Tới đây vụ UBND xã Nam Sách kiện đòi đất từ người dân sẽ được Toà án nhân dân thành phố xử phúc thẩm. Khi đó, cần xem xét, làm rõ một số yếu tố liên quan phía bị đơn kiến nghị.

Báo và phát thanh, truyền hình Hải Phòng nhận được đơn của ông Vũ Văn Thắng, bà Nguyễn Thị Bến (xã Nam Sách, thành phố Hải Phòng) về việc Hội đồng xét xử Tòa án nhân dân khu vực 9 chưa khách quan trong xét xử vụ án tranh chấp hợp đồng giao thầu quyền sử dụng đất, đòi đất, công nhận quyền sử dụng đất giữa ông bà với UBND xã Nam Sách.
Theo đơn thư trình bày: Thửa đất của ông Thắng và bà Bến sử dụng hiện đang tranh chấp với UBND xã Nam Sách có nguồn gốc do bố mẹ ông Thắng khai hoang, phục hóa từ trước năm 1971. Năm 1982, vợ chồng ông Thắng, bà Bến được bố mẹ giao lại khu đất nói trên.
Gia đình ông Thắng sử dụng đất từ trước năm 1971 có nhiều người biết và cán bộ địa chính khi lập bản đồ đo đạc cũng xác định quyền sử dụng đất của gia đình ông Thắng.
Năm 1998, vợ chồng ông Thắng nhận chuyển nhượng của ông Nguyễn Tiến Vịnh, bà Đặng Thị Nhuận (hàng xóm) thông qua giấy viết tay khoảng 500 m2 đất mà ông cho là đất nông nghiệp. Ngoài ra, gia đình ông nhận chuyển nhượng thêm của bà Phạm Thị Ngân khoảng 1 sào 1 thước. Bản đồ 299 ghi nhận diện tích đất này là đất nông nghiệp.
Theo ông Thắng, cả phần bố mẹ ông khai hoang để lại và các phần ông nhận chuyển nhượng của các hộ, đến nay tổng diện tích khu đất gia đình đang quản lý sử dụng là hơn 1.700 m2.
Khi làm việc với phóng viên, UBND xã Nam Sách cho biết, diện tích khu đất nói trên là đất công điền thuộc quyền quản lý của UBND xã Nam Sách. Việc gia đình ông Thắng đang sử dụng thửa đất trên là do UBND xã cho thuê lại theo hợp đồng giao thầu được ký kết vào các năm 1996, 1999, 2000, 2005.
Hết hạn khoán thầu, UBND xã Nam Sách không tiếp tục giao thầu cho gia đình ông Thắng và yêu cầu trả lại đất nhưng ông Thắng không đồng ý. Do đó, UBND xã Nam Sách gửi đơn kiện tới TAND khu vực 9, lấy hợp đồng khoán thầu là căn cứ khởi kiện để thu hồi thửa đất trên.
Ông Thắng cho rằng: Tại bản án dân sự sơ thẩm xét xử vụ việc, Hội đồng xét xử của Tòa an nhân dân khu vực 9 không xem xét, đánh giá đầy đủ giao dịch chuyển nhượng đất giữa gia đình ông và bà Ngân, ông Vịnh là căn cứ để xác minh nguồn gốc đất.
Trong khi đó, Hội đồng xét xử chấp nhận hợp đồng thầu khoán bản phô tô, chỉ có dấu treo của UBND xã, đã hết thời hiệu khởi kiện là căn cứ để xét xử là chưa đúng. Hội đồng xét xử cũng chưa làm rõ vị trí đất, diện tích đất, sự thay đổi của khu đất trên sau 3 lần mở rộng làm đường.
Tại bản án dân sự sơ thẩm số 21/2025/DS-ST ngày 27/9/2025, TAND khu vực 9 nhận định, căn cứ bản đồ 299, phần diện tích đất giao cho ông Thắng thầu thuộc một phần thửa 404, 405, 406 thuộc tờ bản đồ số 6, đất 2 lúa, tại sổ mục kê ghi tên Đội 2.
Thời kỳ năm 2007, thuộc thửa đất số 95, thửa đất số 120 tờ bản đồ 14 đều ghi tên chủ sử dụng UBND thị trấn Nam Sách. Đồng thời, căn cứ vào các hợp đồng giao kết giữa UBND thị trấn Nam Sách và ông Vũ Văn Thắng, UBND xã giao cho ông Thắng sử dụng diện tích 1.745 m2.
Do vậy, TAND khu vực 9 xác định phần diện tích đất ông Thắng nhận giao thầu là đất công điền thuộc quyền quản lý, sử dụng của UBND thị trấn Nam Sách (nay là UBND xã Nam Sách, thành phố Hải Phòng).
Theo nội dung hợp đồng, ông Thắng không được làm thay đổi hiện trạng, mọi cải tạo, đầu tư không được bồi thường khi thanh lý.
Liên quan đến việc sử dụng bản photo các hợp đồng thầu khoán đất đai giữa UBND xã Nam Sách với hộ dân làm căn cứ, Hội đồng xét xử cho rằng: Tại cuộc làm việc ngày 11/12/2023 giữa UBND xã và ông Thắng, bà Bến, hai bên đương sự công nhận nội dung của các văn bản này nên đủ cơ sở để sử dụng tài liệu này để giải quyết vụ việc.
Do đó, Hội đồng xét xử chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của UBND xã Nam Sách, buộc ông Thắng, bà Bến có trách nhiệm tháo dỡ toàn bộ các công trình trên đất, trả lại toàn bộ diện tích đất tranh chấp tại ngã 3 giữa đường Trần Phú và quốc lộ 37 cho UBND xã quản lý theo quy định.
Cho rằng, Hội đồng xét xử không khách quan, ông Thắng, bà Bến có đơn tố cáo Hội đồng xét xử và đơn kháng cáo bản án sơ thẩm.
Theo Trưởng phòng Kinh tế xã Nam Sách Nguyễn Thị Nguyệt, UBND xã căn cứ bản đồ 299, hồ sơ năm 2007, các hợp đồng khoán thầu, xác định nguồn gốc đất của ông Thắng đang sử dụng là đất công điền của UBND xã.
Hiện đất vẫn đang do ông Thắng quản lý, UBND xã khởi kiện đề nghị ông Thắng trả lại đất cho UBND theo đúng quy định và hợp đồng.
Ngày 12/11/2025, vụ việc được Tòa an nhân dân thành phố chấp nhận kháng cáo để xét xử theo trình tự phúc thẩm.
Theo tìm hiểu thực tế của phóng viên, khu đất đang tranh chấp hiện vẫn do gia đình ông Thắng quản lý, nhưng bỏ trống. Thửa đất có diện tích lớn, liên quan đến nhiều thửa đất có nguồn gốc sử dụng khác nhau, có sự thay đổi khi mở rộng đường giao thông nên cần làm rõ mốc giới và diện tích thực tế khoán thầu giữa UBND xã Nam Sách và người dân.
Trong bản án sơ thẩm hiện nội dung này chưa được làm rõ và còn sai số diện tích khoán thầu trong phần nhận định và tuyên án của tòa. Bên cạnh đó, cần xem xét đến công san lấp, cải tạo khu đất trên của ông Thắng, bởi theo hồ sơ ban đầu, ghi khu đất là “thùng vũng, mương cũ, ruộng”, chiều sâu trung bình là 1,7 m, đến nay đã được cải tạo khang trang, thay đổi giá trị khu đất tranh chấp.
TUỆ MINH