Cách nhìn mới về đầu tư công

Cầu Quang Thanh có tổng vốn đầu tư gần 400 tỷ đồng hoàn thành tháng 6- 2021, góp phần vào kết quả giải ngân vốn đầu tư công.

Theo đại biểu Nguyễn Hồng Diên, thời gian qua, bình quân mỗi năm, cả nước đầu tư công khoảng 2 triệu tỷ đồng nhưng lúc nào cũng thấy thiếu, chưa đáp ứng được yêu cầu. Mặc dù cả nước nói chung, các tỉnh, thành phố nói riêng đều có nhiều biện pháp huy động thêm nguồn lực xã hội nhưng thực tế cho thấy vẫn còn hạn hẹp, nhỏ bé, trong khi nguồn lực xã hội còn rất lớn. Đại biểu Nguyễn Hồng Diên lấy ví dụ, bình quân tiền dành để xây trụ sở của một cơ quan nhà nước cũng tốn hàng trăm đến hàng nghìn tỷ đồng. Nếu có cơ chế chính sách tốt, thu hút được nguồn lực tư nhân đầu tư xây dựng trụ sở, sau đó cơ quan Nhà nước thuê lại thì chỉ cần 1/10 số kinh phí đó cũng đủ cho các cơ quan thuê sử dụng trong 50 năm, lại không tốn kém các chi phí quản trị, duy tu, bảo dưỡng. Nguồn lực dôi ra có thể dùng để tập trung cho các công trình khác cần sự đầu tư của Nhà nước hơn.

Ý kiến của đại biểu Nguyễn Hồng Diên hoàn toàn có cơ sở bởi tình trạng lãng phí nguồn lực Nhà nước đầu tư xây dựng trụ sở làm việc được nói tới rất nhiều từ nhiều năm nay nhưng mới chỉ hạn chế một phần, chưa giải quyết được triệt để. Trên địa bàn cả nước, mỗi năm chỉ cần xây dựng 10 trụ sở đã tốn tới hàng chục nghìn tỷ đồng, trong khi số tiền đó có thể làm được nhiều cây cầu, nhiều con đường; xây dựng được hàng vạn ngôi nhà cho người nghèo, gia đình chính sách; xây trường học, bệnh viện hoặc sử dụng vào những công việc mang lại nhiều lợi ích cho người dân hơn. Nhiều người thật sự xót xa khi có những tòa nhà trụ sởlàm việc được đầu tư xây dựng với quy mô lớn, khang trang, hiện đại, chiếm diện tích đất rộng, sử dụng nguồn vốn ngân sách lớn. Tại nhiều tỉnh, thành phố, còn có tình trạng trụ sở mới xây to rộng nhưng không sử dụng hết. Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) nhiều lần phát biểu ý kiến về vấn đề này tại diễn đàn Quốc hội. Đại biểu cho rằng, những năm qua, nước ta cố gắng hạn chế việc sử dụng đến ngân sách, xây dựng trụ sở, cơ quan hành chính để tập trung cho đầu tư phát triển, đầu tư cho hạ tầng, đầu tư cho an sinh xã hội. Nhưng vẫn có những trụ sở mới nguy nga mọc lên. Đại biểu nhắc tới trường hợp 1 trụ sở tòa án được đầu tư đến 800 tỷ đồng là quá cao và cho rằng, đầu tư công xây dựng trụ sở nên tiết kiệm được bao nhiêu thì tiết kiệm, để dư ngân sách lo cho những việc khác.

Những thông tin, số liệu đó cho thấy, cần có cách nhìn và cách làm mới về đầu tư công hơn nữa. Theo đó, Nhà nước chỉ dành nguồn lực công cho những công trình, dự án thật sự cấp thiết, còn lại nên huy động nguồn lực xã hội. Thực tế huy động nguồn lực đầu tư của thành phố Hải Phòng 5 năm 2015-2020 cho thấy, tổng nguồn vốn lên tới hơn 560.000 tỷ đồng nhưng vốn ngân sách chỉ chiếm khoảng 10%, còn lại là vốn doanh nghiệp, vốn của nhân dân. Kết quả là hình ảnh thành phố Hải Phòng hoàn toàn thay đổi với một diện mạo mới đẹp và hấp dẫn hơn rất nhiều.

Tuy nhiên, huy động nguồn lực xã hội cũng không dễ bởi vẫn bị vướng nhiều với các quy định và sự chồng chéo của các văn bản pháp luật. Theo đại biểu Đỗ Thị Lan (Quảng Ninh), Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công - tư đã được Quốc hội thông qua. Do đó, đề nghị Chính phủ sớm ban hành các văn bản chi tiết, đồngthời tháo gỡ những vướng mắc, khó khăn trong quá trình thực hiện. Cụ thể, có cơ chế, chính sách phù hợp, bảo đảm tỷ lệ vốn ngân sách nhà nước trong đầu tư các dự án theo hình thức công- tư. Thực tế một số tập đoàn kinh tế lớn dù rất mong muốn nhưng cũng chưa mạnhdạn đầu tư nếu như không cónhững cơ chế, chính sách cụ thể, thông thoáng, ổn định, để họ yên tâm, tin tưởng đầu tư... Cùng với đó, đề xuất của Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên về mô hình đầu tư tư, quản trị công hoặc đầu tư tư, quản trị tư cũng rất đáng quan tâm xem xét, áp dụng vào thực tế./.