“Căn cước” Lê Thiết Cương

Rất khó để hình dung, đời sống nghệ thuật đô thị nhiều thập niên gần đây lại thiếu vắng Lê Thiết Cương. Không chỉ xác lập cho mình “căn cước” trong hội họa, độc lập, khó lẫn lộn ở chính xu hướng suy tôn cái đẹp, Lê Thiết Cương còn đủ sức mạnh để ít nhiều tác động tới thẩm mỹ công cộng, ít nhất trong mảng xuất bản: góp phần tạo ra những cuốn sách Đẹp. Làm sách với Cương, thực ra là nhờ, mời anh phụ trách mỹ thuật cho cuốn sách, cũng tạo áp lực lớn với đối tác. Lê Thiết Cương chỉn chu, kỹ lưỡng từ bìa một đến bìa 4, từ những bức minh họa đến từng kiểu chữ cách đặt chữ để cuối cùng cuốn sách ra đời, mang được dấu ấn của tác phẩm nghệ thuật…

Nhiều chục năm tản bộ trên hành trình nghệ thuật của mình, kể từ lúc là sinh viên đại học sân khấu điện ảnh, tới khi trở thành tên tuổi trên thị trường mỹ thuật, nằm trong số những họa sĩ được các nhà sưu tầm quốc tế săn đón, đến nay, Lê Thiết Cương luôn tuân thủ nguyên tắc tối giản. Kiệm hình, kiệm màu, thẩm thấu rất khéo ngôn ngữ ước lệ vốn là tinh hoa của nghệ thuật truyền thống Việt Nam, hội họa của Lê Thiết Cương bên trong cái để xem còn nhiều cái để suy nghĩ. Là người thông minh, có hiểu biết sâu về văn hóa cổ, nên Lê Thiết Cương, đối lập với cái bề ngoài rất mô đéc (modern), rất mới, rất hiện đại, lại đích thực một người Việt cổ, lưu giữ vốn cổ bằng cách tìm tòi phát hiện rồi thực hành nó trong mỗi ngày, mỗi việc… Điều đó làm nên “căn cước” của Lê Thiết Cương khiến anh, bất luận trong hoàn cảnh nào cũng riêng biệt, giàu sức hút… Vẽ hay làm gốm, cũng khởi nguồn từ kết đôi giữa giới hội họa và làng gốm Bát Tràng, Lê Thiết Cương đi đầu trong xu hướng, biến những sản phẩm ứng dụng như bình hoa, bát đĩa thành những tác phẩm nghệ thuật mang giá trị khác biệt. Chất liệu nào rơi vào tay Lê Thiết Cương, kể cả khó nhằn như sắt, đá… cũng có thể biến hình thành tác phẩm giàu tính biểu tượng, cũng bởi nghệ thuật với anh, như là cuộc chơi, trò vui, đã chơi lại còn vui, mà vui nhất anh luôn được trở thành tâm điểm giữa bạn bè, người hâm mộ và cuộc đời…