Cần sử dụng đèn UV đúng quy trình

Bác sĩ Bệnh viện Mắt Hải Phòng kiểm tra tình trạng tổn thương mắt của người bệnh.

Tổn thương mắt vì tia UV

Thời tiết nồm ẩm là điều kiện thuận lợi để các loại vi khuẩn, nấm mốc phát triển, gây hại cho loại cây trồng, vật nuôi. Để bảo vệ những giỏ phong lan mới trồng, anh Nguyễn Đức T. ở số 5, phố Thư Trung, phường Đằng Lâm (quận Hải An) áp dụng nhiều biện pháp để diệt các loại vi khuẩn như bật đèn sưởi, đặt máy hút ẩm, nhưng đều không thành công. Sau đó, anh T. quyết định tìm mua đèn UV để chiếu cây phong lan để diệt khuẩn. Tuy nhiên, chiều 31-3, chỉ sau khi cầm đèn chiếu khoảng 10 phút anh T. có cảm giác bỏng rát ở mắt, buộc phải đi khám bệnh. Đến tối cùng ngày, hai người bạn cùng sử dụng đèn chiếu UV với anh T. cũng có biểu hiện tương tự, hai mắt đau xót, không thể hoạt động bình thường. Một người phải cấp cứu tại Bệnh viện Mắt Hải Phòng.

Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Tiến Phúc, Trưởng Phòng khám mắt Eyeszone- người điều trị ban đầu cho anh Nguyễn Đức T. cho biết: Qua khai thác tiểu sử bệnh cảnh, được biết, những người bệnh này sử dụng đèn chiếu tia UV. Đây là đèn phát ra tia cực tím có bước sóng ngắn, năng lượng cao, tác dụng khử trùng nhưng lại có thể gây tai biến về mắt khi không đeo kính bảo hộ. Nếu chỉ vô tình tiếp xúc với loại tia này trong thời gian ngắn, có thể bị các triệu chứng cấp tính như chói mắt, chảy nước mắt, lóa mắt giống như khi đi ngoài trời nắng. Nhưng nếu tiếp xúc lâu với loại tia này sẽ dẫn đến những hậu quả nặng hơn. Thông thường, sau khi bị chiếu từ 6 đến 15 giờ, người bệnh có những rối loạn thị giác, như giảm thị lực, nhìn thấy quầng bao quanh các nguồn sáng, sau đó cảm thấy như có dị vật ở trong mắt, chảy nước mắt, rất sợ ánh sáng. Bệnh có thể tiến triển tốt và trong khoảng 8 giờ thì khỏi, nhưng cũng có những thể nặng kéo dài vì kèm theo nhiễm khuẩn, nặng hơn hơn sẽ khiến bỏng giác mạc, đục nhân, suy hoại võng mạc, hạt kết giác mạc, gây suy giảm thị lực, thậm chí bị mù mắt.

Theo y văn, loại tia cực tím này cũng có thể gây ra các bệnh lý liên quan đến da sau khi tiếp xúc, điển hình là sạm da, thoái hóa da. Vào cuối năm 2020, hồ sơ của Trung tâm Da liễu (Sở Y tế) cũng ghi nhận chị Phạm Thị Th. ở khu Phố Mới, thị trấn Núi Đèo (huyện Thủy Nguyên) bị bỏng tia UV ở vùng da cổ, gáy do người này sử dụng đèn chiếu tia UV để diệt khuẩn trong khu vực nhà xưởng.

Cẩn trọng khi sử dụng đèn chiếu tia UV

Theo ghi nhận thực tế, vào thời điểm không khí nồm ẩm kéo dài, nhiều nhà xưởng, kho bãi, thậm chí cả các hộ dân có xu hướng tìm mua các loại đèn chiếu tia UV để diệt khuẩn, ngăn ngừa nấm mốc. Đèn chiếu này được bán khá nhiều ở các cơ sở kinh doanh đồ điện tử với giá chỉ vài chục nghìn đồng/chiếc. Một số đèn hiện đại hơn còn được quảng cáo có thể quét phát hiện những vị trí có vi khuẩn. Các đèn chiếu tia UV đều có thể được thay bóng với đủ loại công suất từ 3 wats đến 30 wats.

Bác sĩ Nguyễn Thị Liên, phụ trách Bộ môn Da liễu, Trường đại học Y Dược Hải Phòng cho biết: Tia UV được ứng dụng khá nhiều trong y khoa cũng như đời sống thường ngày do có thể diệt khuẩn nhanh mà không có tồn lưu các loại hóa chất. Thực tế, loại tia UV này cũng tồn tại trong ánh nắng mặt trời nhưng hầu hết được hấp thụ ở tầng ozon nên rất ít lọt xuống trái đất. Bất kể dưới dạng tự nhiên hay tia nhân tạo phát ra từ đèn chiếu, loại tia này hoạt động theo cơ chế phá hủy các tế bào bề mặt tiếp xúc với nó. Bởi vậy người dùng đèn chiếu tia UV cần hết sức cẩn trọng để tránh hậu quả đáng tiếc.

Hầu hết đèn UV này đều có dạng hình ống, phát sáng chung quanh để tăng diện tích chiếu sáng. Tia UV có thể tác động đến các bề mặt trong phạm vi 1-2 m. Do đó, khi sử dụng đèn chiếu tia UV cần bảo đảm trong phòng không có người để tránh những sự cố do chùm tia gây ra. Người dùng tuyệt đối tránh việc tự cầm đèn chiếu. Sau khi tắt đèn, cần mở quạt treo tường, quạt lọc không khí (nếu có) để lưu thông khí và chờ 30 phút mới được vào phòng. Khi dùng phải tuân thủ kỹ thuật, sử dụng đúng công suất của đèn so với diện tích phòng, mỗi lần sử dụng khoảng một giờ. Thời gian sử dụng của đèn từ 6 tháng đến 1 năm, nếu hết thời gian phải thay bóng đèn mới dù đèn vẫn sáng.