- Ngày 19-3 vừa qua, Ban Bí thư ban hành Chỉ thị số 31-CT/TW về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác ATVSLĐ trong tình hình mới. Là tổ chức đại diện, bảo vệ quyền, lợi ích của người lao động, đồng chí có thể cho biết thời gian qua, các cấp Công đoàn thành phố triển khai công tác này như thế nào?

- Bảo đảm ATVSLĐ có ý nghĩa quan trọng giúp bảo vệ quyền của người lao động được làm việc trong môi trường an toàn, bảo vệ tài sản và lợi ích của Nhà nước, doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân. Với ý nghĩa đó, thời gian qua, các cấp Công đoàn thành phố luôn quan tâm, phát huy tốt vai trò tham mưu, giám sát thực hiện ATVSLĐ ở các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp để giảm thiểu tai nạn lao động, bảo vệ tính mạng, sức khỏe cho người lao động, tài sản của cơ quan, doanh nghiệp trong quá trình lao động, sản xuất. Nhằm nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm của chủ doanh nghiệp và chính người lao động, hằng năm, các cấp Công đoàn tổ chức nhiều cuộc tuyên truyền các chính sách pháp luật, quy định về công tác bảo đảm ATVSLĐ ở các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp; phối hợp người sử dụng lao động tổ chức các chương trình về bảo đảm ATVSLĐ, các đợt tập huấn về an toàn lao động, phòng ngừa tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, phòng, chống cháy nổ, cải thiện điều kiện làm việc; thành lập mạng lưới an toàn vệ sinh viên, xây dựng các góc bảo hộ lao động ở doanh nghiệp.
Các cấp Công đoàn cũng tích cực tham gia các đoàn kiểm tra liên ngành về pháp luật lao động và giám sát 5 nội dung liên quan tới ATVSLĐ ở các doanh nghiệp, cũng như trực tiếp giám sát công tác bảo đảm an toàn lao động ở các vị trí có nguy cơ rủi ro cao (khu vực hàn, cắt; làm việc trên cao, ở những khu vực có hóa chất, gia nhiệt, có cơ cấu truyền động, vận hành các loại máy móc có yêu cầu nghiêm ngặt về công tác bảo đảm an toàn). Theo thống kê sơ bộ, năm 2023, có hơn 161 nghìn đoàn viên, người lao động được tuyên truyền về pháp luật lao động, công đoàn, bảo đảm ATVSLĐ; gần 1,7 nghìn cơ quan, đơn vị xây dựng môi trường làm việc không khói thuốc lá. Các cấp Công đoàn tổ chức gần 300 cuộc tuyên truyền về phòng cháy, chữa cháy, cứu hộ cứu nạn tới gần 43 nghìn lượt người lao động tham gia. Các cấp Công đoàn thành phố tham gia, phối hợp với đoàn liên ngành thành phố thanh tra, kiểm tra pháp luật lao động, Luật Công đoàn… tại 135 doanh nghiệp. Qua kiểm tra, các cấp Công đoàn phát hiện nhiều doanh nghiệp chưa thực hiện đúng quy định của pháp luật về công tác ATVSLĐ và kịp thời có những kiến nghị để khắc phục.
Bên cạnh đó, trong xây dựng, triển khai ký kết thỏa ước lao động tập thể ở các doanh nghiệp, các cấp Công đoàn thành phố quan tâm đưa nội dung về bảo đảm ATVSLĐ, phòng chống bệnh nghề nghiệp vào nội dung thỏa ước. Theo đó, nhiều doanh nghiệp ở các khu công nghiệp, khu kinh tế quy định rõ các nội dung về bảo đảm ATVSLĐ trong thỏa ước lao động tập thể, từ những việc như cấp phát các phương tiện bảo hộ lao động cá nhân cho người lao động; lắp đặt hệ thống điều hòa, làm mát không gian mở, bố trí hệ thống lọc không khí… để cải thiện môi trường làm việc tới việc tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho người lao động… Đó là căn cứ rõ nét nhất giúp triển khai công tác bảo đảm ATVSLĐ ở các doanh nghiệp được thực hiện nghiêm túc, hiệu quả.
- Được biết, số vụ tai nạn lao động xảy ra trên địa bàn thành phố năm 2023 giảm so với 2022, nhưng vẫn có 13 vụ tai nạn nặng làm 13 người tử vong. Theo đồng chí, đâu là nguyên nhân của tình trạng này?
- Mặc dù các cấp Công đoàn triển khai nhiều giải pháp nhằm tham gia với doanh nghiệp, cơ quan, đơn vị để bảo đảm ATVSLĐ, tuy nhiên do nhận thức, ý thức chấp hành quy định về ATVSLĐ của một bộ phận không nhỏ lãnh đạo các doanh nghiệp, cơ quan, đơn vị chưa cao, nên nguy cơ xảy ra mất ATVSLĐ vẫn tiềm ẩn. Theo thống kê chưa đầy đủ từ cơ quan chức năng, tỷ lệ doanh nghiệp đang hoạt động sản xuất kinh doanh thực hiện việc báo cáo thường xuyên tình hình tai nạn lao động rất nhỏ, chưa đến 2%. Bên cạnh đó, việc thực hiện kiểm định các thiết bị máy móc phải tuân thủ quy định nghiêm ngặt về ATLĐ cũng khá hạn chế.
