BỘ CÔNG THƯƠNG
Cử tri thành phố Hải Phòng phản ánh, công tác quản lý nhà nước về vệ sinh an toàn thực phẩm chưa được quan tâm đúng mức, thực phẩm bẩn không rõ nguồn gốc, thực phẩm kém chất lượng bày bán tràn lan; tình trạng doanh nghiệp, hộ gia đình sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm sử dụng các chế phẩm kích thích tăng trưởng, chất bảo quản trong sản xuất diễn ra rất phức tạp, ảnh hướng lớn đến sức khỏe và tính mạng người tiêu dùng và thị trường hàng hóa trong nước; nhiều mặt hàng đã qua kiểm định nhưng khi ra thị trường lại không bảo đảm chất lượng, nhất là hàng hóa xuất xứ từ Trung Quốc; việc kiểm soát thuốc bảo vệ thực vật còn buông lỏng... Cử tri đề nghị Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành chức năng và chính quyền các địa phương thường xuyên thanh tra, kiểm tra toàn diện vấn đề vệ sinh, an toàn thực phẩm và xử lý kịp thời, nghiêm minh các cơ sở sản xuất, kinh doanh có hành vi vi phạm và thông báo công khai cho nhân dân biết cụ thể cá nhân, tổ chức nào vi phạm.
Vấn đề này, tại Công văn số 1188/BCT-KH ngày 15-2-2017, Bộ Công Thương trả lời như sau:
Để chỉ đạo, điều hành chung công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trên cả nước, Chính phủ thành lập Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (Ban chỉ đạo 389 quốc gia) do Phó thủ tướng làm Trưởng ban, Bộ Tài chính là cơ quan thường trực với thành viên là các Bộ, ngành trong đó có Bộ Công Thương. Việc phân công trách nhiệm cụ thể của các Bộ, ngành, chính quyền địa phương trong công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả theo Quyết định số 19/2016/QĐ-TTg ngày 6-5-2016 của Thủ tướng Chính phủ. Theo đó:
- Tại biên giới, trên biển: Lực lượng Hải quan, bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển có trách nhiệm kiểm tra, ngăn chặn hàng hóa nhập lậu vào thị trường nội địa.
- Trong thị trường nội địa: Các Bộ, ngành phối hợp với chính quyền địa phương chỉ đạo các lực lượng Công an, Quản lý thị trường, Thanh tra chuyên ngành có trách nhiệm kiểm tra, kiểm soát, xử lý vi phạm đối với hành vi vi phạm về sản xuất, kinh doanh hàng hóa nhập lậu, gian lận thương mại, hàng giả và vi phạm an toàn thực phẩm trên thị trường.
- Trách nhiệm của chính quyền địa phương: Chỉ đạo các lực lượng chức năng địa phương thực hiện việc kiểm tra, kiểm soát các hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ trên địa bàn trong việc chấp hành pháp luật; phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, sản xuất, kinh doanh hàng giả trên địa bàn; tổ chức bộ máy, trang bị phương tiện, điều kiện làm việc của quản lý thị trường và thanh tra chuyên ngành địa phương để thực hiện tốt nhiệm vụ phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.
- Trách nhiệm của Bộ Công Thương: Phối hợp với cơ quan chức năng các cấp thực thi công tác quản lý thị trường nội địa, hướng dẫn nghiệp vụ, chỉ đạo lực lượng quản lý thị trường thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, kiểm soát thị trường đấu tranh chống các hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động thương mại ở thị trường trong nước.
Trong thời gian qua, Bộ Công Thương đã nghiêm túc quán triệt, thực hiện các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia trong đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và vi phạm an toàn thực phẩm. Riêng năm 2016, Bộ Công Thương ban hành nhiều văn bản chỉ đạo như:
+ Kế hoạch số 1630/KH-BCT ngày 26-2-2016 về công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả năm 2016 (thực hiện Kế hoạch số 03/KH-BCĐ389 của Ban chỉ đạo 389 quốc gia);
+ Kế hoạch số 1635/KH-BCDD389 ngày 26-2-2016 của Ban chỉ đạo 389 Bộ Công Thương về tăng cường thanh tra, kiểm tra việc sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, thuốc thú y, thức ăn chăn nuôi, thức ăn thủy sản và chất cấm trong chăn nuôi, chế biến thực phẩm (thực hiện Kế hoạch số 01/KH-BCDD389 của Ban chỉ đạo 389 quốc gia).
+ Kế hoạch của Bộ Công Thương (ban hành kèm theo Quyết định số 1650/QĐ-BCT ngày 28-6-2016) thực hiện Chỉ thị số 13/CT-TTg ngày 9-5-2016 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường trách nhiệm quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm.
