Cẩn trọng chiêu trò lừa đảo trên không gian mạng dịp cuối năm

Nhiều vụ việc được “giải cứu” kịp thời

Thời gian qua, trên địa bàn liên tiếp xảy ra các vụ lừa đảo, chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng được Công an các đơn vị, địa phương kịp thời ngăn chặn. Tiêu biểu là vụ việc lừa đảo “làm sổ hộ nghèo” tại xã Yết Kiêu, thành phố Hải Phòng.

Chiều 19/11, trong lúc đang bán hàng tại nhà, chị Bùi Hoài Thu, trú tại thôn Bùi Thượng, xã Yết Kiêu được bà Dương Thị H., là hàng xóm, nhờ chuyển giúp 2,5 triệu đồng vào một tài khoản lạ với mục đích “làm sổ hộ nghèo”. Từ những cảnh báo về các chiêu thức lừa đảo trên không gian mạng trước đó, chị Thu đã giải thích, cảnh báo để bà H. thận trọng, đồng thời nhanh chóng báo tin cho Công an xã.

Công an xã Yết Kiêu có mặt, trực tiếp tuyên truyền, phân tích và làm rõ phương thức, thủ đoạn của các đối tượng lừa đảo. Sau khi được giải thích, bà H. đã hiểu rõ bản chất sự việc và cam kết không thực hiện theo yêu cầu của người lạ.

Mới đây, Công an xã Hà Bắc nhận được phản ánh của ông N.V.B., sinh năm 1967, trú tại thôn Nhân Lư về việc ông liên tục bị một đối tượng gọi điện tự xưng là cán bộ UBND xã Hà Bắc, gọi điện để hỗ trợ ông làm bảo hiểm y tế online, yêu cầu ông N.V.B cung cấp hình ảnh căn cước công dân, thẻ bảo hiểm y tế và chụp ảnh chân dung.

Công an xã đã phân công cán bộ liên hệ, hỗ trợ ông N.V.B. và tuyên truyền, giải thích cho ông N.V.B. nắm được đây là thủ đoạn tội phạm lợi dụng công nghệ cao trên không gian mạng nhằm mục đích lừa đảo, thu thập thông tin cá nhân, từ đó sẽ chiếm đoạt tài sản của công dân.

Thượng tá Trần Hoài Nam, Trưởng Công an xã Hà Bắc cho biết đây là vụ thứ tư liên tiếp kể từ tháng 7/2025 đến nay, cán bộ, chiến sĩ đơn vị kịp thời phát hiện, ngăn chặn, “giải cứu” công dân khỏi các vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Bản thân ông B. trước đó được Công an xã Hà Bắc tuyên truyền, cảnh báo về các thủ đoạn lừa đảo lợi dụng công nghệ cao, nên khi xảy ra vụ việc, mặc dù rất hoang mang, nhưng ông vẫn thông tin với Công an xã để được hỗ trợ kịp thời.

"4 không, 2 phải"

Theo đánh giá của cơ quan chức năng, các đối tượng lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng thường có chung một phương thức, thủ đoạn tinh vi là sử dụng sim rác, tài khoản mạng xã hội ảo để giả danh cán bộ, nhân viên các cơ quan Nhà nước, các đơn vị cung cấp dịch vụ thiết yếu như điện, nước, internet… liên hệ dụ dỗ, đe dọa nạn nhân để thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản, chiếm đoạt thông tin cá nhân.

Nghiêm trọng hơn, các đối tượng còn thu mua, thuê hoặc sử dụng tài khoản ngân hàng của người khác để nhận tiền phi pháp, gây không ít khó khăn cho các cơ quan chức năng trong việc nhận diện, phát hiện, đấu tranh, xử lý.

Từ thực tế các vụ lừa đảo trên không gian mạng cho thấy, nhận thức, ý thức bảo vệ thông tin cá nhân của người dân còn hạn chế; có người dễ dàng cung cấp thông tin hoặc tin tưởng, làm theo yêu cầu của các đối tượng xấu.

Thượng tá Nguyễn Đăng Trung, Phó trưởng Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Công an thành phố) cho biết: Qua đấu tranh, khai thác, phần lớn các ứng dụng lừa đảo đều có máy chủ và được các đối tượng điều hành từ nước ngoài. Gần đây nổi lên là các đường dây ở Campuchia, Trung Quốc, gây khó khăn cho công tác phá án của lực lượng công an trong nước.

Ngay cả khi cơ quan Công an xác định được chủ tài khoản mà nạn nhân chuyển tiền vào, các đối tượng nhanh chóng chuyển số tiền chiếm đoạt vào các giao dịch điện tử khác, khó có thể thu hồi.

Bởi vậy, người dân cần nhớ, thực hiện “4 không” gồm: Không sợ, không tham, không kết bạn với người lạ, không chuyển khoản và “2 phải” gồm: Phải thường xuyên cảnh giác, phải tố giác ngay với Công an khi có nghi ngờ.

Người dân cần lưu ý không cài đặt các ứng dụng từ các đường link trên mạng, kiên quyết không cung cấp thông tin cá nhân và không thực hiện việc chuyển tiền khi chưa chắc chắn về thông tin người nhận. "Chỉ cài đặt các ứng dụng điện thoại thực sự cần thiết từ các nguồn chính thống như Appstore, CH Play. Khi phát hiện hoạt động nghi vấn, cần kịp thời thông báo đến cơ quan chức năng để được hỗ trợ", Thượng tá Nguyễn Đăng Trung thông tin thêm.

Để hạn chế tình trạng người dân sập bẫy các đường dây lừa đảo, chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng trong dịp cuối năm, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao tiếp tục tham mưu với Công an thành phố chỉ đạo Công an các xã, phường, đặc khu tăng cường tuyên truyền sâu rộng tới các tổ dân phố, khu dân cư, để người dân biết và nêu cao tinh thần cảnh giác, phòng ngừa không để các đối tượng lừa đảo chiếm đoạt tài sản.