Tùy tiện khai thác
 |
Nhiều nhà máy nước mi-ni ngoại thành chưa đăng ký, xin phép khai thác nước. Ảnh: Trung Kiên |
Hoạt động khai thác nước mặt, nước ngầm để phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh trên địa bàn thành phố thời gian qua tăng nhanh. Bên cạnh 7 nhà máy nước thuộc Công ty TNHH MTV cấp nước Hải Phòng với nhiệm vụ cung cấp nước cho công nghiệp và đô thị của thành phố, còn có hàng chục cơ sở sản xuất, khai thác nước mặt, nước ngầm với công suất lớn. Đáng kể, Nhà máy nước Việt Ý công suất 500 m3/ngày, đêm; Nhà máy nước Dương Kinh 950 m3/ngày, đêm; Nhà máy nước Tiên Lãng khai thác nước ngầm công suất 14 nghìn m3/ngày, đêm và một số nhà máy khác cung cấp nước thô cho các Công ty xi-măng Chinfon, Công ty công nghiệp tàu thủy Phà Rừng, Công ty công nghiệp tàu thủy Nam Triệu; Công ty cổ phần Dương Kinh, Khu công nghiệp VSIP,... cùng hàng chục nhà máy nước mini tại các huyện. Theo Luật Tài nguyên nước, các tổ chức, cá nhân khai thác từ 10 m3/ngày, đêm phải được cơ quan chức năng cấp phép hoạt động. Thế nhưng, hiện có tới 89% số cơ sở khai thác nước với quy mô từ 10m3 trở lên không làm thủ tục đăng ký, cấp phép.
Theo kết quả khảo sát, thống kê của UBND các quận, huyện, trên địa bàn thành phố có 207 cơ sở khai thác tài nguyên nước với quy mô lớn từ hơn 10m3 trở lên. Trong đó, có 158 tổ chức, cá nhân khai thác, sử dụng nước mặt để sản xuất, kinh doanh, dịch vụ với trữ lượng khai thác khoảng hơn 55,4 triệu m3/ngày, đêm; 49 tổ chức, cá nhân khai thác sử dụng nước ngầm với tổng công suất khai thác khoảng 25,38 nghìn m3/ngày, đêm. Tuy nhiên, đến thời điểm này, toàn thành phố mới có 23 tổ chức, cá nhân được cấp giấy phép khai thác nước, chiếm 11% tổng số cơ sở khai thác nước. Trong đó, có 14 cơ sở cấp phép khai thác nước mặt và 9 tổ chức, cá nhân được cấp giấy phép khai thác nước ngầm, trong đó có 2 giấy phép hết hạn. Tài nguyên nước có hạn, việc nhiều tổ chức, cá nhân khai thác nước không làm thủ tục đăng ký, cấp phép gây khó khăn công tác quản lý, bảo vệ nguồn nước. Đặc biệt, việc khai thác nguồn nước ngầm cường độ lớn với phần lớn các giếng khoan công nghiệp "mọc lên" tùy tiện, trái phép, gây thất thoát lệ phí sử dụng nước, tăng nguy cơ ô nhiễm nguồn nước. Nhiều lỗ khoan công nghiệp còn tiềm ẩn nguy cơ bị nhiễm mặn do bị nước biển xâm thực...
Theo Phó giám đốc Sở Tài nguyên-Môi trường (TNMT) Phạm Văn Thao: Nguyên nhân của tình trạng trên trước hết là do nhiều người sử dụng nước chưa nắm được quy định phải đăng ký, xin cấp phép. Một số doanh nghiệp “ phớt lờ” quy định. Hiện nay, thủ tục xin cấp phép phải thuê đơn vị tư vấn khảo sát, lập đề án, báo cáo phù hợp với quy hoạch, tốn kém chi phí. Trong khi đó, chính quyền, ngành chức năng chưa kiểm soát chặt chẽ xử lý nghiêm, nên nhiều doanh nghiệp trốn cấp phép.
Khẩn trương cấp phép để quản lý
Để chấn chỉnh vi phạm trong hoạt động khai thác nước, UBND thành phố vừa có văn bản giao Sở Tài nguyên-Môi trường lập và thực hiện kế hoạch cấp giấy phép khai thác, sử dụng nước mặt và tổ chức đăng ký giếng khai thác nước dưới đất và trám lấp các giếng khai thác nước dưới đất ở khu vực đã có đường ống cấp nước của đơn vị cấp nước có khả năng cung cấp nước ổn định cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của tổ chức, cá nhân theo quy định; hướng dẫn các tổ chức, cá nhân khai thác sử dụng nước mặt thuộc đối tượng phải cấp giấy phép lập hồ sơ đề nghị cấp giấy phép theo quy định của pháp luật. Tổ chức thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm pháp luật. UBND thành phố giao Sở Tài chính, Cục Thuế thành phố, các công ty TNHH MTV khai thác công trình thủy lợi đẩy mạnh việc thu tiền sử dụng nước, thuế tài nguyên và tiền cấp quyền khai thác tài nguyên nước.
Phó giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Phạm Văn Thao cho biết: Hiện Sở TNMT chỉ đạo phòng chuyên môn phối hợp với các huyện rà soát tất cả tổ chức, cá nhân đang khai thác nước thuộc diện phải cấp phép để yêu cầu xin cấp phép. Sau khi nhắc nhở, đơn vị nào không tuân thủ đúng quy định sẽ bị lập hồ sơ xử phạt theo quy định. Cùng với đó, để bảo vệ, sử dụng hợp lý nguồn tài nguyên nước ngầm, thành phố có quyết định dừng việc cấp phép khai thác nước dưới đất cho các công trình đầu tư mới. Đối với những khu dân cư có hệ thống cung cấp nước sạch tập trung, hộ gia đình, không được cấp phép khai thác nước ngầm.
Các giải pháp trên cẩn thực hiện khẩn trương mới hạn chế tình trạng sử dụng tràn lan tài nguyên nước, trong khi ngân sách thất thu.
Nguyên Mai