+ Quyết định số 3835/QĐ-BCT ngày 23-9-2016 của Bộ trưởng Bộ Công Thương về kế hoạch tăng cường công tác quản lý phân bón vô cơ năm 2016-2017.
+ Kế hoạch số 11219/KH-BCĐ389 ngày 23-11-2016 của Ban chỉ đạo 389 Bộ Công Thương về cao điểm đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trước, trong và sau Tết Nguyên đán Đinh Dậu 2017 (thực hiện Kế hoạch số 358/KH-BCDD389 của Ban Chỉ đạo 389 quốc gia).
Đồng thời, Bộ Công Thương đã chỉ đạo các đơn vị trực thuộc chủ trì hoặc phối hợp với các Bộ, ngành xây dựng và ban hành các văn bản quy phạm pháp luật và các tài liệu hướng dẫn bảo đảm an toàn thực phẩm; chỉ đạo lực lượng quản lý thị trường tăng cường kiểm tra, kiểm soát các mặt hàng thực phẩm lưu thông trên thị trường nhằm bảo đảm an toàn thực phẩm cho người tiêu dùng; chỉ đạo các đơn vị thuộc Bộ Công Thương triển khai thanh tra, kiểm tra liên ngành và chuyên ngành định kỳ như: Thanh tra, kiểm tra liên ngành trong dịp Tết Trung thu, Tết Nguyên đán, Tháng hành động vì chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm... cũng như thường xuyên chỉ đạo các đơn vị chuyên ngành tiến hành thanh tra, kiểm tra đột xuất nhằm kịp thời phát hiện, xử lý và hướng dẫn khắc phục các sai phạm về an toàn vệ sinh thực phẩm.
Nhằm nâng cao hoạt động liên ngành trong công tác thanh tra, kiểm tra bảo đảm an toàn thực phẩm, Bộ Công Thương tích cực cử cán bộ tham gia các đoàn thanh tra, kiểm tra liên ngành do Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chủ trì. Các thành viên của Bộ Công Thương chủ động phối hợp chặt chẽ trong công tác thanh, kiểm tra tại các địa phương được kiểm tra, góp phần tích cực vào công tác phổ biến, tuyên truyền, hướng dẫn cụ thể kiến thức vệ sinh an toàn thực phẩm cho người quản lý, người lao động trực tiếp của các cơ sở sản xuất, kinh doanh bếp và bếp ăn công nghiệp tại các địa phương hiểu thêm nhiều kiến thức về bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, đồng thời giúp các đoàn thanh tra, kiểm tra phát hiện nhiều vi phạm của các cơ sở không chấp hành các quy định của nhà nước về vệ sinh an toàn thực phẩm...
Mặc dù, đã chỉ đạo sát sao, tích cực, công tác thanh tra, kiểm tra thường xuyên được thực hiện, có các biện pháp ngăn chặn, xử lý kịp thời các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, vi phạm an toàn thực phẩm và đã xử lý nghiêm minh nhiều vụ việc, tuy nhiên vẫn chưa đáp ứng mong muốn của nhân dân và cử tri cả nước. Trong thời gian tới, Bộ Công Thương tiếp tục triển khai các giải pháp như sau:
- Tiếp tục tập trung thực hiện nghiêm túc các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng, Ban chỉ đạo 389 quốc gia về công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.
- Tiếp tục rà soát, kiến nghị sửa đổi bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật nhằm nâng cao hiệu quả công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả. Hiện nay, Bộ Công Thương đang hoàn thiện trình ban hành Đề án chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả tại một số địa bàn trọng điểm (Đề án 8) theo phân công của Chính phủ.
- Chỉ đạo lực lượng quản lý thị trường kiểm tra, kiểm soát, xử lý vi phạm thực hiện thường xuyên, liên tục, có trọng tâm, trọng điểm; tập trung mặt hàng thuốc lá ngoại nhập lậu, phân bón, xăng dầu, khí hóa lỏng, rượu, bia, nước giải khát, sữa chế biến và các hàng hóa thực phẩm khác là hàng giả, không rõ nguồn gốc, không bảo đảm chất lượng, gian lận thương mại, nhập lậu; kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi vi phạm; tổ chức kiểm tra, đánh giá việc thực hiện các chương trình, kế hoạch để rút kinh nghiệm, đề ra các giải pháp đấu tranh phù hợp với tình hình thực tiễn.
