Cẩn trọng trước thông tin thuốc dân gian phòng COVID -19

Đại diện Ban quản lý chung cư SHB, phố Lạch Tray (quận Lê Chân) tuyên truyền người dân sinh sống tại đây về phòng, chống dịch bệnh COVID-19.

Những ngày này, khi các ca bệnh COVID19 trên địa bàn thành phố liên tục tăng, chính quyền các địa phương, lực lượng chức năng thành phố đưa ra hàng loạt biện pháp khoanh vùng, dập dịch, triển khai việc bắt buộc các cơ quan, đơn vị, nhà hàng, các điểm kinh doanh, dịch vụ thực hiện đặt mã QR Code để khai báo y tế, đồng thời khuyến cáo người dân đẩy mạnh thực hiện thông điệp “5K” và tiêm vaccine để tích cực phòng, chống COVID -19, thì nhiều người dân lại tìm đến những bài thuốc dân gian được chia sẻ trên mạng xã hội, chưa được nhà khoa học hay ngành Y tế kiểm chứng.

Cuối tháng 11-2021, đọc được bài viết của nhiều người bạn chia sẻ trên Facebook về việc xông, uống nước chanh, gừng, sả để phòng, chống COVID-19, chị Nguyễn Thị Bình, ở thị trấn Tiên Lãng (huyện Tiên Lãng) tranh thủ ra chợ mua rất nhiều chanh, gừng, sả về tích trữ trong tủ lạnh để xông và đun nước uống. Bài viết về phương pháp dân gian này được đăng trên Nhóm facebook Người Tiên Lãng với 96 nghìn thành viên theo dõi, được nhiều người like và chia sẻ. Theo chị Bình: “Từ trước tới nay, gừng, sả, chanh luôn dùng để phòng chữa cảm lạnh, còn tác dụng phòng ngừa COVID-19 tôi không rõ, song tôi thấy dễ làm, uống cũng không khó, khi xông còn cảm thấy sảng khoái, dễ chịu nên cứ mua về tích trữ để dùng dần phòng, chống cảm lạnh, tăng sức đề kháng”.

Tác dụng các bài thuốc nói trên chưa được kiểm chứng nhưng thực tế cho thấy, do lượng người mua tăng, nên giá các loại gừng, sả, chanh thời gian gần đây tăng cao. Theo bà Nguyễn Thị Hoan, ở xã Cấp Tiến (huyện Tiên Lãng) chuyên giao các loại rau, củ, quả ở các chợ dân sinh huyện Tiên Lãng: Từ khi có các ca dương tính với COVID-19 trên địa bàn huyện, lượng đơn hàng gừng, sả, chanh tăng vọt. Trước đây 2-3 ngày giao 1 chuyến hàng nhưng gần đây, ngày tôi giao 1 chuyến hàng còn không đủ. Giá gừng tươi trước đây là 15.000 đồng /1 kg nay tăng lên 25.000 đồng, những mối bán lẻ bán giá 30.000 đồng; giá củ sả tươi từ mức 4.000 đồng/kg, tăng lên 10.000 – 20.000 đồng/kg; giá chanh tăng từ 10.000 đồng lên 20.000 – 30.000 đồng/kg… Không những thế, mặt hàng này còn “cháy” hàng ở nhiều khu chợ đầu mối”. Trên các hội nhóm Facebook, nhiều người đăng thông tin bán gừng ta tươi, lòng vàng, thơm cay xuất xứ từ Mộc Châu, Sơn La… với giá 20 đến 30 nghìn đồng 1/kg, mỗi bài đăng đều nhận được nhiều đơn đặt hàng của cư dân mạng…

Chủ Phòng khám đông y Đan Mạnh Toàn (quận Lê Chân) cho biết: Quả chanh có vị chua, tính mát có tác dụng thanh nhiệt, làm giảm cảm giác buồn nôn, tiêu thực, sát trùng. Sả có vị cay, tính ấm, có tác dụng làm ra mồ hôi, ấm bụng, thông khí, sát trùng, khử uế, tiêu đờm. Nhưng do sả có tính ấm có tác dụng làm ra mồ hôi nên chỉ thích hợp dùng để trị các chứng bệnh do hàn (lạnh) gây ra. Gừng (trong Đông y gọi là sinh khương) có tác dụng trị cảm lạnh, đầy bụng, chướng bụng, gây nôn, mửa, ho, nhiều đờm… Tuy nhiên không nên dùng gừng, sả, chanh vào buổi tối dễ gây độc cho cơ thể. Chanh, gừng, sả có thể dùng để cải thiện sức khoẻ khi thời tiết giao mùa, cảm mạo và giúp tăng cường sức đề kháng. Khi sử dụng sai chỉ định có thể dẫn đến các triệu chứng ngộ độc hoặc nặng hơn có thể rơi vào trạng thái mơ hồ, nhiễm độc và tử vong. Việc xông hay uống nước từ gừng, chanh, sả để phòng, chống COVID19 cũng chưa được nhà khoa học hay giới chuyên môn kiểm định hay khuyến cáo. Để thích ứng linh hoạt với dịch bệnh, mọi người cần tiêm đủ liều vaccine, tuân thủ “5K”, duy trì chế độ dinh dưỡng, vận động hợp lý để tăng sức đề kháng.

Theo ông Nguyễn Đông Huy, Trưởng Phòng Hạ tầng kỹ thuật và An toàn thông tin, Trung tâm Thông tin và Truyền thông: Việc sàng lọc thông tin liên quan đến phòng, chống COVID- 19 rất quan trọng khi diễn biến dịch ngày càng phức tạp. Người dân nên cập nhật các khuyến cáo, cách phòng, chống COVID-19 của Bộ Y tế trên các phương tiện thông tin chính thống, không hoang mang, đi tìm và tin vào các phương pháp phòng, chữa COVID-19 chưa được kiểm chứng. Việc người dùng Facebook chia sẻ, đưa thông tin chưa xác thực, sai lệch có thể ảnh hưởng tiêu cực tới công tác phòng, chống COVID-19 của địa phương, cũng là căn cứ để các cơ quan chức năng xử phạt theo Điều 101, Nghị định 15/2020/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính lĩnh vực bưu chính, viễn thông, trách nhiệm sử dụng dịch vụ mạng xã hội. Còn Điều 17 Nghị định 109/2013/NĐ-CP của Chính phủ quy định về hành vi lợi dụng khủng hoảng kinh tế, thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh và điều kiện bất thường, lợi dụng chính sách của Nhà nước để định giá mua, giá bán hàng hóa, dịch vụ bất hợp lý, cá nhân sẽ bị phạt hành chính đến 30 triệu đồng./.