Ảnh hưởng đời sống người dân
 |
| Các tàu khai thác cát trái phép trên khu vực cửa sông Văn Úc, cửa biển huyện Tiên Lãng. |
Thời gian gần đây, Công an thành phố liên tiếp nhận được phản ánh của người dân về việc khai thác tài nguyên trái phép tại khu vực cửa sông Văn Úc, cửa biển huyện Tiên Lãng và một số đoạn sông là ranh giới giữa Hải Phòng và các địa phương lân cận. Sau thời gian ngắn xác minh, bố trí lực lượng đấu tranh, ngày 12-4 vừa qua, các trinh sát Phòng Cảnh sát phòng chống tội phạm môi trường (PC49) Công an thành phố bắt quả tang 5 tàu đang khai thác cát trái phép tại khu vực cửa biển huyện Tiên Lãng. Các tàu treo biển của nhiều địa phương như Thái Bình, Bắc Giang, Hải Phòng, Hải Dương. Tại thời điểm kiểm tra, các đối tượng không xuất trình được các giấy tờ liên quan tới cấp phép khai thác cát trên khu vực này. Trước đó, ngày 9-4, Phòng PC49 cũng phát hiện bắt giữ một tàu vỏ sắt đang khai thác cát trái phép trên sông Kinh Thầy, khu vực phân tách giữa Hải Phòng và Hải Dương.
Theo Phó trưởng Phòng PC49 Trần Công Chương, không chỉ làm thất thoát tài nguyên, cát tặc còn gây ảnh hưởng lớn tới cuộc sống của người dân sống dựa vào sông nước. Tại khu vực sông Kinh Thầy, những tàu hút trộm cát nhiều lần làm sạt lở bờ sông, thu hẹp diện tích canh tác rau màu của bà con. Còn trên khu vực cửa sông Văn Úc, cửa biển huyện Tiên Lãng hiện có hơn 50 hộ khai thác, nuôi trồng thủy sản. Các hộ khai hoang, tổ chức nuôi trồng thủy sản từ năm 2012 với tổng diện tích khoảng 3.000 ha, có hơn 20.000 tấn ngao giống trị giá trên 500 tỷ đồng được thả, hiện sắp đến thời kỳ thu hoạch.
Ông Nguyễn Văn Trường, ở thôn Nam Hải, xã Đoàn Xá, huyện Kiến Thụy cho biết, cát tặc làm nhiều hộ nuôi ngao mất đi tới 1/3 diện tích. Gần đây, liên tục có hàng chục con tàu ngang nhiên đến khu vực này hút cát, ban đầu còn cách khu vực bãi khoảng 1 km, sau đó lấn sâu vào trong khu vực bà con đang nuôi ngao làm đổ cọc, bẻ cờ, hư hại các chòi canh. Thậm chí, có ngày liên tục có hơn 30 chiếc tàu ra vào khai thác cát bất chấp sự phản ứng của người dân. Thực tế, các tàu hút này không chỉ lấy mất ngao giống mà còn để lại những vực sâu tới hàng chục mét kéo dài 3-4km, khi sóng đánh vào làm sạt lở bãi, hơn nữa dầu mỡ do các tàu này thải ra còn làm ô nhiễm bãi và nước biển.
Phối hợp xử lý giữa các địa phương, đơn vị
Theo thượng tá Nguyễn Hồng Thao, Trưởng phòng 4, Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm môi trường Bộ Công an, người trực tiếp chỉ huy xử lý vụ cát tặc tại khu vực cửa sông Văn Úc, thực tế các đối tượng trực tiếp điều khiển tàu, khai thác cát trái phép chỉ là người làm thuê. Doanh nghiệp đứng ra thuê thường áp dụng chiêu bài xin cấp phép ở gần khu vực giáp ranh giữa hai địa phương, sau đó lợi dụng con nước lên xuống để "lấn sân" sang địa phương lân cận để hút trộm cát. Thượng tá Nguyễn Hồng Thao cũng cho rằng, để tránh thất thoát tài nguyên, bảo đảm đời sống người dân, trước hết cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các địa phương lân cận. Công tác phối hợp phải đi vào hành động cụ thể như thông tin về những khu vực được cấp phép khai thác cát ở địa bàn giáp ranh, số lượng tàu của các đơn vị được cấp phép khai thác cát. Bên cạnh đó, cần thường xuyên tổ chức trao đổi thông tin, phối hợp điều tra, xử lý nghiêm, tránh xảy ra tình trạng “Bên này thả, bên kia bắt”. Chính quyền địa phương khu vực có biển giáp ranh, cũng cần phối hợp xác định rõ phạm vi mặt nước của hai bên để làm căn cứ xử lý khi phát hiện "cát tặc".
Thực tế cho thấy, "cát tặc" không hề e dè trước phản ứng người dân, chính quyền địa phương. Nhiều tàu ngang nhiên hút cát ban ngày. Do đó, để ngăn chặn xử lý hành vi khai thác cát trái phép trên sông, nhất thiết cần duy trì sự có mặt thường xuyên của các lực lượng công an tại một số những khu vực. Hiện nay, lực lượng được trang bị đầy đủ phương tiện, xuất hiện nhiều nhất lại tuyến sông là cảnh sát giao thông thủy. Tuy nhiên, lực lượng này không có chức năng kiểm tra, xử phạt hành vi khai thác trái phép cát nên chỉ có thể xử phạt hành vi sai phạm trong đăng kiểm, đăng ký, lưu thông. Với 19 tuyến sông, tổng chiều dài hơn 400km, theo trung tá Ngô Minh Tuệ, Phân đội 2, Phòng Cảnh sát giao thông đường thủy, cần có sự phối hợp chặt chẽ trong tuần tra, kiểm soát các tuyến sông để tranh thủ được lực lượng, phương tiện của nhau. Có như vậy mới đủ điều kiện để phát hiện, đấu tranh kịp thời với cát tặc.
Minh An
