(HPĐT)- Đến tháng 5-2021, các mô hình trồng chanh leo thí điểm ở các xã trên địa bàn thành phố triển khai được hơn một năm. Một số mô hình cho thu hoạch 2 vụ quả. Tuy nhiên, hiệu quả sản xuất của các mô hình không đạt yêu cầu đề ra do nhiều khó khăn, vướng mắc.
Mô hình trồng thử nghiệm giống chanh leo Đài Loan cho năng suất không cao.
Trong ảnh: Người dân chăm sóc chanh leo tại xã An Tiến (huyện An Lão).
Năng suất thấp
Để chuẩn bị vùng nguyên liệu cho Nhà máy HaphoFood, từ năm 2020, thành phố khuyến khích các địa phương xây dựng các vùng nguyên liệu phù hợp cho nhà máy chế biến. Tháng 3-2020, kỹ sư nhà máy HaphoFood tư vấn thành phố Hải Phòng nên đưa cây chanh leo vào trồng thí điểm tại các địa phương. Ngay sau đó, các cơ quan chức năng của Sở Nông nghiệp- Phát triển nông thôn, Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng kết nối với các địa phương để thực hiện 7 mô hình thí điểm trồng chanh leo tại các xã. Cụ thể, đợt 1 vào tháng 1-2020, 3 xã: An Hưng (huyện An Dương), Thụy Hương (huyện Kiến Thụy), Liên Khê (huyện Thủy Nguyên) thí điểm trồng chanh leo. Đợt 2 vào tháng 3-2020, tiếp tục có 4 mô hình thí điểm trồng chanh leo tại các xã: An Tiến (huyện An Lão), Quang Phục (huyện Tiên Lãng), Thắng Thủy (huyện Vĩnh Bảo).
Đến nay, tại các điểm sản xuất, phần lớn diện tích chanh leo sinh trưởng và phát triển tốt nhưng thực tế năng suất và chất lượng quả kém. Tại hộ bà Trịnh Thị Hằng (xã An Tiến), chanh leo đã ra 2 đợt quả, nhưng số quả trên cây rất ít, chỉ khoảng 1-4 quả/cây. Bà Hằng cho biết, mặc dù gia đình chăm sóc cây theo đúng hướng dẫn của các kỹ sư nông nghiệp nhưng không hiểu sao năng suất, chất lượng quả không được như mong muốn.
Theo khảo sát của Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng, trong 7 điểm trồng chanh leo thí điểm, chỉ có 1 điểm tại xã Thụy Hương có tỷ lệ hoa, đậu quả cao. Ở các điểm khác, tỷ lệ đậu quả chỉ đạt 0,7-20% so với yêu cầu đề ra. Năng suất trung bình chanh leo trồng đợt 1 đạt 1,1 - 1,8 kg/cây, chanh leo trồng đợt 2 chỉ đạt 0,05 - 1 kg/cây.
Mặt khác, sản phẩm chanh leo tại các mô hình thí điểm không có đầu ra ổn định. Ông Vũ Văn Chuẩn ở xã Thụy Hương cho biết, ban đầu, kỹ sư nhà máy HaphoFood hứa thu mua sản phẩm cho bà con trồng thí điểm. Nhưng sau đó, do sản lượng thấp, nhà máy ở Tiên Lãng chưa xây dựng xong, nên người dân chủ yếu bán lẻ ở chợ.
Nhiều yếu tố không phù hợp
Phó giám đốc Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng Cao Thị Thanh Huyền cho biết, qua các mô hình trồng thí điểm tại Hải Phòng cho thấy cây chanh leo không phù hợp với điều kiện sinh trưởng, phát triển tại địa phương. Nguyên nhân ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng chanh leo tại các điểm trồng thí điểm phần lớn là do điều kiện thời tiết miền Bắc nói chung và Hải Phòng nói riêng không thích hợp để phát triển cây này. Các mô hình thí điểm trồng chanh leo trong năm 2020 đều chịu ảnh hưởng của một số cơn mưa lớn và bão gây thiệt hại. Cụ thể, tại điểm trồng chanh leo ở xã An Hưng, mưa lớn vào ngày 13-6-2020 làm sập 1/2 giàn chanh leo, đứt 5 gốc cây, sau đó đợt mưa kéo dài từ ngày 2 đến 18-8-2020 gây đổ giàn, làm đứt 22 gốc cây. Mô hình trồng chanh leo ở xã An Thái bị ảnh hưởng bởi đợt gió to ngày 26-6-2020 làm sập 1 gốc giàn, gây đứt rễ 4 cây... Nhiều điểm khác cũng bị các cơn mưa, gió gây đứt rễ hoặc thối gốc cây. Bên cạnh đó, các điểm trồng đợt 1, nông dân dựng giàn bằng cọc tre nên sức chống đỡ yếu, cây hay bị gãy, đổ. Một số điểm trồng đợt 2 gặp thời tiết bất lợi gây sâu bệnh như bị bệnh héo lá và rụng lá…
Bên cạnh đó, việc đầu tư trồng chanh leo khá tốn kém, mỗi mô hình thí điểm phải đầu tư từ 210 đến 329 triệu đồng để thiết kế giàn, mua cây giống, vật tư để chăm sóc cây. Đặc biệt quy trình chăm sóc cây cũng đòi hỏi nhiều thời gian và công phu. Trong khi đó, năng suất, chất lượng quả ở một số mô hình đạt thấp, có mô hình thu hoạch sản phẩm không đủ bù chi phí đầu tư. Một số hộ trồng chanh leo hiệu quả thấp nên không muốn tiếp tục duy trì. Hiện nay, trong 7 điểm trồng thí điểm trồng chanh leo có 1 điểm ở xã An Hưng người dân không tiếp tục trồng lại sau khi giàn chanh leo bị mưa, bão làm gãy đổ.
Theo bà Cao Thị Thanh Huyền, đến thời điểm này, các mô hình trồng chanh leo đã qua một số vụ sản xuất, qua theo dõi, đánh giá hiệu quả sản xuất không cao, các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương không nên khuyến khích mở rộng để xây dựng vùng nguyên liệu phục vụ Nhà máy HaphoFood mà nên tìm cây trồng khác để trồng thí điểm tại Hải Phòng. Các địa phương nên tiếp tục tìm cây trồng để sản xuất thử nghiệm, nếu loại cây trồng nào cho thu nhập ổn định, phù hợp điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu mới nên khuyến khích, vận động nhân rộng để trồng phục vụ chế biến./.
Hương An - Ảnh: Trung Kiên
