Thu hồi 867,942 tỷ đồng phân bổ không đúng quy định
Theo Tờ trình của Chính phủ, một số dự án đầu tư của 5 bộ, ngành và 2 địa phương không giao được vốn do không đáp ứng các tiêu chí, nguyên tắc đề ra hoặc không có nhu cầu sử dụng, không thể điều chuyển trong nội bộ các đơn vị. Vì vậy, Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội thu hồi 867,942 tỷ đồng để điều chuyển cho các bộ, ngành, địa phương có nhu cầu bố trí vốn.
Thẩm tra Tờ trình của Chính phủ, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính – Ngân sách Nguyễn Đức Hải cho biết, Ủy ban cơ bản nhất trí thu hồi 179,985 tỷ đồng bố trí cho dự án của Bộ Ngoại giao và Ngân hàng Nhà nước, chuyển cho các dự án thuộc lĩnh vực quốc phòng của Bộ Quốc phòng và Ban cơ yếu Chính phủ, đây đều là các dự án cấp bách cần đẩy nhanh tiến độ và sẽ hoàn thành trong năm 2017. Ủy ban Tài chính – Ngân sách cũng nhất trí với đề nghị của Chính phủ, thu hồi 687,957 tỷ đồng vốn ODA vay của Ấn Độ và các dự án có cơ cấu hỗn hợp.
Làm rõ nguyên nhân giải ngân vốn chậm
Tán thành việc thu hồi vốn của các dự án phân bổ không đúng nguyên tắc, không có nhu cầu sử dụng, nhiều ý kiến trong Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho rằng việc xây dựng dự toán không sát và tiến độ thực hiện chậm, dẫn đến việc bố trí vốn cho các công trình, dự án có tốc độ giải ngân quá thấp ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn, buộc phải xem xét, điều chuyển vốn là chưa thật sự hợp lý. Chính phủ cần chỉ đạo các bộ, ngành rút kinh nghiệm trong quá trình lập dự toán, bám sát các tiêu chí, nguyên tắc phân bổ vốn và tiến độ giải ngân theo đúng kế hoạch, đồng thời làm rõ nguyên nhân giải ngân vốn chậm của các dự án, từ đó có giải pháp khắc phục.
Phân tích 3 điểm sai, đó là chưa hoàn thiện thủ tục đầu tư mà đã giao vốn kế hoạch; giao vốn cho Bộ Giáo dục – Đào tạo cả phần vốn thuộc địa phương thực hiện, chưa đúng quy định và bố trí vốn vượt tổng mức đầu tư của dự án, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân nêu rõ khuyết điểm thuộc trách nhiệm của Bộ Kế hoạch - Đầu tư, các bộ, ngành, Ủy ban Tài chính - Ngân sách và Ủy ban Thường vụ Quốc hội trong việc thẩm tra trình Quốc hội giao phân bổ ngân sách trung ương. “Sai là phải sửa, còn điều chỉnh như thế nào phải tính, tôi đề nghị phải thu hồi”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, đồng thời nêu rõ Bộ Kế hoạch - Đầu tư là cơ quan tổng hợp, không quán xuyến được hết, phải tự nhận trách nhiệm, rồi phê phán các bộ, ngành, Ủy ban Tài chính – Ngân sách cũng phải nhận trách nhiệm khi thẩm tra.
Chủ tịch Quốc hội cũng chỉ rõ đối với vốn ngoài nước có hiệp định vay, phải sử dụng đúng mục đích theo hiệp định vay.
Thẳng thắn thừa nhận việc tổng hợp, rà soát chưa sát tiêu chí, còn nể nang, nhiều khi không cương quyết, không đủ thủ tục, nhưng do các bộ, ngành, địa phương cam kết nên vẫn bố trí; hướng dẫn chưa đầy đủ, rõ ràng để các địa phương thực hiện cho đúng, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch- Đầu tư Nguyễn Chí Dũng nhận trách nhiệm về vấn đề này.
Hỗ trợ 7 địa phương hụt thu cân đối ngân sách
Cũng trong phiên làm việc, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc phân bổ, sử dụng nguồn kinh phí còn lại của ngân sách trung ương năm 2016.
Theo báo cáo của Chính phủ, ngân sách trung ương năm 2016 chỉ còn hụt 321 tỷ đồng so với dự toán, giảm nhiều so với số báo cáo Quốc hội vào tháng 10-2016 (hụt 8 - 10 nghìn tỷ đồng). Thu ngân sách địa phương vượt khá lớn (82,39 nghìn tỷ đồng, thuộc thẩm quyền quyết định phân bổ, sử dụng của HĐND cấp tỉnh) nhưng chủ yếu vượt thu từ đất. Tuy nhiên, vẫn có 12 địa phương bị hụt thu cân đối. Chính phủ chỉ đạo các địa phương này sử dụng hết các nguồn lực tại chỗ và các nguồn lực hợp pháp khác để ổn định cân đối ngân sách, nhưng còn 7 địa phương hụt thu cân đối ngân sách địa phương do các nguyên nhân khách quan như giá dầu giảm, hạn hán, sự cố môi trường biển do Formosa gây ra… dẫn đến hụt thu cân đối lớn, chưa có nguồn để xử lý.
Từ nhìn nhận hỗ trợ đầu tư trở lại cho thành phố Hồ Chí Minh 500 tỷ đồng cũng tương đương với 499 tỷ đồng vượt thu, lẽ ra thành phố được thưởng mà không thưởng, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân cho rằng “chúng ta chưa thực hiện đúng luật”, như thưởng vượt thu hay bù giảm hụt thu cân đối. Thực tế đó còn nhiều vấn đề cần làm rõ trách nhiệm.