- Thực hiện tốt công tác phối hợp với các lực lượng chức năng, đặc biệt là lực lượng Công an trong việc xử lý các đường dây, ổ nhóm. Tập trung ngăn chặn tình trạng buôn bán, vận chuyển hàng nhập lậu, hàng giả như thuốc lá, mỹ phẩm, rượu, đường tại các tỉnh miền Nam và miền Trung; trong thị trường nội địa, tập trung ngăn chặn tình trạng bày bán công khai hàng nhập lậu, hàng giả, vi phạm sở hữu trí tuệ tại các thành phố lớn như Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh.
- Tiếp tục duy trì thực hiện nghiêm túc chỉ thị số 14/CT-BCT và Chỉ thị số 23/CT-BCT của Bộ trưởng Bộ Công Thương để xây dựng lực lượng quản lý thị trường trong sạch, vững mạnh, không tham nhũng, tiêu cực. Tăng cường công tác đào tạo chuyên môn, nghiệp vụ kiểm tra, xử lý vi phạm cho công chức thực thi; chú trọng công tác kiểm tra nội bộ để kịp thời chấn chỉnh, xử lý nghiêm các trường hợp tiêu cực, tham nhũng, vi phạm trong hoạt động công vụ.
- Đề cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu; nếu để xảy ra tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại kéo dài hoặc nghiêm trọng trên địa bàn, người đứng đầu đơn vị phải chịu trách nhiệm; thực hiện việc luân chuyển công chức theo đúng quy định, đặc biệt là tại các vị trí dễ phát sinh tiêu cực, tham nhũng.
- Đẩy mạnh hơn nữa công tác tuyên truyền giáo dục chính sách pháp luật cho mọi đối tượng, biến nhận thức về chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại thành ý thức tự giác thường trực và hành động cụ thể của mỗi cấp, mỗi ngành, mỗi doanh nghiệp, người dân.
Cử tri thành phố Hải Phòng kiến nghị Chính phủ tiếp tục có chính sách ưu đãi hỗ trợ xúc tiến thương mại trực tiếp cho doanh nghiệp để thu hút liên kết với nông dân; bảo đảm thị trường đầu ra ổn định cho các sản phẩm nông nghiệp.
Vấn đề này, tại Công văn số 1216/BCT-KH ngày 15-2-2017, Bộ Công Thương trả lời như sau:
Xúc tiến thương mại, bảo đảm thị trường đầu ra ổn định cho các sản phẩm nông nghiệp luôn được Bộ Công Thương thường xuyên quan tâm. Trong những năm qua, Bộ Công Thương với tư cách là cơ quan đầu mối chịu trách nhiệm về xúc tiến thương mại quốc gia đã và đang xây dựng, triển khai chính sách ưu đãi hỗ trợ xúc tiến thương mại trực tiếp cho doanh nghiệp để thu hút liên kết đối với nông dân, bảo đảm thị trường đầu ra ổn định cho các sản phẩm nông nghiệp. Một số hoạt động cụ thể như sau:
- Thứ nhất, ưu tiên kinh phí và tổ chức xây dựng các đề án xúc tiến thương mại mang tính trọng điểm, ưu tiên trong nông nghiệp. Năm 2016, Chương trình đã triển khai 29 đề án xúc tiến thương mại trong nông nghiệp với tổng kinh phí là 34,3 tỷ đồng, chiếm hơn 38% tổng kinh phí chương trình. Năm 2017, trên cơ sở đề xuất của các đơn vị chủ trì, Bộ Công Thương ưu tiên phê duyệt các đề án xúc tiến thương mại cho các sản phẩm nông nghiệp, 33 đề án xúc tiến thương mại nông sản thực phẩm với kinh phí là 31,11 tỷ đồng, chiếm 33,4 % tổng kinh phí của Chương trình.
Trong kế hoạch triển khai hoạt động xúc tiến thương mại các năm tiếp theo, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục ưu tiên đẩy mạnh xúc tiến thương mại đối với ngành hàng nông nghiệp, góp phần hỗ trợ doanh nghiệp tháo gỡ vướng mắc, khó khăn, thúc đẩy phát triển thị trường xuất khẩu cho các mặt hàng nông sản, thủy sản, đặc biệt chú trọng tới các thị trường Việt Nam đã hoặc chuẩn bị ký kết các hiệp định tự do thương mại nhằm tận dụng hiệu quả cơ hội thị trường cho hàng nông sản, thủy sản Việt Nam.
