc nhất về mùa Noel… Tác phẩm này hiện được trưng bày tại bảo tàng nghệ thuật Belvedere, nằm trong cung điện Belvedere ở Viên, Áo. Ferdinand Georg Waldmüller qua đời năm 1864. Cùng năm đó, ông được phong tước Hiệp sĩ…/.