Ngang nhiên hút trộm cát giữa ban ngày
Ngày 1-3, Đội 3 Phòng Cảnh sát môi trường (PC49) Công an thành phố phối hợp Phòng Cảnh sát đường thủy và Công an huyện An Dương bắt quả tang 2 tàu đang hút cát trái phép tại sông Cấm, khu vực xã Đại Bản. Trong đó có tàu HP-0198 trọng tải 100 tấn do Doãn Văn Kỷ, trú tại thôn 5, xã Hợp Thành (huyện Thủy Nguyên) và tàu BN-0652 trọng tải 85 tấn do Doãn Văn Vị, trú tại 31 đường Trần Huy Liệu, quận Kiến An sử dụng khai thác cát trái phép. Tại thời điểm kiểm tra, 2 chủ tàu đều không xuất trình được giấy tờ hợp lệ quy định. PC49 lập biên bản vi phạm, giao Công an huyện An Dương tiếp nhận xử lý.
Theo người dân xã Đại Bản, lợi dụng địa bàn hẻo lánh, nhiều tàu từ các địa phương khác tới khúc sông Cấm chảy qua xã ngang nhiên khai thác cát trái phép, không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng tới môi trường, cản trở hoạt động giao thông đường thủy, mà còn làm sạt lở bờ nhiều vùng nuôi trồng thủy sản ven sông của địa phương. Không những vậy, hoạt động khai thác cát trái phép ở đây còn gây nguy hiểm, trên tuyến sông. Ông Nguyễn Văn Thanh, một chủ đầm nuôi thủy sản ở xã Đại Bản bức xúc: “Chúng tôi phải bỏ tiền của, công sức quai vùng nuôi trồng thủy sản, nhưng gần đây các tàu khai thác cát trái phép hoạt động thường xuyên gây sạt lở bờ vùng, đe dọa việc sản xuất của các hộ khu vực ven sông. Nhất là vào những đợt nước sông dâng cao, khi chân bờ vùng nuôi sạt lở, nếu nếu không được gia cố dễ gây vỡ bờ đê bao, thiệt hại về tôm cá nuôi là khó lường”.
Được biết, khu vực này của xã Đại Bản có hơn 8 ha đầm của 7 hộ dân, ngoài việc nuôi trồng thủy sản, chăn nuôi gia súc gia cầm, các hộ còn trồng cây ăn quả. Thời gian qua, hoạt động hút cát trái phép làm bờ vùng sạt lở, trôi cả cây cối xuống sông Cấm, gây thiệt hại về kinh tế cho các chủ đầm. Khi thấy có tàu đến khai thác cát trái phép, người dân báo chính quyền, do lực lượng mỏng xã chỉ xua đuổi họ đi nơi khác. Nhưng chỉ được một thời gian ngắn, họ lại quay lại khai thác, nhất là vào ban đêm. Chủ tịch UBND xã Đại Bản Mai Văn Thư cho biết: Thủ đoạn của “cát tặc” là chuẩn bị sẵn tàu phía Hải Dương, chờ trời tối tiến hành hút cát trái phép. Khi bị phát hiện, xua đuổi họ lại dạt về phía Hải Dương. Do hoạt động khai thác cát chủ yếu vào ban đêm, nên việc phát hiện, bắt giữ gặp nhiều trở ngại.
Cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, ngành
Thời gian qua, UBND huyện An Dương ban hành nhiều văn bản chỉ đạo cơ quan chức năng địa phương tăng cường quản lý và xử phạt hành vi khai thác cát trái phép trên các tuyến sông thuộc địa bàn huyện. Nhưng do lực lượng mỏng, không được trang bị phương tiện chuyên dụng, đoạn sông lại chảy qua địa phận huyện An Dương và huyện Kinh Môn Hải Dương nên cơ quan chức năng không có thẩm quyền xử phạt khi các tàu neo đậu, hút cát phía tỉnh Hải Dương. Vì vậy, các vụ hút cát trái phép diễn ra khá nhiều, nhưng trong ba năm qua lục lượng chức năng chỉ bắt quả tang 6 vụ với 15 tàu, trong đó, Công an huyện An Dương bắt 3 vụ; Công an thành phố bắt 3 vụ.
Về phía chính quyền sở tại, Chủ tịch UBND xã Đại Bản Mai Văn Thư cho biết, khu vực sông Cấm thuộc địa phận xã Đại Bản luôn là điểm “nóng” khai thác cát trái phép, diễn ra thường xuyên, hằng ngày có nhiều tàu trọng tải từ 100 tấn trở lên hoạt động. “Cát tặc” trang bị động cơ lớn, khi xã phát hiện, dù có chức năng và thẩm quyền xử phạt các trường hợp khai thác khoáng sản, nhưng khi lực lượng của xã trưng dụng được phương tiện (thường là loại nhỏ), tiếp cận hiện trường, họ đã nổ máy dời khỏi nơi hút cát. Nhiều khi biết có đối tượng khai thác cát trái phép, xã báo cáo UBND huyện xin tăng cường lực lượng, phương tiện được thì đã muộn. Với các tàu được trang bị động cơ máy hút lớn, mỗi ngày có không biết bao nhiêu khối cát bị “cát tặc” khai thác kiếm lời, bởi cát ở đây có chất lượng tốt, được thị trường ưa chuộng.
Trước đây, hoạt động khai thác cát trái phép diễn ra chủ yếu ở sông Lạch Tray. Do nhu cầu xây dựng, san lấp mặt bằng tăng cao, các chủ tàu khai thác cát chuyển về sông Cấm, nơi có trữ lượng cát lớn để khai thác. Để ngăn chặn tình trạng này, chỉ huyện An Dương khó thực hiện đạt hiệu quả cao, cần sự phối hợp chặt chẽ, hỗ trợ nhau giữa các cấp, ngành, nhất là lực lượng công an và ngành Tài nguyên-Môi trường. Bên cạnh đó, cơ quan chức năng thành phố phối hợp tỉnh Hải Dương chỉ đạo, tổ chức tăng cường kiểm tra, kiểm soát, chung tay triệt xóa vấn nạn cho cả 2 địa phương.
Tiến Đạt
