Thời điểm này, hoạt động tuyển sinh đại học, cao đẳng năm 2026 đã chính thức khởi động. Các trường đẩy mạnh công tác tư vấn, hướng nghiệp để học sinh có định hướng chọn ngành, chọn nghề phù hợp.

Theo quy chế tuyển sinh đại học năm nay, mỗi cơ sở đào tạo sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh không bao gồm xét tuyển thẳng, xét tuyển đối tượng cử tuyển, xét tuyển đối tượng dự bị đại học. Theo nhận định, đây là sự điều chỉnh phù hợp.
Thực tế cho thấy, những năm qua, có gần 20 phương thức tuyển sinh được các trường đại học sử dụng. Song, khoảng 90% số thí sinh trúng tuyển bằng phương thức sử dụng điểm thi tốt nghiệp THPT và xét tuyển bằng kết quả học tập cấp THPT hoặc kết hợp đồng thời thi tuyển và xét tuyển học bạ. Một số phương thức tuyển sinh nhiều năm có rất ít thí sinh sử dụng hoặc trúng tuyển nhưng lại gây khó khăn cho phụ huynh và thí sinh khi tìm hiểu về tuyển sinh đại học.
Thực hiện quy định trên, các trường đại học trên địa bàn thành phố đã đưa ra phương thức xét tuyển từ sớm, để các thí sinh nắm rõ và có định hướng, đầu tư vào các phương thức có ý định đăng ký xét tuyển.
Trường Đại học Hải Dương công bố 4 phương thức xét tuyển gồm: xét tuyển thẳng, xét kết quả thi tốt nghiệp THPT năm 2026, xét kết quả học tập các môn học cấp THPT và xét tuyển kết hợp chứng chỉ ngoại ngữ và 2 môn điểm thi tốt nghiệp THPT hoặc 2 môn trong kết quả học tập cấp THPT.
Còn Trường Đại học Hải Phòng sử dụng tối đa 5 phương thức xét tuyển theo quy chế tuyển sinh của Bộ Giáo dục Đào tạo. Ngoài 3 phương thức xét tuyển tương tự như Trường Đại học Hải Dương là xét tuyển thẳng, xét kết quả thi tốt nghiệp THPT năm 2026, xét kết quả học tập các môn học cấp THPT, Trường Đại học Hải Phòng còn tổ chức xét kết quả thi đánh giá năng lực hoặc đánh giá tư duy năm 2026 do Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Bách khoa Hà Nội, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội tổ chức. Đối với phương thức xét tuyển kết hợp, nhà trường xét kết hợp giữa chứng chỉ ngoại ngữ với kết quả thi tốt nghiệp THPT hoặc điểm trung bình chung kết quả học tập của cả năm các lớp 10, 11 và 12. Dự kiến chỉ tiêu tuyển sinh của Trường Đại học Hải Phòng năm nay là 3.195 chỉ tiêu.
Trường Đại học Y Dược Hải Phòng dự kiến dành 1.950 chỉ tiêu tuyển sinh cho 7 ngành đào tạo trọng điểm: Y khoa, Răng – Hàm – Mặt, Dược học, Điều dưỡng, Y học dự phòng, Y học cổ truyền và Kỹ thuật xét nghiệm y học. 4 phương thức xét tuyển được nhà trường áp dụng gồm: xét điểm thi tốt nghiệp THPT 2026, xét học bạ THPT (lưu ý đối với các ngành y khoa, răng – hàm – mặt yêu cầu chứng chỉ IELTS 5.5+ hoặc tương đương), xét tuyển thẳng và phương thức khác dành cho lưu học sinh và dự bị đại học. Trường Đại học Sao Đỏ dự kiến xét tuyển 2.130 chỉ tiêu với 5 phương thức xét tuyển…

Năm nay, dự kiến toàn thành phố có 57.000 thí sinh (gồm học sinh lớp 12 THPT, hệ giáo dục thường xuyên và thí sinh tự do) đăng ký dự thi kỳ thi tốt nghiệp THPT. Kỳ thi tốt nghiệp THPT và xét tuyển đại học năm nay diễn ra sớm hơn so với mọi năm, đồng thời có nhiều điểm mới đòi hỏi các thí sinh cần nắm rõ.