- Thứ hai, tăng cường công tác phối hợp với các cơ quan, tổ chức có liên quan nhằm đẩy mạnh hoạt động xúc tiến thương mại, đặc biệt là đối với xúc tiến xuất khẩu. Ban quản lý Chương trình Xúc tiến thương mại quốc gia (Bộ Công Thương) thường xuyên phối hợp chặt chẽ với các cơ quan xúc tiến thương mại của các Bộ, ngành, các hiệp hội ngành hàng, các cơ quan xúc tiến thương mại địa phương, các cơ quan thông tin đại chúng phổ biến thông tin, hướng dẫn các doanh nghiệp chủ động lựa chọn tham gia các hoạt động xúc tiến thương mại phù hợp; đồng thời phối hợp với các Thương vụ Việt Nam tại nước ngoài, các tổ chức xúc tiến thương mại nước ngoài hỗ trợ các đơn vị chủ trì triển khai các đề án xúc tiến thương mại nông sản, thủy sản tại nước ngoài thông qua các đề án xúc tiến thương mại nông sản, thủy sản tại nước ngoài; thông qua các hoạt động quảng bá, hỗ trợ; làm việc với Ban tổ chức hội chợ chuyên ngành nông sản tại nước ngoài, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp Việt Nam tham gia; mời các nhà nhập khẩu tới thăm quan khu gian hàng Việt Nam, bố trí chương trình làm việc, giao thương giữa doanh nghiệp Việt Nam và nước ngoài.
Năm 2016, Việt Nam đã triển khai nộp hồ sơ xin phép thành lập Phòng xúc tiến thương mại Việt Nam tại thành phố Hàng Châu và Thành Đô, Trung Quốc; triển khai các hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam và Trung Quốc kết nối giao thương thúc đẩy xuất khẩu hàng nông sản, thủy sản sang thị trường Tây Nam Trung Quốc... Trong những năm tới, Bộ sẽ nghiên cứu và tiếp tục đề xuất thành lập các Văn phòng Xúc tiến thương mại tại một số thị trường nhằm thúc đẩy tiêu thụ nông sản cho người dân.
- Thứ ba, tăng cường công tác hỗ trợ thông tin đối với ngành hàng nông sản. Năm 2016, Bộ Công Thương xây dựng và xuất bản Báo cáo ngành hàng/thị trường xuất khẩu (về thị trường rau quả EU, thị trường thủy sản Nhật Bản và thị trường thực phẩm Ôxtrây-li-a), đặc san song ngữ Anh – Việt: “Ngành dệt may hội nhập TPP”, 4 bản tin online chuyên về ngành hàng rau quả và cà phê, thanh long, cá tra.
Một số hoạt động xúc tiến thương mại, bao gồm cả xúc tiến trong lĩnh vực nông nghiệp đã được triển khai trong năm qua như:
+ Cập nhật, đưa tin về các hoạt động xúc tiến thương mại, xúc tiến đầu tư trên cổng thông tin điện tử bằng tiếng Việt và tiếng Anh của Cục Xúc tiến thương mại và của Bộ Công Thương.
+ Xuất bản các ấn phẩm Xúc tiến thương mại như: Bản tin xuất khẩu (từ số 381 đến số 422); xuất bản ấn phẩm Thương mại và Đầu tư bằng tiếng Anh; các ấn phẩm Vietbiz và VietBrand giới thiệu các ngành hàng xuất khẩu, quảng bá thương hiệu sản phẩm Việt Nam.
+ Thực hiện sản xuất 52 chương trình truyền hình công thương với trên 400 tin, bài phóng sự hằng tuần trên kênh VTV1 của Đài Truyền hình Việt Nam.
+ Thực hiện công tác tư vấn doanh nghiệp trung bình khoảng 70-100 lượt yêu cầu thông tin mỗi tháng, tổng cộng khoảng trên 1.000 lượt doanh nghiệp trong và ngoài nước trong năm 2016.
- Thứ tư, khuyến khích các doanh nghiệp bán lẻ FDI tăng cường phân phối các sản phẩm nông sản của Việt Nam tại hệ thống phân phối nước ngoài. Bộ Công Thương phối hợp với các doanh nghiệp FDI để tổ chức giới thiệu, quảng bá hàng Việt ở cơ sở bán lẻ của họ tại nước ngoài. Trong quá trình xem xét chấp thuận thành lập cơ sở bán lẻ ngoài cơ sở bán lẻ thứ nhất của một số doanh nghiệp FDI tại Việt Nam cũng như một số cuộc họp với doanh nghiệp, Bộ Công Thương đã trao đổi, khuyến khích doanh nghiệp FDI ưu tiên sử dụng hàng hóa trong nước tại hệ thống phân phối của mình nhằm tiêu thụ hàng hóa trong nước tại hệ thống phân phối của mình nhằm tiêu thụ hàng hóa cho người nông dân các cơ sở, doanh nghiệp sản xuất trong nước, đặc biệt là đối với mặt hàng nông sản. Đến nay, rất nhiều doanh nghiệp FDI hoạt động tại Việt Nam đã có cam kết báo cáo Bộ Công Thương về nội dung này. Ngoài ra, Bộ Công Thương phối hợp với Hội doanh nghiệp hàng Việt Nam chất lượng cao tại hệ thống siêu thị Saigon Co.op thực hiện dự án “Hỗ trợ doanh nghiệp phát triển bền vững trong siêu thị”, nhằm hỗ trợ đặc biệt cho các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất đặc sản các tỉnh thành, các làng nghề (chọn sản phẩm thích hợp), các doanh nghiệp kinh doanh nông sản sạch.
