(HPĐT)- Theo dự báo của Sở Lao động- Thương binh và Xã hội, năm 2025, trên địa bàn thành phố thiếu hụt khoảng 128.500 thợ cơ khí, lắp ráp thiết bị, vận hành máy. Trong đó, các doanh nghiệp có nhu cầu sử dụng hơn 81.400 người có trình độ sơ cấp hoặc được đào tạo dưới 3 tháng, gần 37.800 người qua đào tạo trình độ trung cấp và khoảng 9.300 người tốt nghiệp cao đẳng trở lên. Thực tế đó đòi hỏi các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn thành phố thực hiện ngay các khoá đào tạo, đẩy mạnh hợp tác, bảo đảm cung ứng lao động đúng nhu cầu sử dụng của doanh nghiệp.
Nan giải bài toán thiếu thợ
Xuất phát từ tâm lý lo ngại, nhiều gia đình chưa mặn mà định hướng cho con theo học ngành cơ khí, lắp ráp thiết bị, vận hành máy, dẫn đến nguy cơ cạn nguồn lao động trong các ngành này. Anh Đỗ Huy Hoàng, Tổ dân phố số 4, phường Đằng Lâm, quận Hải An cho biết: "Hai con trai của tôi đều trong độ tuổi cần được định hướng, hỗ trợ chọn nghề nghiệp. Dù các cháu chỉ có học lực trung bình, nhưng sức khoẻ tốt, thích tìm hiểu về nguyên lý hoạt động của các thiết bị điện trong gia đình, có khả năng thao tác, sửa chữa những công cụ, vật dụng cơ bản. Nhưng tôi chưa tìm hiểu, động viên con theo học nghề cơ khí, lắp ráp thiết bị vì tôi nghĩ môi trường làm việc khá đặc thù (ngoài trời, trên cao…) sẽ khiến con vất vả, cực khổ".
Nhiều năm qua, ngành cơ khí, lắp ráp, vận hành thiết bị luôn thiếu hụt lao động có chuyên môn cao, tay nghề tốt. Chị Ngô Thị Thu, nhân viên Phòng Hành chínhNhân sự Công ty TNHH cơ khí RK (Khu công nghiệp Đình Vũ) thông tin: Năm qua, công ty có nhu cầu tuyển dụng 6 lao động trình độ trung cấp, với tay nghề kỹ thuật bậc trung, với mức thu nhập đạt từ 13 triệu đồng trở lên. Tuy nhiên, số hồ sơ ứng tuyển rất ít ỏi, công ty chưa tuyển được lao động nào đáp ứng yêu cầu. Ngay đầu năm 2025, nhiều doanh nghiệp tiếp tục “chạy đua” tuyển dụng lao động của ngành này. Công ty TNHH Green Works Việt Nam cam kết trả mức lương từ 14-20 triệu đồng/tháng để tuyển thợ hàn (mức thu nhập này cao hơn vị trí ca trưởng sản xuất của công ty).
Không chỉ chú trọng giải pháp ưu đãi trong chính sách tuyển dụng, nhiều doanh nghiệp chủ động thực hiện những giải pháp trung hạn, để chủ động nguồn cung ứng. Theo anh Nguyễn Đức Hiệp, Trưởng xưởng máy, Công ty TNHH chế tạo máy Eba (Khu công nghiệp Nhật Bản- Hải Phòng), trước đây, công ty từng phối hợp, thoả thuận hợp tác với Trường cao đẳng bách nghệ Hải Phòng trong cung ứng đào tạo lao động ngành kỹ thuật theo nguyên tắc “đào tạo bao nhiêu, tuyển dụng bấy nhiêu”. Số lao động sau khi tuyển dụng vào công ty được tạo điều kiện đi học tiếng Nhật, có cơ hội nâng cao kỹ năng nghề… Thời gian tới, công ty sẽ nghiên cứu, đánh giá và tiếp tục mở rộng liên kết với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp khác như: Cao đẳng Kỹ thuật Hải Phòng, Cao đẳng Giao thông vận tải Trung ương 2…để đa dạng nguồn cung lao động.
Mở rộng phạm vi đào tạo
Tranh thủ chính sách hỗ trợ từ Nghị quyết 03 của HĐND thành phố vừa được ban hành, những ngành, nghề vốn thiếu, hiếm người học của nhiều cơ sở giáo dục nghề nghiệp tại nhiều trường bắt đầu khởi sắc. Hiệu trưởng Trường cao đẳng Kỹ thuật Hải Phòng Lã Đình Kế thông tin, qua các đợt tuyển sinh năm 2024, nhà trường thu hút gần 400 học viên, sinh viên, tăng hơn 100% so với năm trước. Điều đáng mừng nhất là ngành hàn của nhà trường trước đây không tuyển được học viên, nay bắt đầu có người đăng ký theo học.
Không ít cơ sở giáo dục nghề nghiệp chủ động thực hiện các giải pháp hỗ trợ, chính sách ưu đãi riêng để thu hút người học, theo Hiệu trưởng Trường cao đẳng Giao thông vận tải Trung ương 2 Nguyễn Văn Tuấn, nhà trường áp dụng chính sách hỗ trợ giảm 70% học phí đối với người theo học hệ trung cấp, cao đẳng nghề: công nghệ chế tạo vỏ tàu thuỷ, hàn, cắt gọt kim loại, nguội sửa chữa máy công cụ… Trường bố trí ký túc xá để học sinh, sinh viên ngoại tỉnh khi theo học các ngành này được hỗ trợ cả về nơi ở. Cùng với đó, nhà trường không ngừng mở rộng hợp tác với: Công ty TNHH đóng tàu sông Cấm, Công ty TNHH LG Display Việt Nam, Công ty TNHH MTV đóng tàu Phà Rừng… tạo điều kiện để sinh viên có môi trường thực hành kỹ năng nghề và sẵn sàng hoà nhập với môi trường làm việc tại doanh nghiệp, ngay khi được tuyển dụng.
Dự kiến đến năm 2030, thành phố cần bổ sung hơn 160 nghìn lao động trong lĩnh vực cơ khí, lắp ráp thiết bị, vận hành máy. Theo Giám đốc Sở Lao động- Thương binh và Xã hội Nguyễn Cao Lân, trên cơ sở khảo sát, thống kê nhu cầu tuyển dụng lao động từ các doanh nghiệp, Sở tiếp tục tham mưu, đề xuất thành phố nghiên cứu, thực hiện các cơ chế hỗ trợ, thu hút người học nghề, trong đó có lĩnh vực cơ khí, chế tạo, lắp ráp thiết bị máy. Đồng thời, Sở tăng cường chỉ đạo các cơ sở giáo dục nghề nghiệp thực hiện đồng bộ giải pháp nhằm nâng cao quy mô, chất lượng đào tạo, bám sát yêu cầu thực tiễn, nhu cầu của thị trường lao động; Trung tâm Dịch vụ việc làm Hải Phòng đa dạng hình thức kết nối cung-cầu lao động, góp phần giảm tỷ lệ lao động thiếu hụt trong nhóm ngành này.
