Dinh dưỡng là phần quan trọng trong công tác điều trị bệnh. Tuy nhiên, hầu hết các bệnh viện trong tỉnh chưa thực sự quan tâm việc tổ chức các suất ăn cho bệnh nhân.
Tư vấn dinh dưỡng cho bệnh nhân và người nhà bệnh nhân tại Khoa Ngoại 2, Bệnh viện Đa khoa tỉnh
Khoa dinh dưỡng bị ghép chung Gần 10 giờ 30 một ngày cuối tháng 11, có mặt tại khu vực Khoa Dinh dưỡng Bệnh viện Đa khoa huyện Nam Sách, chúng tôi thấy chỉ có 3 nhân viên đang làm việc. Trong đó, 1 người đang rửa rau, 2 người còn lại đang giặt đồ của bệnh nhân. Trong bếp, ngoài dụng cụ nấu ăn còn chồng chất cả quần áo, ga giường. Bếp cũng chưa "đỏ lửa". Hỏi một bệnh nhân chúng tôi được biết, nhiều bệnh nhân được người nhà mang thức ăn đến, còn những người khác ra ngoài cổng bệnh viện ăn. Quan sát tại khu vực cổng bệnh viện, một vài quán ăn với đầy đủ các món cơm, cháo, phở bán cả ngày và khách hàng chủ yếu là bệnh nhân. Bà Nguyễn Thị Viển ở xã Nam Chính, đang ăn trong quán đối diện cổng bệnh viện cho biết: "Tôi điều trị bệnh xương khớp tại bệnh viện được hơn 1 tuần nay, buổi tối con cháu mang cơm vào, còn buổi trưa tôi ra ngoài này ăn cho tiện, thích ăn gì cũng có". Có thể thấy, bữa trưa của bà Viển cũng như nhiều bệnh nhân khác chủ yếu là cháo, phở, bún...
Theo ông Nguyễn Văn Nam, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa huyện Nam Sách, Khoa Dinh dưỡng vốn được bố trí riêng một dãy nhà nằm ngay phía sau khu điều trị. Tuy nhiên, gần đây, do tình trạng quá tải nên bệnh viện chuyển một phần Khoa Dinh dưỡng thành buồng bệnh, một phần tập trung đồ giặt là và vẫn dành 1 phòng ăn để phục vụ bệnh nhân, nhân viên có nhu cầu.
Tại Bệnh viện Nhi Hải Dương, Khoa Dinh dưỡng được lồng ghép với Khoa Tiêu hóa. Tuy nhiên, hoạt động chuyên môn của Khoa Dinh dưỡng bị "lép vế" so với Khoa Tiêu hóa. Do diện tích quá chật hẹp nên khoa chưa thực hiện được việc cung cấp suất ăn hay thực đơn cho các bệnh nhân. Khoa mới chỉ dừng lại ở việc tư vấn kiến thức dinh dưỡng cho gia đình bệnh nhi trong quá trình thăm, khám bệnh. Tuy nhiên, việc làm này cũng chưa thường xuyên và chưa đáp ứng được nhu cầu của bệnh nhi. Hiện nay, khoa cũng chưa có cán bộ chuyên về dinh dưỡng. Vậy nên, cảnh thường thấy tại bệnh viện là các gia đình bệnh nhân sử dụng đồ ăn sẵn tại các khu vực xung quanh.
Đó cũng là thực trạng chung hiện nay tại hầu hết các bệnh viện trong tỉnh. Trong khi cả bệnh viện và bệnh nhân "thờ ơ" với vấn đề dinh dưỡng trong quá trình điều trị thì các khu vực hàng quán xung quanh các bệnh viện lại rất đắt khách.
Xây dựng mô hình điểm Khoa Dinh dưỡng tiết chếTheo bác sĩ Nguyễn Thu Trang, chuyên gia dinh dưỡng, Khoa Dinh dưỡng tiết chế, Bệnh viện Đa khoa tỉnh, không ít bệnh viện cũng như các bác sĩ hiện nay chỉ quan tâm đến việc điều trị bệnh bằng thuốc. Vì vậy, nhiều bệnh nhân, đặc biệt những bệnh nhân ngoại khoa hoặc bệnh nhân mắc các bệnh mãn tính như đái tháo đường, tăng huyết áp... không được sử dụng chế độ dinh dưỡng hợp lý, dễ dẫn đến hồi phục chậm, thậm chí có người còn bị suy dinh dưỡng, làm cho vết thương lâu lành, suy giảm khả năng miễn dịch của cơ thể, kéo dài thời gian nằm viện, tăng tỷ lệ biến chứng, tử vong và chi phí điều trị.