Theo quy định, khi dự toán rồi, không được ban hành chính sách mới để làm tăng thêm ngân sách không có trong dự toán. Nhưng ở đây có trường hợp ngược lại, chính sách mới chưa ban hành đã bố trí dự toán, dẫn đến chi sự nghiệp giáo dục có hơn 2.000 tỷ đồng vẫn chưa chi được, Chủ tịch Quốc hội chỉ ra, đồng thời yêu cầu Chính phủ, các bộ, ngành cần rút kinh nghiệm trong công tác lập dự toán, ban hành chính sách rồi mới bố trí.
Chiều 17-8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến một số vấn đề còn có ý kiến khác nhau của dự án Luật Quản lý nợ công (sửa đổi) và dự án Luật Tố cáo (sửa đổi).
Nhiều ý kiến khác nhau về đầu mối quản lý nợ công
Dự án Luật Quản lý nợ công gồm 10 chương, 67 điều, quy định về quản lý nợ công gồm huy động, phân bổ, sử dụng vốn vay, trả nợ và các nghiệp vụ quản lý nợ công. Tại phiên thảo luận, quy định về nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm của các cơ quan trong quản lý nợ công tiếp tục là nội dung được các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội quan tâm. Theo Báo cáo phương án giải trình, tiếp thu, chỉnh lý một số vấn đề lớn và vấn đề còn ý kiến khác nhau của dự án Luật của Ủy ban Tài chính, Ngân sách, Chính phủ đề nghị giữ nguyên nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam như quy định hiện hành nhằm bảo đảm ổn định bộ máy, không gây xáo trộn về tổ chức, chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan và không phải điều chỉnh các luật có liên quan.
Tuy nhiên, Theo Ủy ban Tài chính, Ngân sách, việc quy định nhiều cơ quan cùng là đầu mối quản lý nợ công sẽ không khắc phục được tình trạng quản lý phân tán, phối hợp chưa chặt chẽ, dẫn đến công tác theo dõi, tổng hợp báo cáo, quyết toán, thống kê, đặc biệt việc xác định trách nhiệm vay, trả nợ, đánh giá hiệu quả sử dụng vốn vay còn khó khăn, bất cập. Đặc biệt, thống nhất đầu mối trong quản lý nợ công sẽ tiết kiệm chi phí trong quản lý vay nợ và tạo điều kiện kịp thời ứng phó với các thay đổi, diễn biến diễn ra trên thị trường vay nợ trong nước và quốc tế.
Cho ý kiến về nội dung này, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân khẳng định: Cần thống nhất một đầu mối về quản lý nợ công để quán triệt đúng tinh thần Nghị quyết số 07-NQ/TW của Bộ Chính trị và phù hợp với thông lệ quốc tế.
Kết luận nội dung này, Phó chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển đề nghị cơ quan soạn thảo và thẩm tra đánh giá tác động về việc nếu tập trung về một đầu mối có lợi gì và để như hiện nay thì có tác động gì rồi thống nhất để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến tại phiên họp tháng 9 tới. Khi đó, nếu các bên chưa thống nhất, sẽ báo cáo Bộ Chính trị xin ý kiến.
Cân nhắc kỹ việc không mở rộng hình thức tố cáo
Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến một số vấn đề còn có ý kiến khác nhau của dự án Luật Tố cáo (sửa đổi).
Trình bày Báo cáo tóm tắt tiếp thu, giải trình ý kiến của đại biểu Quốc hội về dự án Luật Tố cáo (sửa đổi), Tổng Thanh tra Chính phủ Phan Văn Sáu cho biết, nhiều ý kiến đại biểu Quốc hội đề nghị bổ sung mở rộng thêm các hình thức tố cáo qua điện thoại, fax, hộp thư điện tử để tạo điều kiện thuận lợi cho cá nhân thực hiện quyền tố cáo, cung cấp, phản ánh thông tin về hành vi vi phạm pháp luật, tránh bỏ sót, bỏ lọt hành vi vi phạm. Tuy nhiên, Chính phủ đề nghị giữ nguyên quy định hai hình thức tố cáo như trong dự thảo luật là tố cáo bằng đơn và tố cáo trực tiếp.
Mặc dù không xem xét, giải quyết đối với tố cáo qua điện thoại, fax, hộp thư điện tử theo quy trình giải quyết tố cáo nhưng Chính phủ cho rằng những hành vi vi phạm pháp luật được phản ánh qua điện thoại, fax, hộp thư điện tử cần được các cơ quan Nhà nước tiếp nhận, xử lý phục vụ yêu cầu công tác quản lý, thanh tra, kiểm tra. Do vậy, dự thảo luật đã có quy định riêng về việc tiếp nhận, xử lý thông tin phản ánh về hành vi vi phạm pháp luật qua điện thoại, email, fax. Tuy nhiên, đây là vấn đề phức tạp có nhiều quan điểm trái chiều, Chính phủ đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổng hợp để Đảng, đoàn, Quốc hội báo cáo Bộ Chính trị.
Các nội dung khác về đơn tố cáo nặc danh, mạo danh; bảo vệ người tố cáo; thời hiệu tố cáo; thẩm quyền giải quyết tố cáo... cũng được các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội phân tích, cho ý kiến cụ thể trong phiên thảo luận.
TTXVN
