Các vở diễn sân khấu truyền hình về đề tài lịch sử: Khơi dậy niềm tự hào về đất và người Hải Phòng

Vở chèo “Hào khí Bạch Đằng giang” là một trong số vở diễn về đề tài lịch sử được công chúng đánh giá cao.

Dày đặc các vở diễn về đề tài lịch sử

Đoàn Chèo Hải Phòng đang hoàn tất vở diễn “Hoàng đế tiền Lê” nhằm ca ngợi công lao to lớn của hoàng đế Lê Đại Hành trong việc đánh tan quân Tống vào năm 981. Trước đó, đoàn thực hiện thành công vở “Hào khí Bạch Đằng giang” và được đánh giá là vở diễn xuất sắc về đề tài lịch sử tại Liên hoan Chèo toàn quốc năm 2019. Vở diễn ca ngợi công lao của Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn đại thắng quân Nguyên Mông vào năm 1288. Còn Đoàn Cải lương Hải Phòng biểu diễn thành công vở diễn “Đức vương Ngô Quyền” đánh tan quân xâm lược Nam Hán (năm 938). Như vậy, đến nay, các đoàn nghệ thuật chuyên nghiệp lần lượt dựng các vở diễn ca ngợi 3 vị tướng tài ba đang được thờ tại Khu di tích Bạch Đằng Giang tại Tràng Kênh (huyện Thủy Nguyên). Đặc biệt, các vở diễn đều khai thác ở khía cạnh các giá trị lịch sử của dân tộc gắn liền với mảnh đất, con người Hải Phòng.

Ngoài các vở diễn về 3 vị tướng tài của dân tộc, trước đó, Đoàn Chèo Hải Phòng khai thác, dựng thành công vở “Khai sáng An Biên” ca ngợi Nữ tướng Lê Chân, người khai mở vùng đất An Biên xưa, Hải Phòng ngày nay và vở “Lời sấm truyền từ quán Trung Tân” về danh nhân văn hóa Nguyễn Bỉnh Khiêm. Đoàn Kịch nói Hải Phòng dựng thành công vở “Di sản mùa Xuân” tái hiện cuộc đời hoạt động cách mạng của đồng chí Nguyễn Đức Cảnh - Bí thư đầu tiên của Đảng bộ Hải Phòng. Ngoài ra, Đoàn Kịch nói Hải Phòng dàn dựng thành công vở “Phong tỏa” để khắc họa tinh thần bất khuất, anh dũng, quả cảm của con người Hải Phòng trong cuộc chiến chống phong tỏa sông, biển miền Bắc bằng thủy lôi và bom từ trường của đế quốc Mỹ và tinh thần sáng tạo, dám nghĩ dám làm trong khôi phục, phát triển kinh kế ở thời bình.

Tính đến nay, phần lớn vở diễn đều tập trung về đề tài lịch sử và được dàn dựng công phu và biểu diễn thành công, được người xem nồng nhiệt đón nhận. Mỗi vở diễn là một câu chuyện lịch sử sâu đậm được kể bằng tài năng nghệ thuật của người nghệ sĩ. Chị Nguyễn Phương Mai, ở phố Lạch Tray (quận Ngô Quyền) bày tỏ: “Khi xem các vở diễn về đề tài lịch sử, tôi rất trân trọng, tự hào về truyền thống yêu nước, văn hóa của con người Hải Phòng... Từ các vở diễn, tôi được biết đến nhiều địa danh ý nghĩa lớn về lịch sử như sông Bạch Đằng, các xã Lưu Kiếm, Lưu Kỳ (huyện Thủy Nguyên)- nơi lưu giữ bảo kiếm, cờ của tướng Trần Hưng Đạo trong trận nghi binh ở tổng Trúc Động… Rõ ràng, các tác phẩm sân khấu truyền hình hoàn thành sứ mệnh khơi dậy niềm tự hào về truyền thống cách mạng, tôn vinh vẻ đẹp đặc trưng của vùng đất, con người Hải Phòng, đồng thời giáo dục, lan tỏa truyền thống yêu nước trong nhân dân, nhất là thế hệ trẻ.

Phát động, đặt hàng kịch bản sân khấu về Hải Phòng

Với sân khấu, dường như đề tài lịch sử là nguồn cảm hứng chưa bao giờ vơi cạn. Nhưng, để những vở diễn này luôn có sức sống mới mẻ, chứa đựng tính giáo dục cao và có khả năng chinh phục người xem, thực sự là điều không dễ. Bởi, các vở diễn phải khai thác giá trị lịch sử chung của dân tộc, cái riêng của Hải Phòng để ca ngợi mảnh đất, con người Hải Phòng theo đúng chủ trương của Đề án Sân khấu truyền hình.

Trưởng Đoàn Chèo Hải Phòng Vũ Huy Thành, tác giả kịch bản của loạt vở diễn theo Đề án Sân khấu truyền hình: “Hào khí Bạch Đằng Giang”, “Khai sáng An Biên” và “Hoàng Đế tiền Lê” cho biết, xây dựng hệ thống nhân vật làm nổi bật giá trị nội dung, tư tưởng, ý nghĩa lịch sử của thành phố là động lực thôi thúc ông. Song, nhiều vấn đề lịch sử vẫn là góc khuất, ẩn số. Như vở “Hoàng đế tiền Lê”, có rất ít tư liệu về nhân vật lịch sử này, trong khi có chi tiết lịch sử chưa rõ ràng, nên nếu không thật am hiểu, vở diễn không thể đạt độ chân thực. Với vở chèo này, ông viết với tất cả sự cẩn trọng và lòng kính yêu, tự hào về vị tướng Lê Hoàn. Còn theo kinh nghiệm của nhà biên kịch Phạm Tuấn Tiến, để tránh “sạn” khi viết đề tài lịch sử, người viết kịch bản phải am hiểu sâu sắc về lịch sử của đất nước, thành phố, đồng thời dày công tìm hiểu, nghiên cứu qua các sử liệu, các nhà sử học, di tích lịch sử của các địa phương, giai thoại trong nhân dân. Để từ đó làm nổi bật nhân vật có thật trong lịch sử trên sân khấu. Bên cạnh đó, nên bổ sung thêm thành viên Hội đồng Nghệ thuật thành phố là những người chuyên về lịch sử để góp ý, chỉnh sửa, hoàn thiện vở diễn về đề tài này.

Phó giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Trần Thị Hoàng Mai cho biết, dự kiến, số vở diễn thuộc Đề án Sân khấu truyền hình năm 2021 tăng gấp đôi số vở diễn trong năm 2020 (12 vở/năm). Vì vậy, Sở Văn hóa và Thể thao tăng cường tìm nguồn kịch bản thông qua các trại sáng tác, tổ chức gặp mặt, phát động sáng tác kịch bản sân khấu truyền hình, đặt hàng các tác giả sân khấu nổi tiếng, có kinh nghiệm trong và ngoài thành phố về đề tài lịch sử gắn liền đất và người Hải Phòng. Hy vọng, từ ngân hàng kịch bản sân khấu truyền hình phong phú, chất lượng cao, các đoàn nghệ thuật thành phố dàn dựng vở diễn, góp phần quảng bá hình ảnh mảnh đất, con người Hải Phòng tới bạn bè bốn phương.