Các tác dụng phụ của thuốc
 |
Các tác dụng phụ của thuốc rất phong phú và đa dạng, có thể từ nhẹ như kích ứng, nặng có thể dẫn đến mù lòa. Việc lạm dụng thuốc nhỏ mắt hoặc sử dụng thuốc nhỏ mắt không đúng cách dễ gây những tác dụng phụ không đáng có, nhất là khi sử dụng các thuốc chống viêm, kháng sinh, thậm chí là dị ứng với cả chất bảo quản có trong thuốc nhỏ mắt.
Đối với các thuốc chứa corticoid như polydexa, neodex, dexacol… thường trong thành phần có chứa dexamethasone có tác dụng chống viêm, với giá cả dao động từ 3.000 đồng/ lọ cho tới 60.000 đồng/lọ. Do giá thành rẻ, lại sẵn có nên các loại thuốc này thường hay bị lạm dụng nhỏ khi bị đỏ mắt. Tuy nhiên loại thuốc này lại có nhiều tác dụng phụ nguy hiểm như tạo môi trường cho vi khuẩn và nấm phát triển, gây ra nhiều vấn đề nghiêm trọng về mắt như glocom, teo thần kinh thị giác (khi sử dụng lâu dài), đục thủy tinh thể… nguy cơ dẫn đến mù lòa cao.
Đối với kháng sinh tra, nhỏ mắt như neomycin, bacitracin, polymyxin B…cũng được dung phổ biến để điều trị tại chỗ các bệnh viêm có kèm nhiễm trùng tại mắt. Tuy nhiên mỗi thuốc lại có độc tính riêng như neomycin gây độc cho thận và da (vì vậy, không dùng thuốc trong những bệnh của thị thần kinh vì nó có tác dụng xấu lên thị thần kinh), bacitracin có thể gây phát ban, polymyxin B có thể gây kích ứng mắt. Không được dùng chế phẩm polymyxin B kết hợp với coticoid để điều trị nhiễm nấm, nhiễm virut hoặc nhiễm khuẩn có mủ ở mắt.
Cần lưu ý, giống như điều trị kháng sinh toàn thân, việc sử dụng kháng sinh tại mắt cũng có thể gặp nguy hiểm như mẫn cảm hoặc dị ứng với thuốc, tổn hại do độc tính của thuốc, kháng thuốc và thay đổi cân bằng vi sinh vật tại mắt. Sự thay đổi vi khuẩn ở kết mạc thường xảy ra sau khi sử dụng kháng sinh tra mắt kéo dài làm tăng nấm ở túi kết mạc.
Lưu ý khi dùng thuốc nhỏ mắt
Như mọi loại thuốc chống viêm, kháng sinh… thuốc nhỏ mắt nhất định phải dùng theo đơn của bác sĩ, người bệnh không được tùy tiện mua dùng hoặc mách nhau dùng thuốc.
Không được dùng chung hay mượn thuốc nhỏ mắt của người khác… vì sẽ làm lây lan các bệnh về mắt từ người này sang người khác. Ngay cả khi không mắc các bệnh về mắt, nhưng việc dùng chung cũng sẽ trở thành “con đường” cho các vi khuẩn, bụi bẩn lây lan nhanh hơn, làm cho các bệnh về mắt phát sinh hoặc phản tác dụng của thuốc nhỏ mắt, ảnh hưởng đến khả năng nhìn của đôi mắt.
Cần chú ý đến hạn dùng của thuốc: Hạn sử dụng của 1 lọ thuốc nhỏ mắt kể từ khi mở nắp thường khá ngắn, trong đó có những loại chỉ có hạn dùng trong 15 ngày. Tuy nhiên, rất ít người biết hoặc chú ý đến điều này mà thường sử dụng từ khi mở nắp cho đến khi hết thuốc trong lọ. Điều này không những không mang lại tác dụng mà còn gây hại mắt.
Trước khi tra, nhỏ mắt cần vệ sinh tay sạch sẽ, khi nhỏ không để đầu lọ thuốc chạm vào mắt. Thuốc nhỏ mắt thường có hai loại: Nhỏ (đối với thuốc nước) và tra (đối với thuốc mỡ). Tra, nhỏ thuốc đúng cách sẽ làm cho thuốc lọt được vào khe mắt đủ lượng mà không bị vương vãi ra ngoài, để đạt hiệu quả mà không lãng phí thuốc.
Trong quá trình dùng thuốc, nếu thấy bất kỳ triệu chứng khác thường nào, cần thông báo bác sĩ biết để được xử lý thích hợp, kịp thời…
DS Thu Hoàng
