Các cơ sở y tế trên địa bàn: Loay hoay “giữ chân” điều dưỡng viên

Giảng viên Trường cao đẳng Y tế Hải Phòng giảng dạy kỹ năng thực hành đối với các điều dưỡng viên tương lai.

Thu nhập thấp, áp lực cao

Sau khi tốt nghiệp hệ trung cấp điều dưỡng năm 2012, anh Mai Đăng San được nhận vào làm việc tại Khoa Cấp cứu (Bệnh viện hữu nghị Việt Tiệp), với mức lương khởi điểm 1,86. Sau hơn 9 năm đi làm, đến nay, tổng thu nhập của anh khoảng 11 triệu đồng/ tháng, gồm: tiền lương, phụ cấp nghề, thu nhập tăng thêm. Anh San cho biết, anh là trụ cột kinh tế của gia đình, với mức thu nhập này, cuộc sống của gia đình anh gặp nhiều khó khăn, trong khi công việc ở Khoa Cấp cứu khá vất vả, ít có thời gian đi làm thêm.

Mức thu nhập hằng tháng của anh San được cho là khá cao so với bình quân chung của các điều dưỡng. Theo thạc sĩ Đặng Thị Minh Thư, Chủ tịch Hội Điều dưỡng Hải Phòng, Hội có 3.578 hội viên, nếu tính tổng số điều dưỡng toàn thành phố khoảng 5.000 người. Nhìn chung, đời sống của phần lớn điều dưỡng khó khăn. Với những người làm việc ở các khoa lâm sàng tại bệnh viện tuyến thành phố hoặc bệnh viện hạng 2, ngoài lương, phụ cấp nghề, có thêm khoản thu nhập trực đêm, làm thủ thuật..., với tổng thu nhập trung bình 8 triệu đồng/người/tháng. Còn những điều dưỡng mới ra trường, điều dưỡng làm việc ở những bệnh viện tuyến 3, mức thu nhập chỉ 4-5 triệu đồng/người/tháng. “Ngoài lương, nhân viên điều dưỡng được hưởng 40% phụ cấp nghề. Trên thực tế, mức phụ cấp nghề tùy thuộc vào vị trí của từng người. Chẳng hạn, một số điều dưỡng làm việc ở khu vực hành chính chỉ được khoảng 25% phụ cấp, còn những điều dưỡng làm ở các khoa kiểm soát nhiễm khuẩn, bệnh truyền nhiễm..., hưởng phụ cấp nghề cao hơn 40%. Tuy nhiên, mức phụ cấp nghề này không cao do mặt bằng lương điều dưỡng thấp”, thạc sĩ Đặng Thị Minh Thư cho biết.

Mức thu nhập thấp trong khi áp lực công việc của điều dưỡng khá lớn. Ở lĩnh vực dự phòng, lực lượng điều dưỡng góp phần chăm sóc sức khỏe ban đầu của người dân, ngăn ngừa và điều trị các bệnh lây nhiễm và không lây nhiễm. Trong lĩnh vực điều trị, theo mô hình chăm sóc “lấy người bệnh làm trung tâm”, điều dưỡng phụ trách khoảng 80% nhiệm vụ điều trị, chăm sóc sức khỏe người bệnh. Cụ thể, khi người bệnh điều trị nội trú tại bệnh viện, điều dưỡng viên có trách nhiệm tư vấn, hướng dẫn, giáo dục sức khỏe với người bệnh; chăm sóc tinh thần, vệ sinh cá nhân, dinh dưỡng, phục hồi chức năng, nhất là những người có chỉ định phẫu thuật, thủ thuật...

“Tiếp lửa” điều dưỡng viên

Áp lực công việc lớn, thu nhập chưa tương xứng, cơ hội phát triển nghề nghiệp không nhiều là nguyên nhân khiến hàng chục điều dưỡng xin nghỉ việc, thôi việc mỗi năm để chuyển nghề hoặc chuyển dịch từ khối công lập sang tư nhân vì mức thu nhập cao hơn. Bác sĩ chuyên khoa 2 Tăng Xuân Khoa, Phó giám đốc Bệnh viện Kiến An thông tin, từ đầu năm đến nay, 4 điều dưỡng của đơn vị xin nghỉ việc vì các lý do này. Bác sĩ Hoàng Văn Nhật, Giám đốc Trung tâm Y tế quận Hải An cũng cho biết, so với số lượng người bệnh thực tế (khoảng 30-40 người bệnh điều trị nội trú/ngày), trung tâm không thiếu điều dưỡng, nhưng so với số giường kế hoạch (50 giường bệnh), số điều dưỡng của trung tâm chưa đáp ứng. Tuy nhiên, muốn tuyển dụng điều dưỡng cũng rất khó khăn vì sau khi tốt nghiệp, sinh viên ngành Y muốn về công tác tại bệnh viện (trung tâm y tế) hạng 3 chỉ như “lá mùa thu”.

Ở phía cơ sở đào tạo, TS Đào Văn Tùng, Hiệu trưởng Trường cao đẳng Y tế Hải Phòng - nơi cung cấp lượng lớn điều dưỡng cho các cơ sở y tế trên địa bàn thành phố và một số địa phương khác cho rằng, hiện công tác tuyển sinh và đào tạo chuyên ngành điều dưỡng gặp nhiều khó khăn. Mỗi năm, nhà trường tuyển sinh được khoảng 200 sinh viên theo học ngành điều dưỡng, nhưng khi ra trường, con số này bị “rơi rụng” khá nhiều. Nguyên nhân sinh viên không muốn theo học ngành này vì chính sách tiền lương và ưu đãi nghề thấp, môi trường làm việc nhiều áp lực và chính sách tăng học phí của Chính phủ (trong năm học 2022- 2023 tăng lên 383% so với năm 2021-2022)...

Theo Phó giám đốc Sở Y tế Trần Quốc Trinh, nhìn chung, tay nghề của điều dưỡng viên trên địa bàn thành phố khá tốt. Tuy nhiên, để phát huy được tiềm năng hiện có, lĩnh vực điều dưỡng cần được nhìn nhận khách quan từ cơ chế, chính sách tiền lương, phụ cấp, ưu đãi nghề tương xứng công sức bỏ ra đến giảm áp lực công việc, tạo môi trường làm việc lành mạnh, nhất là coi công việc của điều dưỡng là hoạt động độc lập, phối hợp chăm sóc, điều trị chứ không phải “giúp việc” của bác sĩ. Đồng thời, bộ, ngành chức năng xem xét danh mục ngành nghề khuyến khích đối với ngành điều dưỡng, nữ hộ sinh để giảm học phí cho sinh viên, học sinh. Trong khi chờ chính sách tăng tiền lương, phụ cấp từ Nhà nước, Sở Y tế cần xem xét, rà soát, đánh giá tình hình thực tế trên địa bàn, kiến nghị thành phố ban hành cơ chế, chính sách hỗ trợ với lực lượng nhân viên y tế cơ sở, trong đó có các điều dưỡng. Ngoài ra, các bệnh viện xem xét, mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực nghề nghiệp và đào tạo để điều dưỡng tăng thêm cơ hội việc làm và hội nhập./.