Tình thương và trách nhiệm
Hiệu trưởng Trường mẫu giáo Sao Sáng 7 Nguyễn Thị Hồng cho biết, hầu hết gia đình có con bị RLPT không biết hoặc không thừa nhận con em mình có vấn đề về phát triển. Nguyên nhân là do họ thiếu kiến thức, thông tin về vấn đề này hoặc lo ngại việc này ảnh hưởng đến tâm lý đứa trẻ, sợ bị cộng đồng kỳ thị...Chỉ đến khi các giáo viên phát hiện trẻ có các dấu hiệu khác thường so với trẻ bình thường, các gia đình mới hợp tác với nhà trường trong việc đánh giá mức độ RLPT và can thiệp giáo dục.
Trong 6 trẻ bị RLPT học giáo dục hòa nhập tại trường từ năm học 2013-2014 đến nay, 1 cháu được xác định RLPT phổ tự kỷ nặng hơn với các biểu hiện không tập trung chú ý, hay la hét, ngôn ngữ hạn chế, nhận thức kém; số trẻ còn lại chậm về ngôn ngữ, trí tuệ, không có sự giao tiếp bằng mắt. Căn cứ các dấu hiệu khác thường ở trẻ, nhà trường mời các chuyên gia của Khoa Giáo dục chuyên biệt (Viện Khoa học giáo dục) và bác sĩ Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng đánh giá đối với 17 trẻ. Kết quả, có 6 trẻ bị RLPT, cần hỗ trợ và can thiệp bằng các biện pháp giáo dục thích hợp. Tiếp đó, nhà trường trao đổi với các gia đình, lập hồ sơ và kế hoạch giáo dục, can thiệp với từng trẻ. Từ tháng 1-2016 đến nay, nhà trường thực hiện dạy thêm giờ can thiệp cá nhân tại góc can thiệp, mỗi tuần dạy 2 buổi, mỗi buổi dạy 1 tiếng chỉ có một cô, một trò. Các trẻ được giáo viên ôn lại kiến thức, dạy, bổ sung các kỹ năng mà trẻ thiếu hụt so với các trẻ khác. Đến nay, các trẻ đều tiến bộ rất đáng kể về trí tuệ, ngôn ngữ và hành vi.
Trao đổi với chúng tôi về công việc mới mẻ này, các giáo viên của trường cho rằng, giáo dục trẻ em RLPT, giáo viên không chỉ cần có kiến thức mà phải có tình thương yêu đối với con trẻ. Làm công việc này, giáo viên vất vả hơn vì lúc nào cũng phải quan tâm, để ý đến trẻ, bởi có những trẻ hay tự gây thương tích cho chính mình.
Nên phát hiện và can thiệp sớm
Can thiệp sớm, giáo dục trẻ mầm non bị khuyết tật, giúp trẻ khuyết tật được học tập hòa nhập với cộng đồng sẽ đạt hiệu qủa tốt hơn nếu can thiệp muộn. Sau khi Bộ GD-ĐT ban hành quy định về giáo dục hòa nhập dành cho người khuyết tật, tàn tật, hằng năm, Sở GD-ĐT thành phố rà soát, thống kê số trẻ khuyết tật, tàn tật độ tuổi mầm non trên địa bàn, phối hợp cùng chính quyền tư vấn với phụ huynh, hoàn thiện hồ sơ để đưa con em đi xác định mức độ các dạng tật, can thiệp và giáo dục sớm. Thống kê đến cuối năm 2016, thành phố có 318 trẻ bị độ tuổi mầm non bị khuyết tật. Trong số này, 286 trẻ đã được học hòa nhập tại trường mầm non. Đó là chưa tính số trẻ em trong độ tuổi bị RLPT chưa được xác nhận của cơ quan chuyên môn. Đáng lo là, số trẻ em bị khuyết tật, RLPT có xu hướng ngày càng tăng, dẫn đến việc tăng nhu cầu chăm sóc, giáo dục đặc biệt.
Theo Trưởng Phòng GD-ĐT quận Ngô Quyền Lương Văn Thuấn, cùng với Trường mầm non Sao Sáng 7, Trường tiểu học Trần Quốc Toản của quận cũng triển khai mô hình trên trong khuôn khổ Dự án “Xây dựng mô hình giáo dục hòa nhập” do Tổ chức Tầm nhìn Thế giới hỗ trợ. Các trường mầm non, tiểu học và THCS còn lại trên địa bàn tuy không tham gia dự án này, nhưng đều có học sinh bị RLPT học tập hòa nhập. Để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ này, các trường học cử giáo viên tham gia các tập huấn giáo dục trẻ em bị RLPT. Tuy nhiên, việc giáo dục, chăm sóc trẻ em bị RLPT còn gặp không ít khó khăn.
Nhằm đánh giá đúng thực trạng giáo dục hòa nhập trẻ em khuyết tật, có giải pháp nhân rộng mô hình ra các cơ sở giáo dục tại thành phố, Sở GD-ĐT vừa tổ chức hội thảo về vấn đề này với sự tham gia của nhiều cơ sở giáo dục. Hy vọng thời gian tới, ngành GD-ĐT quan tâm, đầu tư nhiều hơn về đội ngũ, cơ sở vật chất để trẻ em khuyết tật, RLPT được chăm sóc chu đáo hơn, tạo điều kiện để các em học tập hòa nhập, phát triển bình thường như những trẻ em khác trong cộng đồng.
Bích Hạnh
