Nguy cơ đổ sập!
Những ngày cuối tháng 8, đại diện ba dòng họ Nguyễn Đình, họ Lê, họ Hoàng và nhân dân ở hai thôn Nhu Kiều và Kiều Thượng, xã Quốc Tuấn có đơn kiến nghị gửi tới cơ quan có thẩm quyền xem xét, đầu tư kinh phí tu bổ lại đình Nhu Thượng. Đình Nhu Thượng được xây dựng cách đây hơn 300 năm, gồm một ngôi đình chính và hai nhà giải vũ đang xuống cấp nghiêm trọng. Trong đó, một nhà giải vũ sập đổ từ năm 1993, được nhân dân đóng góp vật liệu xây lại tạm thời; một nhà giải vũ cũng bị mối mọt, có nguy cơ sập đổ bất cứ lúc nào. Ngôi đình chính rộng hơn 300 m2, gồm 5 gian tiền đường và 3 gian hậu cung. Các họng cột đều há ra từ 5 -10 cm, nhiều cây hoành bị mối mọt, cong vênh, mái đình võng xuống như lòng chảo. Toàn bộ ngôi đình nghiêng hẳn về phía sau. Trong đình, người dân dùng cọc tre, gỗ để chống đỡ, nếu gặp gió bão lớn, ngôi đình có thể bị sập đổ hoàn toàn.
Theo ông Nguyễn Mạnh Đằng, Trưởng Ban quản lý di tích, thực hiện chương trình chống xuống cấp đối với di tích quốc gia và theo đề nghị của Sở Văn hóa Thông tin (nay là Sở Văn hóa và Thể thao), năm 2007, di tích đình Nhu Thượng được Bộ Văn hóa -Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) hỗ trợ kinh phí chống xuống cấp di tích và phòng chống mối mọt bằng nguồn kinh phí trung ương. Tuy nhiên, mức độ tu bổ không nhiều nên ngôi đình xuống cấp trầm trọng hơn. Dùng mắt thường quan sát có thể thấy, phần mái bờ nóc bị võng, ngói vỡ nứt xô lệch; các con giống, bờ chảy bị ngấm ẩm rêu mốc; hệ vì kèo như hoành, rui bị mối mọt nghiêm trọng; các xà nách, câu đầu bị ngấm ẩm, đầu cột bị mối xông ảnh hưởng xấu đến khả năng chịu lực của di tích, tường đình bị nứt, bong tróc, rêu mốc. Nền nhà cũng bị mối làm tổ, đùn đất gây mất vệ sinh nơi thờ cúng linh thiêng… “Kiến trúc đình còn giữ gìn được đến ngày nay là nhờ sự nỗ lực của nhân dân hai thôn.
Cần nguồn kinh phí tu bổ khẩn cấp
Nhận được đơn “kêu cứu” của đại diện các dòng họ và nhân dân địa phương, Đoàn khảo sát gồm lãnh đạo Sở Văn hóa và Thể thao, Bảo tàng Hải Phòng, Phòng Văn hóa Thông tin huyện An Dương và chính quyền địa phương khảo sát, kiểm tra thực tế di tích, làm cơ sở báo cáo UBND thành phố xem xét, giải quyết.
Theo Trưởng phòng Văn hóa Thông tin huyện An Dương Nguyễn Thành Đông, hiện trên địa bàn huyện An Dương có 12 di tích cấp quốc gia, trong đó đình Nhu Thượng là di tích bị xuống cấp nghiêm trọng nhất. Trong khi các di tích khác có nguồn xã hội hóa lớn, được trùng tu định kỳ, với đình Nhu Thượng, nguồn xã hội hóa khó khăn. Bởi mức sống của người dân địa phương thấp, vào mùa lễ hội hằng năm, nguồn kinh phí thu được chỉ vài chục triệu đồng, chỉ đủ để sửa chữa nhỏ lẻ. Nếu di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia này bị đổ sập, thực sự là nỗi đau trong việc bảo tồn, giữ gìn di tích lịch sử. Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Quốc Tuấn Nguyễn Văn Bằng cho biết, trong các cuộc họp HĐND xã, cử tri và nhân dân nhiều lần kiến nghị tu bổ di tích đình Nhu Thượng nhưng địa phương “lực bất tòng tâm”.
Theo Phó giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Lại Đình Ngọc, tình trạng xuống cấp của đình Nhu Thượng được biết đến cách đây nhiều năm. Sở từng có công văn xin chủ trương đại trùng tu di tích đình Nhu Thượng với tổng kinh phí hàng chục tỷ đồng gửi Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch nhưng sau đó Chính phủ dừng chương trình mục tiêu quốc gia Văn hóa nên lỡ mất cơ hội. Trước tình trạng xuống cấp nghiêm trọng của di tích hiện nay, Ban quản lý di tích và địa phương có văn bản báo cáo về thực trạng xuống cấp và đề xuất hướng hỗ trợ, kinh phí trùng tu, tôn tạo di tích. Trước mắt, Ban quản lý di tích, chính quyền địa phương cần đề xuất Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và thành phố đồng ý về chủ trương, nhanh chóng đưa di tích đình Nhu Thượng vào danh sách công trình tu bổ khẩn cấp trong năm 2017, trong đó đề xuất rõ mức kinh phí hỗ trợ chống sập. Về lâu dài, đề nghị Bộ quan tâm theo dạng chương trình mục tiêu quốc gia văn hóa để trùng tu, tôn tạo di tích đình Nhu Thượng với mức kinh phí đầu tư tổng thể.
Tuy nhiên, để tự “cứu” mình, địa phương và Ban quản lý di tích nên phát động các nhà hảo tâm, doanh nghiệp, con em xa quê thành đạt đóng góp thêm kinh phí để trùng tu toàn bộ di tích.
Theo hồ sơ công nhận di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia năm 1991 lưu tại Bảo tàng Hải Phòng cũng như thần phả, bia ký còn lưu giữ tại Đình Nhu Thượng, thờ hai chị em bà Mai Thị Cầu và Mai Kỳ Sơn, là hai người con của vua Mai Hắc Đế, người đứng đầu chống quân đô hộ nhà Đường ở thế kỷ thứ 8. Đình được xây dựng năm Tự Đức 14 (1861), có kiến trúc kiểu chữ Đinh, gồm 5 gian tiền đường, 3 gian hậu cung. Hậu cung hai tầng, tám mái, được xây dựng theo thức chồng diêm nóc các, cao vượt lên hẳn so với 5 gian tiền đường. Kiến trúc đình làng thể hiện nét tài hoa khéo léo cùng lối tư duy độc đáo, giàu bản sắc dân tộc Việt Nam. Hiện, đình còn nhiều hiện vật quý như cây đèn cổ, bia đá, hoành phi câu đối…và 9 bản sắc phong. |
Nhóm PV văn hóa
