“Cái nôi” đào tạo nghệ sĩ sân khấu ở Hải Phòng: Bao giờ thoát cảnh đìu hiu ?

Cần sớm có kế hoạch đào tạo diễn viên nghệ thuật sân khấu truyền thống để đáp ứng yêu cầu hoạt động văn hóa.

Trong ảnh: Vở chèo “Người chế tác ngai vàng” trong chương trình Sân khấu truyền hình của thành phố.

Tạm dừng đào tạo ngành nghệ thuật biểu diễn sân khấu truyền thống

Khoa Sân khấu vốn là khoa mạnh nhất của Trường trung cấp Văn hóa nghệ thuật và Du lịch khoảng 10 năm về trước. Phần lớn đội ngũ diễn viên sân khấu chèo, cải lương, kịch nói… của 5 đoàn nghệ thuật chuyên nghiệp của thành phố được đào tạo tại đây, từ đó trưởng thành, trong đó có nhiều nghệ sĩ tên tuổi, nhà quản lý văn hóa. Tuy nhiên, khóa đào tạo ngành nghệ thuật biểu diễn sân khấu truyền thống năm 2019 chỉ có 4 sinh viên tốt nghiệp. Và sau đó, trường không mở được khóa mới.

Phó hiệu trưởng Trường trung cấp Văn hóa nghệ thuật và Du lịch Phạm Đức Toàn phụ trách mảng đào tạo cho biết, việc đào tạo chuyên ngành nghệ thuật biểu diễn sân khấu truyền thống ngày càng khó khăn. Năm nay, trường tạm dừng đào tạo mã ngành này do không tuyển được giáo viên cơ hữu, trong khi các giáo viên của trường nghỉ hưu gần hết. Từ cuối năm 2019, thành phố mới thực hiện Đề án Sân khấu truyền hình, nên trước đó, sinh viên học nghệ thuật truyền thống ra trường không có đất diễn. Do đó, người học ngày càng xa các môn nghệ thuật truyền thống, nên trường không tuyển được sinh viên. Vài năm trước, cả khóa học có 4 học sinh, nhưng đều phải “gửi” đào tạo tại các đoàn nghệ thuật của thành phố. Chính các nghệ sĩ là giáo viên thỉnh giảng, nhưng đây chỉ là giải pháp tình thế khắc phục khó khăn cho trường. Song đến nay, hình thức thỉnh giảng cũng tạm dừng.

Trước đó, từ tháng 10-2020, khoa được đào tạo mã ngành văn nghệ dân gian về đào tạo Hát xẩm, Ca trù, nhưng chỉ tuyển được 19 sinh viên. Dù là trường duy nhất của cả nước đào tạo mảng nghệ thuật dân gian, nhưng việc đào tạo các loại hình nghệ thuật sân khấu của trường đến nay lại là yếu nhất.

Trước thực trạng đó, các nghệ sĩ tâm huyết với sân khấu Hải Phòng không khỏi lo lắng, chỉ 5 năm nữa, nếu cứ tình trạng này kéo dài, Trường trung cấp Văn hóa nghệ thuật và Du lịch không đào tạo được lớp kế cận, Hải Phòng sẽ thiếu trầm trọng đội ngũ diễn viên trẻ. Trong khi đó, phần đông diễn viên trẻ được đào tạo ở các trường nghệ thuật ở trung ương đều chọn ở lại Thủ đô, nơi có nhiều cơ hội phát triển hơn, hiếm khi về Hải Phòng lập nghiệp. Khi đó, không biết sân khấu đất Cảng phát triển ra sao?

Sớm xây dựng đề án đào tạo nguồn nhân lực biểu diễn

Được biết, năm 2016-2017, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch triển khai Đề án đào tạo diễn viên, nhạc công cho các đơn vị nghệ thuật tuồng, chèo, cải lương và dân ca kịch chuyên nghiệp trong cả nước giai đoạn 2016-2020. Theo đó, sinh viên được miễn học phí. Tuy nhiên, cũng khó tuyển được sinh viên theo học nghệ thuật truyền thống. “Nguyên nhân do chưa có sự bảo đảm chắc chắn trong tuyển dụng và đãi ngộ diễn viên trẻ. Hiện nay, các đoàn nghệ thuật trên địa bàn thành phố đang thực hiện giảm biên chế, tiến tới sáp nhập, nên không được phép tuyển dụng diễn viên mới. Vì thế, nhiều sinh viên băn khoăn nếu theo học ngành sân khấu có được tuyển hay không? Tôi đề nghị thành phố, Sở Văn hóa - Thể thao sớm xây dựng đề án đào tạo và tuyển dụng diễn viên ngành nghệ thuật biểu diễn sân khấu truyền thống, có cơ chế rõ ràng để tạo sự yên tâm với những người đeo đuổi nghệ thuật sân khấu. Bên cạnh đó, trường mong được sớm nâng cấp lên cao đẳng theo kế hoạch, từ đó hoàn thiện mã ngành đào tạo, tăng biên chế. Thời điểm phát triển nhất, nhà trường có hơn 40 cán bộ, giảng viên, người lao động, nhưng đến nay chỉ được biên chế 26 người, ảnh hưởng tới việc tuyển dụng giáo viên dạy các bộ môn sân khấu truyền thống”, Phó hiệu trưởng Phạm Đức Toàn đề nghị.

Nhằm tháo gỡ vướng mắc, khó khăn trên, mới đây, tại cuộc kiểm tra về công tác cải cách hành chính của Sở Văn hóa - Thể thao vào ngày 16-12, đồng chí Lê Khắc Nam, Phó chủ tịch UBND thành phố lưu ý, trong năm 2021, Sở Văn hóa - Thể thao tập trung giải quyết các nhiệm vụ chưa hoàn thành, trong đó có nhiệm vụ nâng cấp Trường trung cấp Văn hóa nghệ thuật và Du lịch Hải Phòng lên cao đẳng. Đây sẽ là cơ sở để trường được đầu tư về cơ sở vật chất và xác định chế độ đào tạo cụ thể, thu hút giảng viên, sinh viên, nhất là phục hồi hoạt động giảng dạy các môn nghệ thuật truyền thống vốn là thế mạnh của trường.

Hiện nay, thành phố ban hành nhiều cơ chế khuyến khích để phát triển lĩnh vực văn hóa nghệ thuật tương xứng với tốc độ phát triển kinh tế. Do đó, để đáp ứng Sở Văn hóa và Thể thao sớm tham mưu thành phố ban hành cơ chế về đào tạo lớp diễn viên trẻ kế cận để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của các chương trình nghệ thuật sân khấu truyền thống. Cùng với đó, Trường trung cấp Văn hóa nghệ thuật và Du lịch Hải Phòng chủ động vượt khó, linh động trong việc tuyển dụng giảng viên và tuyển sinh để đào tạo, bảo tồn, phát triển các nghệ thuật truyền thống của dân tộc./.