- Thứ năm, chủ trì triển khai Chương trình bình ổn giá gắn với thực hiện cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”, qua đó định hướng cho các doanh nghiệp kinh doanh các mặt hàng tiêu dùng nói chung và hàng nông sản thực phẩm nói riêng kết nối với các vùng sản xuất, tạo nguồn hàng ổn định giá bán hợp lý để vừa tiêu thụ nông sản cho nông dân, vừa cung ứng hàng hóa cho các thị trường tiêu thụ với giá bình ổn.
Bộ Công Thương đã và sẽ tiếp tục chủ trì, phối hợp với một số UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương tổ chức các hội nghị “Kết nối cung cầu hàng hóa giữa các cơ sở sản xuất hàng công nghiệp nông thôn với các kênh phân phối hàng hóa nội địa truyền thống và hiện đại” và các hội nghị kết nối, thúc đẩy thị trường tiêu thụ các mặt hàng vải, ổi, na, nước mắm Phú Quốc..., nhằm tìm đầu ra ổn định cho sản phẩm nông nghiệp.
Cử tri thành phố Hải Phòng đề nghị Bộ Công Thương tham mưu Chính phủ xây dựng đề án hỗ trợ đào tạo về quản trị kinh doanh, xây dựng và phát triển thương hiệu cho các làng nghề. Đồng thời kiến nghị Chính phủ ban hành các chính sách hỗ trợ nguồn vốn, nhân lực cho các làng nghề xây dựng quản lý và phát triển các trang thông tin điện tử để quảng bá thương hiệu làng nghề.
Vấn đề này, tại Công văn số 1305/BCT-KH ngày 17-2-2017, Bộ Công Thương trả lời như sau:
Theo quy định tại Nghị định số 66/2006/NĐ-CP ngày 7-7-2006 về phát triển ngành nghề nông thôn, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chủ trì triển khai thực hiện nội dung về quản lý, hỗ trợ phát triển làng nghề. Tuy nhiên, việc xây dựng và phát triển thương hiệu cho các làng nghề cũng là nội dung đang được Bộ Công Thương quan tâm hỗ trợ. Thời gian qua, Bộ Công Thương đã ký biên bản ghi nhớ về hoạt động hỗ trợ xây dựng và phát triển thương hiệu của Hiệp hội thủ công mỹ nghệ (Vietcraft) với vai trò thương hiệu ngành; phối hợp với các địa phương và hiệp hội ngành hàng tổ chức tư vấn cho các làng nghề về xây dựng và phát triển thương hiệu, tuy nhiên vẫn chưa bao quát, hỗ trợ được hết các làng nghề. Bên cạnh đó, hằng năm Bộ Công Thương luôn ưu tiên kinh phí khuyến công quốc gia hỗ trợ các cơ sở công nghiệp nông thôn trong các làng nghề phát triển sản xuất kinh doanh, xúc tiến mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm theo quy định tại Nghị định số 45/2012/NĐ-CP ngày 21-5-2012 của Chính phủ về khuyến công.
Ngoài ra, Bộ Công Thương sẽ nghiên cứu, đề xuất đưa vấn đề đào tạo, phát triển thương hiệu và phát triển website, thương mại điện tử vào Chương trình xúc tiến thương mại quốc gia. Tuy nhiên, do Chương trình xúc tiến thương mại quốc gia được thực hiện dựa trên đề xuất đề án của các đơn vị chủ trì, do đó Bộ Công Thương đề nghị làng nghề đăng ký đề án với Trung tâm Xúc tiến thương mại của tỉnh và thông qua tỉnh báo cáo Bộ Công Thương để Bộ có thể triển khai các đề án hỗ trợ và phát triển thương hiệu, quảng bá thương hiệu của các làng nghề.