Đây cũng là thời điểm các trường đại học đang đẩy mạnh công tác tư vấn, hướng nghiệp để giúp thí sinh lựa chọn được ngành, nghề phù hợp. Đại diện Trường Đại học Hải Phòng cho biết nhà trường đang triển khai mạnh mẽ công tác tư vấn hướng nghiệp, tuyển sinh đến nhiều trường THPT trên địa bàn thành phố như: Trường THPT Thanh Hà, Trường THPT Lương Thế Vinh, Trường THPT Chuyên Nguyễn Trãi, Trường THPT Phan Chu Trinh… Không chỉ “phủ sóng” thông tin tuyển sinh tại các trường THPT trên địa bàn thành phố, nhà trường còn mở rộng ra một số tỉnh, thành phố lân cận để thu hút thí sinh.
Bên cạnh sự chủ động của các trường đại học, các trường THPT cũng triển khai nhiều hoạt động tư vấn hướng nghiệp, tuyển sinh cho học sinh. Như Trường THPT Lê Hồng Phong mời chuyên gia về tư vấn cho học sinh và phụ huynh học sinh khối 12 về ngành nghề, trường đại học, phương thức xét tuyển, nhu cầu nguồn nhân lực trong tương lai để có định hướng, mục đích rõ ràng, tạo động lực trong ôn thi và dự thi đạt kết quả tốt. Trường THPT Kiến Thuỵ tổ chức các buổi tư vấn hướng nghiệp định kỳ theo từng khối lớp, phát huy vai trò của giáo viên chủ nhiệm, đồng hành với học sinh trong quá trình lựa chọn môn học sở trường, tổ hợp thi và định hướng sau tốt nghiệp.
Qua công tác tư vấn, hướng nghiệp, tuyển sinh, các trường cũng ghi nhận nhiều băn khoăn, trăn trở của học sinh về những điểm mới trong kỳ tuyển sinh năm nay. Em Nguyễn Khánh Linh, Trường THPT Hải An cho biết: "Điều băn khoăn nhất của em là làm sao để tối ưu hóa danh sách nguyện vọng trên hệ thống chung. Việc sắp xếp thứ tự các nguyện vọng sao cho vừa đúng sở thích, vừa bảo đảm khả năng trúng tuyển cao nhất".
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Văn Thuần, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Hàng hải Việt Nam cho rằng thí sinh không nên quá lo lắng trước những điều chỉnh mới. Việc giới hạn số lượng nguyện vọng không nhằm làm khó thí sinh, mà giúp các em đăng ký có chiến lược và thực chất hơn. Khi giới hạn 15 nguyện vọng, thí sinh cần đầu tư thời gian, tìm hiểu kỹ ngành học, trường học, mức điểm các năm trước và đặc biệt đánh giá đúng năng lực của bản thân, thay vì đăng ký dàn trải như trước. Thí sinh cần chia nguyện vọng của mình thành các nhóm rõ ràng gồm: phù hợp năng lực; an toàn và theo mong muốn cao hơn. Thí sinh cần ưu tiên sắp xếp thứ tự theo đúng ngành và trường mình thực sự muốn theo học, vì hệ thống xét tuyển hiện nay sẽ tự động chọn nguyện vọng cao nhất mà thí sinh đủ điều kiện.
Kỳ tuyển sinh đại học năm 2026 đang đặt ra những yêu cầu cao hơn, vì vậy, thí sinh cần có sự chuẩn bị tốt, hiểu mình, hiểu quy chế và có chiến lược rõ ràng để chinh phục ước mơ của mình.
HOÀNG XUÂN