Qua thực tế kiểm tra, giám sát tại các doanh nghiệp cho thấy, công tác ATVSLĐ chủ yếu được thực hiện nền nếp ở những doanh nghiệp lớn. Còn với các doanh nghiệp nhỏ lẻ, hộ sản xuất, việc thực hiện các quy định về ATVSLĐ chưa trở thành quy củ. Việc người lao động phớt lờ các quy định về sử dụng trang thiết bị bảo hộ lao động xảy ra khá thường xuyên. Đó chính là nguyên nhân dẫn tới kết quả của công tác bảo đảm ATVSLĐ chưa thực sự bền vững.
- Từ thực tế trên, năm 2024, công tác bảo đảm ATVSLĐ sẽ được các cấp Công đoàn thành phố triển khai như thế nào?
- Để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác bảo đảm ATVSLĐ, Liên đoàn Lao động thành phố chỉ đạo các cấp Công đoàn phát huy vai trò của các Công đoàn cơ sở trong việc tham gia với lãnh đạo doanh nghiệp xây dựng kế hoạch, quy định, nội quy, quy trình, biện pháp bảo đảm ATVSLĐ, cải thiện điều kiện lao động. Đồng thời chỉ đạo mạng lưới an toàn vệ sinh viên làm tốt công tác nhắc nhở, hướng dẫn người lao động thực hiện đúng quy trình, quy phạm, nội quy tại nơi làm việc. Công đoàn phối hợp tổ chức kiểm tra công tác ATVSLĐ tại doanh nghiệp. Ngoài ra, Công đoàn các đơn vị cần tăng cường giám sát công tác an toàn lao động, nhất là với các vị trí có nguy cơ rủi ro cao; tạo diễn đàn để người lao động trao đổi vướng mắc, chia sẻ các giải pháp phòng ngừa rủi ro. Qua tổng hợp ý kiến từ các tổ công đoàn, Công đoàn cơ sở cần đối thoại với doanh nghiệp để giải quyết các vấn đề liên quan đến ATVSLĐ; thương lượng, ký kết các điều khoản về ATVSLĐ trong thỏa ước lao động tập thể và giám sát, yêu cầu doanh nghiệp thực hiện đúng.
Các cấp Công đoàn tập trung làm tốt công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện các quy định của pháp luật về bảo đảm ATVSLĐ ở các doanh nghiệp, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các vi phạm.
Thực hiện chỉ đạo của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, các cấp Công đoàn thành phố tham mưu các cấp chính quyền, lãnh đạo các cơ quan, doanh nghiệp tổ chức Tháng hành động về ATVSLĐ với chủ đề “Tăng cường bảo đảm ATVSLĐ tại nơi làm việc và trong chuỗi cung ứng”, trong đó tập trung làm tốt các nhóm hoạt động gồm: Đẩy mạnh các hoạt động thông tin, tuyên truyền, chia sẻ kinh nghiệm về công tác ATVSLĐ, nâng cao nhận thức cho đoàn viên công đoàn về vấn đề này; tăng cường năng lực đối thoại, thương lượng tập thể về ATVSLĐ cho đội ngũ cán bộ làm việc tại các đơn vị, doanh nghiệp; chỉ đạo, hướng dẫn, vận động các đơn vị, doanh nghiệp triển khai tổ chức “bữa cơm Công đoàn” để cảm ơn người lao động; xây dựng kế hoạch, hướng dẫn thực hiện Chương trình chăm sóc và nâng cao sức khỏe người lao động, phòng, chống bệnh nghề nghiệp. Các cấp Công đoàn phối hợp với người sử dụng lao động tổ chức các chương trình bảo đảm ATVSLĐ, huấn luyện, phòng ngừa tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, phòng, chống cháy nổ, cải thiện điều kiện làm việc; tổ chức tọa đàm, đối thoại, chia sẻ kinh nghiệm, mô hình điển hình về an toàn vệ sinh lao động. Đẩy mạnh công tác nghiên cứu khoa học, hội nghị, hội thảo chuyên đề về an toàn, vệ sinh, lao động như xây dựng văn hóa an toàn lao động tại nơi làm việc; tổ chức gặp mặt, thăm hỏi, triển khai các chế độ phúc lợi động viên gia đình và nạn nhân bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, công nhân lao động có hoàn cảnh khó khăn, để sớm ổn định cuộc sống. Qua đó tạo sự chuyển biến rõ rệt về ý thức, nhận thức của người lao động, các đơn vị sử dụng lao động về bảo đảm ATVSLĐ tại nơi làm việc, kiểm soát các nguy cơ, rủi ro và bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động tại nơi làm việc; chăm sóc, nâng cao sức khỏe người lao động, giảm thiểu tối đa các vụ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.
- Trân trọng cảm ơn đồng chí!
Thành Lê (thực hiện)