(HPĐT)- Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) vừa trình Chính phủ dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 81 quy định cơ chế thu, quản lý học phí các trường đại học và địa phương cả nước. Theo đó, Bộ đề xuất Chính phủ cho tăng học phí đại học, nhưng lùi lộ trình thực hiện 1 năm. Điều này được các trường đại học mong chờ, bởi nhằm bảo đảm điều kiện đầu tư nhân lực, cơ sở vật chất và nâng cao chất lượng đào tạo, nhất là đối với các trường đại học công lập thực hiện tự chủ, khi nguồn thu chủ yếu đến từ học phí.
.png)
Theo Bộ GD-ĐT, Nghị định 81 của Chính phủ được ban hành tháng 6- 2021, nhưng đến nay chưa triển khai thực hiện do Chính phủ yêu cầu các trường đại học, các địa phương không tăng học phí nhằm hỗ trợ người dân chịu ảnh hưởng nặng nề trong và sau đại dịch COVID-19. 3 năm liên tiếp không tăng học phí, các trường đại học ở “đỉnh điểm” của khó khăn, nhất là khi nguồn lực đầu tư giáo dục đại học còn hạn chế. Theo thống kê, những năm qua, ngân sách chi cho giáo dục đại học chỉ khoảng 17.000 tỷ đồng, chiếm 0,27% GDP; nhưng số thực chi chưa đến 12.000 tỷ đồng, khoảng 0,18% GDP, thấp hơn nhiều so với các nước trong khu vực và thế giới. Với mức chi hạn hẹp từ ngân sách cùng với việc không tăng học phí, các trường khó nâng cao chất lượng và phát triển quy mô đào tạo.
Như Trường đại học Y - Dược Hải Phòng, năm học 2023-2024 dự kiến tăng học phí lên 30%, mức thu từ 27-35 triệu đồng/1 năm, tùy theo ngành đào tạo. Theo Nghị định 81, nhà trường được thu tối đa 55,2 triệu đồng/năm học (10 tháng), nhưng để hỗ trợ, chia sẻ khó khăn với người học, nhà trường tính toán mức tăng 30%. Khi Chính phủ yêu cầu không tăng học phí, nhà trường chấp hành nghiêm. Nhưng việc không tăng học phí khiến nhà trường đối mặt nhiều khó khăn, bởi chi phí đào tạo với khối ngành học về y tế lớn, các chi phí mua hóa chất, vật tư xét nghiệm, thiết bị công nghệ cũng tăng theo từng năm… Tương tự, Trường đại học Hàng hải Việt Nam thực hiện tự chủ chi thường xuyên từ năm 2020, trong đó nhiều khối, ngành kỹ thuật có chi phí trang thiết bị, vật tư kỹ thuật phục vụ thực hành khá cao, thường xuyên phải cập nhật, đổi mới. Nếu không tăng học phí thì khó có nguồn đầu tư.
Từ thực tế đó cho thấy, việc tăng học phí sẽ góp phần hỗ trợ các cơ sở giáo dục công lập có nguồn thu bù đắp chi phí, đổi mới và nâng cao chất lượng đào tạo, khuyến khích các trường đẩy nhanh lộ trình tự chủ chi thường xuyên, gia tăng điều kiện hội nhập quốc tế. Tuy nhiên, để bảo đảm hài hòa lợi ích các bên, ngoài giữ nguyên các quy định hỗ trợ học phí, miễn giảm học phí với sinh viên diện chính sách nhằm bảo đảm công bằng trong tiếp cận các dịch vụ giáo dục, còn đòi hỏi các trường đại học khi tăng học phí, chất lượng giáo dục cũng phải được tăng lên, cơ sở vật chất và thiết bị dạy học cần được chú trọng đầu tư hơn nữa, không thể thu học phí cao nhưng chất lượng đào tạo lại “giậm chân tại chỗ”. Các trường đại học cần thực hiện nghiêm quy định kiểm định chất lượng giáo dục (5 năm/lần), cùng với việc tự đánh giá và đánh giá ngoài đơn vị để cải tiến chương trình đào tạo, khắc phục những điểm “thiếu, yếu” về nhân lực, cơ sở vật chất; tăng cường cập nhật, bổ sung chương trình đào tạo theo hướng tiên tiến; phối hợp, liên kết doanh nghiệp trong quá trình giảng dạy, thực hành, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Qua đó cam kết, khẳng định với người học và xã hội về chất lượng đào tạo./.
Hoàng Xuân