Bệnh viện Đa khoa tỉnh vừa triển khai Khoa Dinh dưỡng tiết chế theo mô hình hiện đại của Bệnh viện Bạch Mai và Viện Quân y 103. Với quy mô rộng hàng trăm m2, khoa có khu chế biến theo quy trình 1 chiều với 15 nhân viên phục vụ. Khu nhà ăn có sức chứa khoảng 350 người ăn cùng lúc. Khu văn phòng có phòng tư vấn với đầy đủ tài liệu và 2 cử nhân dinh dưỡng sẵn sàng tư vấn trực tiếp các kiến thức về dinh dưỡng phù hợp với từng loại bệnh. Bệnh viện đầu tư hệ thống cung cấp nước nóng với sức chứa 200 lít nước sôi liên tục và có 4 nhân viên vận chuyển đến tận các khoa, phòng. Hệ thống tủ nấu cơm bằng điện bảo quản thức ăn nóng cung cấp liên tục khoảng 100- 200 suất ăn. Ông Vũ Văn Khánh, quyền Trưởng khoa cho biết: "Khoa Dinh dưỡng tiết chế sẽ thực hiện bài bản, đầy đủ các nhiệm vụ, trong đó chú trọng cung cấp suất ăn cho người bệnh phù hợp với từng loại bệnh; cung cấp nước uống bảo đảm vệ sinh; tư vấn dinh dưỡng cho người bệnh và người nhà ngay tại các khoa phòng".
Bệnh viện Đa khoa tỉnh chỉ là bệnh viện hiếm hoi xây dựng được Khoa Dinh dưỡng tiết chế với đầy đủ các hoạt động chuyên khoa. Các bệnh viện khác cần sớm xây dựng mô hình như trên và có chương trình can thiệp dinh dưỡng sớm cho người bệnh. Việc can thiệp dinh dưỡng sớm sẽ góp phần rút ngắn thời gian điều trị của bệnh nhân và giảm chi phí cho bệnh viện.
Chế độ dinh dưỡng phù hợp với người bị tiểu đường
Theo tài liệu của Viện Dinh dưỡng quốc gia, nguyên tắc cơ bản về chế độ ăn của bệnh nhân tiểu đường là hạn chế glu-xít (chất bột đường) để tránh tăng đường huyết sau khi ăn và hạn chế vừa phải chất béo, nhất là các a-xít béo bão hoà để tránh rối loạn chuyển hoá. Nhu cầu năng lượng chung cho bệnh nhân tiểu đường điều trị tại bệnh viện là 25 kcal/kg/ngày. Tỷ lệ giữa các thành phần sinh năng lượng nên sử dụng là: Prô-tê-in (chất đạm) đạt 0,8 g/kg/ngày với người lớn và đạt 15-20% năng lượng khẩu phần. Tỷ lệ năng lượng li-pít (chất béo) nên là 25% tổng số năng lượng khẩu phần và không nên vượt quá 30%, nên ăn các a-xít béo chưa bão hoà có nhiều trong các loại dầu thực vật như dầu vừng, dầu đậu nành, dầu hướng dương... Chỉ nên sử dụng các loại glu-xít phức hợp dưới dạng các hạt và khoai củ. Hạn chế các loại đường đơn và các loại thức ăn có hàm lượng đường cao (bánh, kẹo, nước ngọt...). Tỷ lệ năng lượng do glu-xít cung cấp nên đạt 50 - 60% tổng số năng lượng khẩu phần. Với người bị tiểu đường nên chia làm nhiều bữa nhỏ để tránh tăng đường huyết nhiều sau ăn, có thể chia làm 5 - 6 bữa nhỏ trong ngày.
|
MINH HẠNH
