(HPĐT)- Căng thẳng giữa Israel và lực lượng Hezbollah gia tăng sau vụ hàng loạt máy nhắn tin và bộ đàm phát nổ tại Liban gây nhiều thương vong. Nếu không có sự can thiệp mạnh mẽ của cộng đồng quốc tế, đặc biệt là các bên có ảnh hưởng lớn như Mỹ, châu Âu, cuộc chiến giữa Israel và Hezbollah là khó tránh khỏi, gây nguy cơ châm ngòi cho cuộc xung đột lớn ở khu vực Trung Đông.
Căng thẳng gia tăng
Căng thẳng giữa Israel và Hezbollah gia tăng sau vụ hàng loạt máy nhắn tin và bộ đàm phát nổ tại Liban gây nhiều thương vong, trong đó có nhiều thành viên của lực lượng Hezbollah. Theo giới chức y tế Liban, vụ nổ máy nhắn tin và bộ đàm khiến ít nhất 37 người thiệt mạng trong 2 ngày (17 và 18-9), trong đó có 2 trẻ em, khoảng 3.000 người bị thương. Lực lượng Hezbollah quy trách nhiệm cho Israel đồng thời tuyên bố sẽ đáp trả.
Ngày 19-9, lực lượng Hezbollah bắn hơn 150 quả tên lửa vào miền Bắc Israel, đánh dấu đòn tập kích tên lửa trả đũa ác liệt nhất trong gần một tháng qua. Để trả đũa, quân đội Israel triển khai đợt không kích nhằm vào hàng trăm hệ thống phóng rocket của Hezbollah ở khu vực phía Nam Liban được cho là để tấn công nhằm vào Israel. Các nguồn tin an ninh của Liban cho biết đây là cuộc không kích lớn nhất kể từ khi xung đột giữa hai bên xảy ra hồi tháng 8 năm ngoái. Israel tiếp tục thực hiện các cuộc không kích ngày 20-9 nhắm vào ít nhất 3 ngôi làng ở miền Nam Liban.
Nhiều nhà phân tích lo ngại xung đột giữa Israel và Hezbollah đang gần tới ngưỡng không thể quay đầu và bùng phát chiến tranh toàn diện chỉ còn là vấn đề thời gian. Nếu không có sự can thiệp mạnh mẽ của cộng đồng quốc tế, nhất là các bên có ảnh hưởng lớn như Mỹ, châu Âu, cuộc chiến thảm khốc tương tự cuộc chiến đẫm máu mùa hè năm 2006 giữa Israel và Hezbollah là khó tránh khỏi.
Cần giải pháp ngoại giao
Ngày 20-9, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) tiến hành phiên họp khẩn về Liban, sau khi xảy ra tình trạng gia tăng hỏa lực xuyên biên giới giữa Israel và lực lượng Hezbollah, cũng như các vụ nổ thiết bị liên lạc gây nhiều thương vong nhằm vào các thành viên của nhóm này. Người phát ngôn HĐBA LHQ Stephane Dujarric hối thúc các bên ngay lập tức giảm căng thẳng, kiềm chế tối đa, ngừng chiến sự và thực hiện đầy đủ Nghị quyết 1701 của HĐBA. Phó tổng Thư ký LHQ phụ trách các vấn đề chính trị và tạo dựng hòa bình, bà Rosemary DiCarlo nêu rõ những diễn biến đáng báo động ở Liban và khu vực này xảy ra sau khoảng 1 năm giao tranh gần như hằng ngày trên Đường Xanh - vùng đệm phân tách Israel và Liban. Các quan chức LHQ kêu gọi hành động trước khi tình hình vượt khỏi tầm kiểm soát, nhấn mạnh rằng ngoại giao là con đường duy nhất.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron điện đàm với các lãnh đạo chính trị và quân sự hàng đầu của Liban cũng như với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, kêu gọi các bên kiềm chế. Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken cũng kêu gọi các bên liên quan kiềm chế và tránh leo thang xung đột tại Trung Đông. Phát biểu sau cuộc gặp với Ngoại trưởng Pháp Stephane Sejourne tại Paris, ông Blinken nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giảm căng thẳng, đặc biệt trong bối cảnh quốc tế đang nỗ lực nhằm đạt được lệnh ngừng bắn tại Gaza. Về phần mình, Ngoại trưởng Pháp Sejourne cũng bày tỏ lo ngại về tình hình tại Trung Đông. Ông khẳng định Pháp và Mỹ đang phối hợp gửi thông điệp giảm leo thang tới các bên và cảnh báo "Liban sẽ không thể hồi phục sau một cuộc chiến toàn diện". Tương tự, Ngoại trưởng Anh David Lammy cũng kêu gọi phong trào Hezbollah và Israel lập tức ngừng bắn. Trong động thái liên quan, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin tại cuộc điện đàm với Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Israel Gallant tái khẳng định sự ủng hộ không lay chuyển của Mỹ đối với Israel trước các mối đe dọa từ Iran, Hezbollah. Tuy nhiên, Mỹ không mong muốn Israel cùng lúc lún sâu vào nhiều cuộc chiến và giải pháp ngoại giao là điều mà các bên nên làm ngay lập tức.
Các nhà quan sát nhận định, vụ nổ máy nhắn tin có thể là "giọt nước tràn ly", thúc đẩy Hezbollah thực hiện những động thái táo bạo và quyết liệt hơn nhằm đáp trả Israel. Hiện chưa rõ thời gian và mức độ các hành động “trả đũa” của lực lượng Hezbollah đối với Israel, tuy nhiên các động thái “ăn miếng trả miếng” giữa các bên sẽ khiến gia tăng rủi ro tại khu vực, đặc biệt là trong bối cảnh cuộc xung đột tại dải Gaza chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Cộng đồng quốc tế đều nhấn mạnh tính “cấp thiết” của một giải pháp ngoại giao. Đây là con đường duy nhất để giảm căng thẳng trên toàn khu vực và tiến tới thỏa thuận ngừng bắn. Do đó, sự vào cuộc và cam kết mạnh mẽ của Mỹ, Liên minh châu Âu (EU) và các quốc gia tại Trung Đông là hết sức quan trọng để các bên ngồi vào bàn đàm phán trong thời gian sớm nhất.
Phạm Thuận (tổng hợp)
