(HPĐT)- Cả hai hội nghị Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc ngân hàng trung ương và Bộ trưởng Ngoại giao Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) vừa diễn ra tại Ấn Độ đều gây thất vọng khi không có tuyên bố chung. Điều này thể hiện sự “rạn nứt” Đông- Tây đã quá lớn.
Hội nghị các Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc Ngân hàng trung ương G20 họp tại Bengaluru, Ấn Độ. Ảnh: Reuters
Không thể tìm ra điểm chung
Ngày 2-3, Hội nghị Bộ trưởng Bộ Ngoại giao G20 đạt đồng thuận về trong một loạt vấn đề, tuy nhiên không ra được thông cáo chung sau hội nghị. Ngoại trưởng Ấn Độ S.Jaishankar cho biết, hội nghị kết thúc mà không ra được thông cáo chung do những khác biệt sâu sắc liên quan đến cuộc xung đột Ukraine, bất chấp những nỗ lực bền bỉ của nước chủ nhà Ấn Độ nhằm tạo đồng thuận. Thay vào đó, hội nghị thông qua tài liệu Tóm tắt và Kết quả của Chủ tọa.
Trước đó, ngày 25-2, Hội nghị Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc ngân hàng trung ương G20 khẳng định cam kết thúc đẩy phối hợp chính sách quốc tế và đưa nền kinh tế toàn cầu theo hướng phát triển mạnh mẽ, bền vững, cân bằng và toàn diện. Tuy nhiên, các đại biểu tham dự hội nghị cũng không thể thống nhất nội dung tuyên bố chung vì còn bất đồng về các từ ngữ sử dụng trong tuyên bố. Nước Chủ tịch G20 là Ấn Độ công bố bản tổng kết hội nghị do nước chủ tịch soạn thảo về các nội dung làm việc sau 2 ngày hội nghị diễn ra. Nội dung tổng kết có đoạn nhấn mạnh cần có các chính sách tiền tệ, tài khóa, tài chính và cấu trúc hợp lý để thúc đẩy phát triển và duy trì ổn định kinh tế và tài chính trên toàn cầu. Bên cạnh đó, hội nghị nhất trí việc cần nhanh chóng giải quyết các vấn đề nợ công ở các nước thu nhập trung bình và thấp đồng thời khẳng định các chủ nợ công và tư cần tăng cường phối hợp đa phương.
Bản tổng kết hội nghị cũng có nội dung đánh giá triển vọng kinh tế toàn cầu có sự cải thiện nhẹ so với thời điểm diễn ra hội nghị trước vào tháng 10- 2022. Dù vậy, tăng trưởng toàn cầu vẫn thấp, các rủi ro suy giảm triển vọng vẫn tồn tại, trong đó có thể kể đến lạm phát tăng, đại dịch COVID-19 chưa chấm dứt và các điều kiện tài chính ngặt nghèo hơn có thể dẫn tới tình hình nợ công tiếp tục xấu đi ở nhiều thị trưởng mới nổi và các nền kinh tế đang phát triển. Các đại biểu tham dự hội nghị cam kết tiếp tục thúc đẩy phối hợp chính sách vĩ mô và hỗ trợ thực hiện Chương trình nghị sự 2030 về phát triển bền vững của Liên hợp quốc. Các ngân hàng trung ương cam kết đạt mục tiêu ổn định giá cả, bảo đảm lạm phát ở mức cho phép.
Rạn nứt gia tăng giữa Đông và Tây
Mối quan hệ Đông- Tây rạn nứt do xung đột Nga- Ukraine và những lo ngại ngày càng tăng về tham vọng toàn cầu của Trung Quốc chi phối các hội nghị của G20 vừa qua. Sự rạn nứt ngày càng gay gắt giữa một bên là Mỹ và các đồng minh với một bên là Nga và Trung Quốc dường như càng sâu sắc hơn khi các nhà ngoại giao hàng đầu của nhóm G20 tập trung tại thủ đô New Delhi vào ngày 2-3. Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken cùng những người đồng cấp Tần Cương (Trung Quốc) và Sergei Lavrov (Nga) đều tham dự và “đấu tranh” để giành được sự ủng hộ từ các thành viên không liên kết của nhóm.
Như tại hầu hết các sự kiện quốc tế kể từ năm ngoái, sự chia rẽ do quan điểm về cuộc xung đột Nga- Ukraine và tác động đối với an ninh lương thực và năng lượng toàn cầu phủ bóng các tiến trình. Tuy nhiên, trong bối cảnh cuộc xung đột kéo dài hơn 12 tháng qua, sự chia rẽ ngày càng lớn và hiện có nguy cơ trở thành yếu tố nhức nhối chính trong quan hệ Mỹ-Trung vốn rạn nứt vì những lý do khác. Đề xuất hòa bình của Trung Quốc dành cho Ukraine nhận được sự khen ngợi từ Nga, nhưng bị phương Tây bác bỏ là không giúp ích gì để cải thiện vấn đề. Các quan chức Washington nhiều lần cáo buộc Bắc Kinh trong những ngày gần đây xem xét việc cung cấp vũ khí cho Moscow để sử dụng trong cuộc xung đột, dù Trung Quốc luôn bác bỏ điều này.
Trả lời phỏng vấn báo chí ở Tashkent (Uzbekistan) trước khi tới New Delhi, Ngoại trưởng Blinken cho rằng, "không có bằng chứng" nào cho thấy Tổng thống Putin thực sự chuẩn bị các biện pháp ngoại giao để chấm dứt xung đột. Trong khi đó, Moscow không ngừng thúc đẩy quan điểm phương Tây, dẫn đầu là Mỹ, đang cố gắng làm suy yếu nước Nga. Trước cuộc họp, Bộ Ngoại giao Nga chỉ trích các chính sách của Mỹ, nói rằng ông Lavrov và phái đoàn sẽ tới Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao G20 để “chỉ trích các nỗ lực của phương Tây”.
Nhiều nhà quan sát nhận định, các đại diện G20 gặp nhau vào thời điểm có sự chia rẽ sâu sắc trên toàn cầu. Tất cả đều có lập trường và quan điểm riêng về cách giải quyết những căng thẳng này. Hai mục tiêu chính của trật tự quốc tế thời hậu chiến tranh lạnh là ngăn chặn xung đột và thúc đẩy hợp tác phát triển. Những gì đã xảy ra trong hai năm quakhủng hoảng năng lượng, lạm phát gia tăng, suy thoái cùng đại dịch COVID-19, khủng bố, xung đột… cho thấy rõ ràng rằng quản trị toàn cầu thất bại trong cả hai nhiệm vụ đó. G20 cần tìm ra “điểm chung” và thỏa hiệp để có giải pháp hiệu quả cùng nhau giải quyết những vấn đề toàn cầu như xóa đói giảm nghèo, chống biến đổi khí hậu.../.
Quang Huy (tổng hợp)
