Vẫn khó thu nợ do không xử lý tài sản bảo đảm
Theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Hải Phòng, 8 tháng năm 2017, các chi nhánh TCTD trên địa bàn thành phố xử lý 1558 tỷ đồng nợ xấu. Trong đó, các chi nhánh TCTD quyết liệt triển khai các biện pháp thu hồi nợ được 843,4 tỷ đồng; xử lý bằng dự phòng 8 tỷ đồng; bán nợ cho VAMC 693,8 tỷ đồng; chuyển nợ về hội sở 66,8 tỷ đồng. Con số này cho thấy, công tác xử lý nợ xấu của các chi nhánh TCTD trên địa bàn thành phố có chuyển biến, thay vì bán nợ cho VAMC để giảm tỷ lệ nợ xấu như trước đây, các chi nhánh TCTD tích cực vào cuộc xử lý, thu hồi nợ. Tuy vậy, theo đánh giá của Ngân hàng nhà nước (NHNN) chi nhánh Hải Phòng và các chi nhánh TCTD trên địa bàn thành phố, công tác thu hồi nợ chưa như kỳ vọng. Một trong những nguyên nhân của tình trạng này là việc xử lý tài sản bảo đảm thông qua thi hành án hiệu quả chưa cao. Theo phản ánh của Giám đốc VietinBank chi nhánh Hải Phòng Lê Thị Chúc, ngoài phát triển kinh doanh, dịch vụ, VietinBank tập trung cao xử lý nợ xấu. Thời gian qua, tuy có sự phối hợp chặt chẽ giữa ngân hàng và các cơ quan chức năng thành phố trong xử lý tài sản bảo đảm, song kết quả chưa như mong muốn. Thời gian xử lý tài sản bảo đảm thông qua thi hành án kéo dài nhiều năm, có vụ việc kéo dài 5-10 năm chưa xử lý được. Hiện, tại VietinBank chi nhánh Hải Phòng tồn 38 việc chưa thi hành được. Trong đó, phần lớn việc tập trung trên địa bàn huyện Thủy Nguyên. Không riêng VietinBank chi nhánh Hải Phòng, mà nhiều chi nhánh ngân hàng thương mại khác trên địa bàn thành phố cũng ở tình trạng tương tự.
Theo ông Trần Hồng Quang, Cục trưởng Cục Thi hành án dân sự thành phố, có nhiều nguyên nhân khiến việc thi hành án liên quan đến ngân hàng tồn đọng. Trong đó, nhiều tài sản ngân hàng khó bán dù giảm giá nhiều lần hoặc giá trị tài sản bán thấp hơn giá trị trong hợp đồng thế chấp. Ví dụ như việc tại Công ty CP Thép Đình Vũ, theo hợp đồng, giá trị thế chấp lên đến 500 tỷ đồng, nhưng khi bán chỉ được 100 tỷ đồng. Hay như dây chuyền, máy móc tại Công ty thép Vạn Lợi, tuy giảm giá mấy chục lần, nhưng đến nay chưa bán được. Bên cạnh đó, đối với nhà ở duy nhất, cơ quan thi hành án cũng khó xử lý do vướng quy định. Ngoài ra, phần lớn vụ việc không thi hành được do hồ sơ thế chấp của ngân hàng không chi tiết và bảo đảm. Nhiều trường hợp xảy ra tình trạng, tài sản kê biên khác bản án nên toàn bộ hồ sơ phải làm lại từ đầu.
Cần sự vào cuộc quyết liệt của ngành, địa phương liên quan
Theo phản ánh của các chi nhánh TCTD trên địa bàn thành phố, khi Quốc hội thông qua NQ 42, các ngân hàng rất vui mừng. Bởi, những vướng mắc trong xử lý tài sản bảo đảm trước đây được tháo gỡ. Song, thực tế, việc triển khai NQ 42 gặp khó khăn. Đơn cử, theo NQ này, ngân hàng có quyền thu hồi tài sản thế chấp khoản vay là nợ xấu để phát mãi; nếu chủ tài sản không hợp tác, Tòa án sẽ có biện pháp xử lý nhanh chóng. Thực tế, phần đông khách hàng đều bất hợp tác, thậm chí chống đối việc thu giữ tài sản của ngân hàng. Do đó, nếu không có sự phối hợp, hỗ trợ của chính quyền địa phương các cấp, lực lượng chức năng liên quan, ngân hàng khó thực hiện thu giữ tài sản.
Cũng theo NQ 42, nhằm tăng hiệu quả hoạt động xử lý tài sản bảo đảm qua tòa án, tòa án có thể áp dụng thủ tục rút gọn trong giải quyết tranh chấp về nghĩa vụ giao tài sản bảo đảm và quyền xử lý tài sản bảo đảm, rút ngắn hơn trình tự thông thường khoảng 3-7 tháng...Song, theo Giám đốc Vietcombank chi nhánh Hải Phòng Lê Ngọc Thái, hiện, tòa án một số địa phương, NQ 42 “chưa về đến nơi”, thủ tục xử lý vụ việc liên quan chưa được rút gọn, thời gian giải quyết vụ việc vẫn kéo dài. Vì vậy, vấn đề mấu chốt để thực hiện NQ 42 đạt hiệu quả cao là sự phối hợp của các địa phương và cơ quan chức năng thành phố.
Ông Trần Hồng Quang, Cục trưởng Cục Thi hành án dân sự thành phố cho biết, cơ quan thi hành án cũng là một trong các đối tượng thuộc phạm vi điều chỉnh của NQ 42. Nhưng theo quy định của Tổng cục Thi hành án dân sự mới đây, để xử lý nợ xấu theo NQ 42, các ngân hàng phải có văn bản xác định là nợ xấu mới được cơ quan thi hành án xử lý. Thời gian qua, tuy có sự phối hợp chặt chẽ, song xảy ra tình trạng một số ngân hàng coi xử lý tài sản bảo đảm qua tòa án là việc của cơ quan thi hành án. Khi chuyển đến cơ quan thi hành án coi như xong việc, đơn vị mời phối hợp giải quyết việc cũng không có mặt. Trong phát mại, bán tài sản thế chấp, các ngân hàng cần chủ động hơn trong giới thiệu khách hàng mua. Cơ quan thi hành án đề nghị các ngân hàng miễn, giảm lãi cho người thi hành án thuộc đối tượng có nhà ở duy nhất; số còn lại sau khi xử lý xong không còn khả năng xử lý, ngân hàng không tiếp tục đề nghị xử lý nữa, tránh tình trạng trở thành án tồn đọng.
Thông tin từ Cục Thi hành án dân sự thành phố, đơn vị này thành lập tổ công tác chuyên trách xử lý nợ xấu ngân hàng. Từ 30-9-2016 đến 30-9-2017, đơn vị được giao thụ lý 16.741 việc với số tiền 4285 tỷ đồng. Trong đó, có 480 việc liên quan đến ngân hàng, số tiền thụ lý 3.048 tỷ đồng. Đến nay, đơn vị thi hành hoàn thiện 79 việc, thu 236 tỷ đồng (thực hiện cao hơn năm 2016 là 34 việc); đang thi hành 325 việc. |
Minh Châm
