Cẩn trọng với “bẫy” tín dụng “đen” cuối năm

Cơ quan công an tăng cường kiểm tra, quản lý hoạt động cho vay cầm đồ dịp cuối năm.

Trong ảnh: Một cửa hàng kinh doanh dịch vụ cầm đồ trên đường Miếu Hai Xã, phường Dư Hàng (quận Lê Chân).n(Ảnh mang tính minh họa).

Muôn kiểu cho vay lãi

Cuối năm luôn là dịp tín dụng “đen” hoạt động nhộn nhịp do người dân có nhu cầu chi tiêu cao. Năm nay, ảnh hưởng của dịch COVID-19, nhất là đợt bùng phát lần thứ 4 vừa qua, có thể khiến tình hình tín dụng “đen” trở nên căng thẳng hơn. Ở vụ việc nêu trên, Bộ Công an khởi tố nhiều đối tượng, trong đó cầm đầu là Đào Xuân Thắng, quê ở Hải Phòng, vào thành phố Hồ Chí Minh hoạt động cho vay theo hình thức trả tiền góp theo ngày, lãi suất từ 282% đến 1.738%/năm. Trong khi đó, theo khoản 1, điều 468 Bộ luật Dân sự quy định, mức lãi suất vay tiền không được vượt quá 20%/năm.

Trước đó, ngày 11-6-2021, Công an quận Lê Chân triệt phá ổ nhóm cho vay nặng lãi, bắt giữ Nguyễn Vũ Toàn, sinh năm 1985, ở xã An Đồng (huyện An Dương) về hành vi cho vay nặng lãi trong giao dịch dân sự. Toàn cầm đầu ổ nhóm hoạt động cho vay nặng lãi trên địa bàn các quận Lê Chân, Hồng Bàng và huyện An Dương với lãi suất 108% đến 180%/năm. Vào cuối tháng 1-2021, Công an quận Ngô Quyền bắt giữ Nguyễn Mạnh Thắng, sinh 1988, ở phường Nghĩa Xá (quận Lê Chân) cũng về hành vi nêu trên. Thắng mở cửa hàng cho vay cầm đồ tại số 95, Phố Cấm, phường Gia Viên (quận Ngô Quyền), rồi cho vay tiền với mức lãi suất cao. Trường hợp người vay không trả lãi đúng hạn thì đối tượng dùng nhiều hình thức đe dọa, thậm chí uy hiếp. Vụ việc tiếp tục mở rộng điều tra, xử lý theo quy định.

Mặc dù lực lượng công an liên tục triệt phá các đường dây tín dụng “đen”, song, nhiều đối tượng vẫn ngang nhiên hoạt động, coi thường pháp luật. Gửi đơn tới Báo Hải Phòng, ông Phạm Văn Đèo, ở thôn 3, xã Cao Nhân (huyện Thủy Nguyên) phản ánh về nhóm đối tượng chuyên tổ chức đánh bạc, cho vay nặng lãi trên địa bàn xã Cao Nhân. Nạn nhân chính là con trai ông, khi bị các đối tượng rủ rê lôi kéo tham gia đánh bạc rồi cho vay tiền với lãi suất cao. Lãi mẹ đẻ lãi con, cuối năm 2019, ông Đèo phải bán 8 sào đất vườn, được khoảng 360 triệu đồng để trả nợ cho con. Đến tháng 8- 2021, các đối tượng cho vay nặng lãi tiếp tục đòi gia đình ông phải trả 310 triệu đồng. Công an huyện Thủy Nguyên đang vào cuộc, xác minh tin báo tố giác tội phạm này để xử lý vụ việc theo quy định.

Khuyến khích người dân tố giác tội phạm

Theo tìm hiểu của phóng viên, hoạt động tín dụng “đen” vẫn len lỏi trên địa bàn thành phố, núp bóng nhiều dưới hình thức cho vay cầm đồ. Không khó để tìm thấy các cửa hàng cho vay cầm đồ từ các phố nhỏ như phố Dư Hàng, Quán Nam (quận Lê Chân), Đông Khê (quận Ngô Quyền)… đến các tuyến phố lớn như phố Tô Hiệu, Trần Nguyên Hãn (quận Lê Chân), Lạch Tray, Đà Nẵng (quận Ngô Quyền)… Đồ được cầm cố đa dạng từ điện thoại di động, máy tính xách tay cho đến xe máy, ô-tô, giấy tờ nhà đất, thậm chí thẻ sinh viên. Hầu hết các cửa hàng này tính lãi suất từ 54% đến 180% năm.

Trung tá Phạm Ngọc Anh, Đội trưởng Đội cảnh sát Hình sự (Công an quận Ngô Quyền) cho biết: Hiện nay, các đối tượng cho vay nặng lãi hoạt động dưới nhiều hình thức, sử dụng công nghệ thông tin, vay tiền qua website, vay tiền qua nền tảng Facebook, Zalo, hoặc tại các cửa hàng cho vay cầm đồ thì sử dụng nhiều hình thức bóc tách lãi suất và các khoản phụ phí để lách luật khiến công tác quản lý, đấu tranh với tội phạm cho vay nặng lãi phần nào gặp khó khăn. Thực hiện chỉ đạo chung của Công an thành phố, dịp cuối năm, đơn vị tăng cường nắm địa bàn, quản lý hoạt động của các cửa hàng kinh doanh dịch vụ cho vay cầm đồ, các tổ chức hoạt động tín dụng khác để phòng ngừa và đấu tranh với hoạt động “tín dụng đen”. Đề nghị người dân nâng cao nhận thức, phát huy tinh thần tố giác tội phạm.

Thực tế, “tín dụng đen” vẫn tồn tại bởi một bộ phận người dân chưa hiểu hoặc khó tiếp cận thuận lợi với các dịch vụ tín dụng hợp pháp. Trong khi đó, nguồn thu lợi bất chính từ hoạt động này rất cao, các đối tượng phần nào vẫn có nhiều cách thức lách luật do hệ thống pháp luật còn chưa đồng bộ. Ngày 20-12-2021, Hội đồng thẩm phán TAND tối cao ban hành Nghị quyết hướng dẫn xét xử các vụ án hình sự về tội cho vay nặng lãi trong giao dịch dân sự. Trước đó, ngày 25-4- 2019, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị 12 về tăng cường, phòng ngừa và đấu tranh với tội phạm liên quan hoạt động “tín dụng đen”. Để ngăn chặn, đẩy lùi “tín dụng đen”, các Cơ quan công an, Ngân hàng nhà nước, chính quyền địa phương cần phối hợp chặt chẽ. Trước hết là tuyên truyền để người dân hiểu rõ các hình thức, thủ đoạn và hệ lụy của “tín dụng đen” từ đó không rơi vào “bẫy” vay tiền với mức lãi khủng, đồng thời quản lý chặt hoạt động của các tổ chức, cá nhân hoạt động tín dụng núp dưới vỏ bọc “hỗ trợ tài chính”. Song song với đó, các ngân hàng, Quỹ tín dụng nhân dân cần mở rộng các khoản vay tiêu dùng, đơn giản hóa thủ tục để người dân dễ tiếp cận hơn. Về lâu dài, hệ thống pháp luật cần được hoàn thiện, quy định chặt chẽ hơn về hoạt động của các tổ chức tín dụng, nhất là việc hoạt động trên mạng internet, làm cơ sở để các cơ quan chức năng quản lý, triệt tiêu hoạt động “tín dụng đen” như hiện nay./.

TUỆ MINH