(HPĐT)- Tại kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa 15 vừa qua, đề xuất bãi bỏ giấy chuyển tuyến (còn gọi là giấy chuyển viện) của đại biểu nhận về những ý kiến trái chiều. Trong khi nhiều người dân bày tỏ tán thành, đại diện ngành Y tế và các đơn vị trực tiếp hoạt động khám, chữa bệnh (KCB) cho rằng, nếu bỏ phân tuyến, áp lực sẽ “dồn” lên tuyến trung ương gây quá tải, còn tuyến dưới sẽ rơi vào tình trạng “tê liệt”. Điều này có thể phá vỡ hệ thống y tế hiện nay và không mang lại lợi ích như kỳ vọng. Vì vậy, đề xuất cần được cân nhắc kỹ lưỡng, thấu đáo, trên cơ sở đánh giá chính xác tác động xã hội, hướng tới mục tiêu cao nhất bảo đảm quyền lợi, tạo điều kiện thông thoáng cho người dân trong KCB bằng thẻ BHYT.
_900x600.jpg)
Mong muốn bỏ giấy chuyển tuyến của người bệnh xuất phát từ quan điểm, tâm lý “chưa đủ niềm tin” đối với cơ sở y tế tuyến dưới. Nhiều người cho rằng tuyến trên có bác sĩ giỏi hơn, thuốc tốt hơn, thiết bị hiện đại hơn. Thực tế cũng có phần như vậy. Chính sự “hấp dẫn” của bệnh viện tuyến trên khiến nhiều người dù mắc bệnh thông thường, dễ dàng điều trị tốt ở tuyến dưới, vẫn muốn “vượt tuyến” dù không cần thiết, khiến tuyến trên luôn quá tải. Bên cạnh lý do trên, còn vì chất lượng KCB tại một số cơ sở y tế tuyến dưới chưa đáp ứng yêu cầu người bệnh nhưng muốn “giữ chân” để tăng nguồn thu, nên “làm khó” bằng các thủ tục khiến người bệnh cảm thấy phiền toái, quyền lợi không được bảo đảm.
Trước băn khoăn của người bệnh, từ năm 2016, cả nước triển khai thông tuyến huyện, năm 2021 thực hiện thông tuyến tỉnh trong khám, chữa bệnh BHYT đối với người bệnh điều trị nội trú. Quy định thông tuyến tạo điều kiện thuận lợi để người bệnh hưởng đầy đủ quyền lợi về BHYT, được tiếp cận kỹ thuật hiện đại hơn, nhưng cũng tạo những tác động nhất định. Chẳng hạn, số người đến khám, chữa bệnh tại trạm y tế cấp xã giảm mạnh.
Hải Phòng là địa phương có mạng lưới y tế khá “dày” với 217 trạm y tế xã, phường, thị trấn; 7 trung tâm chuyên khoa tuyến thành phố; 15 trung tâm y tế quận, huyện; 5 bệnh viện đa khoa quận, huyện và 9 bệnh viện tuyến thành phố. Từ khi thực hiện quy định thông tuyến khám, chữa bệnh BHYT, tuyến y tế cơ sở rơi vào cảnh “đìu hiu” khi người bệnh “dồn” lên tuyến huyện và tuyến thành phố. Tình trạng chuyển tuyến trung ương cũng có dấu hiệu tăng dần qua các năm (năm 2021 gần 3.200 lượt, năm 2022 gần 4.000 lượt). Việc người bệnh “đổ” lên tuyến trên ảnh hưởng lớn đến sự hoạt động ổn định của toàn hệ thống, cũng như việc kiểm soát chi phí BHYT và bội chi quỹ hằng năm. Để tránh quá tải tuyến trên, hiện việc chuyển tuyến thực hiện thành 2 luồng: nếu cơ sở y tế không đáp ứng được yêu cầu KCB thì chuyển người bệnh lên tuyến trên; khi tình trạng bệnh ổn định, người bệnh được chuyển về tuyến dưới để tiếp tục điều trị.
Một khi quá tải, tuyến trên cũng chẳng thể giữ ổn định chất lượng KCB, phục vụ người bệnh. Thực trạng trên cho thấy, việc duy trì giấy chuyển tuyến hiện vẫn cần thiết, bảo đảm cân đối, điều phối, phân cấp trách nhiệm từng tuyến để toàn hệ thống y tế vận hành ổn định, bảo đảm hoàn thành nhiệm vụ chung chăm sóc sức khỏe nhân dân. Trong đó, chăm sóc sức khỏe ban đầu đặt vào y tế tuyến huyện, xã. Để người dân thêm tin tưởng vào năng lực, chất lượng KCB của hệ thống y tế cơ sở, các cấp, ngành, địa phương cần quan tâm, đầu tư hơn nữa cho tuyến này về hạ tầng vật chất, trang thiết bị, nhân lực, đủ sức đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, cũng như đổi mới phương pháp, tác phong làm việc. Khi đó, người bệnh chắc không còn “lăn tăn” về tấm giấy chuyển tuyến.
Hoàng Xuân
