Lật tẩy thủ đoạn “xóa dấu vết”
 |
| Lực lượng chức năng kiểm tra công-ten-nơ chứa vảy tê tê được che giấu dưới mác nụ hoa hồng. |
Ngày 6-7, cơ quan chức năng mở công-ten-nơ số hiệu SEGU-23904319, được kê khai trên vận đơn là vận chuyển nụ hoa hồng. Qua kiểm tra, phát hiện hơn 600 kg vảy tê tê được cất giấu trong 30 thùng cát-tông với đủ loại kích thước. Công-ten-nơ hàng cấm này được vận chuyển từ Pakistan về Việt Nam qua tàu Sinar bangka thuộc hãng tàu KMTC. Trước đó, trong tháng 3-2017, tại cảng Nam Hải, Hải quan Hải Phòng cũng phát hiện trên công-ten-nơ số hiệu MSKU5098214, được vận chuyển từ Peru, quá cảnh Hồng Kông, nhập khẩu Việt Nam có chứa nhiều "cá ngựa", một mặt hàng thuộc danh mục hàng hóa khi mua bán, vận chuyển phải có giấy phép của cơ quan quản lý Cites. Toàn bộ số cá ngựa này được xếp xen kẽ giữa những lớp da lừa.
Theo Trưởng phòng Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường Đặng Thế Dũng, các lô hàng cấm bị bắt giữ này có giá trị rất lớn nhưng điều đáng nói là khi xuất hiện các thông tin hàng hóa có vi phạm, các đơn vị nhận hàng tại Việt Nam được kê khai trong vận đơn sẽ nhanh chóng làm công văn từ chối nhận hàng. Như vụ bắt giữ vảy tê tê 6-7 vừa qua, với giá trị trên thị trường khoảng 6-8 triệu đồng/kg, lô hàng 600kg có giá trị hàng tỷ đồng nhưng ngay khi có thông tin công-ten-nơ chứa hàng cấm bị bắt giữ, đơn vị nhận hàng tại Việt Nam là Công ty TNHH Thương mại và tiếp vận Devyt, đăng ký trụ sở ở phường Phương Liên, Đống Đa (thành phố Hà Nội) đã từ chối nhận đơn hàng. Điều này gây khó khăn trong việc truy soát nguồn gốc hàng cũng như lập "danh sách đen" những đối tượng tình nghi.
Theo Trưởng phòng Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường Đặng Thế Dũng, các lô hàng cấm thường được vận chuyển lòng vòng qua nhiều nước khác nhau, liên tục thay đổi cảng trung chuyển và tàu vận chuyển. Đây là một thủ đoạn công phu, tốn nhiều thời gian và chi phí vận chuyển nhưng có thể xóa dấu vết nguồn gốc các lô hàng. Các đối tượng thường lợi dụng những cửa khẩu cảng có sự thông thoáng trong kê khai hàng hóa xuất nhập cảnh, nhất là đối với hàng tạm nhập, tái xuất để thực hiện hành vi phạm tội này. Mặt khác, để đối phó với lực lượng chức năng, thông thường các lô hàng có chứa hàng cấm sẽ được đối tượng buôn lậu lập 1 vận đơn cho 2 công-ten-nơ trở lên. Trong đó, có công-ten-nơ chứa hàng đúng với kê khai trên vận đơn. Nếu cả lô hàng đó được chấm vào luồng đỏ, phải kiểm tra thực tế, các đối tượng sẽ chọn công-ten-nơ hàng đúng để xuất trình cho hải quan kiểm tra.
Phối hợp nắm chắc thông tin, xử lý kịp thời
Theo Phó cục trưởng Cục Hải quan Hải Phòng Nguyễn Sỹ Tráng, ngoài việc nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ của bộ phận kiểm tra công-ten-nơ bằng máy soi, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa Hải quan với các lực lượng chức năng, nhất là công an, bộ đội biên phòng. Mới đây, Hải quan Hải Phòng và Công an thành phố tổ chức tọa đàm nâng cao chất lượng công tác phối hợp giữa hai đơn vị. Theo đó, yêu cầu quan trọng nhất đối với công tác đấu tranh tội phạm vận chuyển hàng cấm qua cảng được hai bên xác định là chủ động nắm chắc thông tin lô hàng từ nước ngoài, tăng cường trao đổi thông tin giữa các ngành, xác định chính xác các lô hàng nghi vấn.
Thực tế, nhiều hàng hóa cấm vận chuyển quá cảnh qua Việt Nam đều nằm trong nhóm các hàng hóa bị cấm lưu hành theo các công ước quốc tế như Công ước Cites, Công ước về chống buôn bán bất hợp pháp các chất ma túy và các chất hướng thần... Những công ước này đều được nhiều quốc gia tham gia ký kết, với nguồn dữ liệu thông tin chung rất lớn. Do đó, theo Phó giám đốc Công an thành phố Nguyễn Văn Coỏng, các đơn vị trực tiếp tham gia đấu tranh với loại tội phạm này cần chủ động hơn trong việc thu thập thông tin từ nước ngoài, thông qua các tổ chức quốc tế cũng như các nước tham gia ký công ước. Qua đó, kịp thời nắm bắt được thủ đoạn che giấu mới của các đường dây vận chuyển trái phép hàng cấm cũng như truy xuất được nguồn gốc những lô hàng bị bắt giữ, phối hợp quốc gia sở tại xử lý.
Để khai thác hiệu quả cao những thông tin này, Hải quan Hải Phòng và Công an thành phố xác định tăng cường việc trao đổi thông tin giữa các đơn vị trực tiếp tham gia đấu tranh với tội phạm của hai bên, như: Đội Kiểm soát Hải quan, Phòng Cảnh sát phòng chống tội phạm môi trường, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về quản lý kinh tế và chức vụ, Phòng Cảnh sát phòng chống tội phạm về ma túy. Định kỳ hằng tháng, hằng quý, cập nhật những diễn biến mới của tội phạm trên khu vực biên giới biển, kịp thời xây dựng, điều chỉnh phương án đấu tranh phù hợp.
Minh An
