“Bóng đen xung đột” bủa vây
Khu vực biên giới Triều Tiên – Hàn Quốc được tăng cường kiểm soát chặt chẽ sau những diễn biến căng thẳng gần đây.
Hành động phá hủy văn phòng liên lạc liên Triều tại Hê-xâng và cắt đứt mọi đường dây liên lạc với Hàn Quốc mới đây của Triều Tiên đang dập tắt hy vọng các hoạt động xúc tiến ngoại giao trong vài năm qua có thể hàn gắn sự chia rẽ trên bán đảo Triều Tiên.
Diễn biến mới này không bình thường bởi hai năm rưỡi vừa qua, hai bên đạt được nhiều chuyển biến rõ nét và quan trọng trong bình thường hoá và phát triển quan hệ song phương. Hai bên cùng nhau gây dựng khuôn khổ, lộ trình, định hướng và hành lang giải quyết những vấn đề vướng mắc lâu nay. Mối quan hệ còn được hậu thuẫn, đồng hành và bổ sung bằng tiến trình đàm phán hoà bình, hoà giải trực tiếp giữa Mỹ và Triều Tiên. Tuy nhiên, cả hai tiến trình trên đến nay vẫn tiềm ẩn nguy cơ bị đảo ngược.
Một số nhà phân tích quốc tế cho rằng, Triều Tiên đang quay trở lại với chiến lược “miệng hố chiến tranh”, vốn được nước này nhiều lần áp dụng trong quá khứ, gần đây và đáng kể nhất là vào cuối năm 2017. Đây là cụm từ từng được cố Ngoại trưởng Mỹ Giôn Phót-tơ Đun-lét sử dụng để chỉ việc cố tình theo đuổi chính sách nguy hiểm, gây căng thẳng và dừng lại ngay trước giới hạn. Triều Tiên cũng đang theo đuổi sách lược này, song ở quy mô và mức độ nhỏ hơn. Tận dụng việc rải truyền đơn chống Triều Tiên ở phía Hàn Quốc, Bình Nhưỡng đẩy căng thẳng song phương lên cao, nhưng khi căng thẳng đến cao trào thì nước này lại chủ động xuống thang.
Lựa chọn vì hòa bình
Trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực đang biến đổi không ngừng, lựa chọn chiến lược để giải quyết mối đe dọa hạt nhân Triều Tiên được cho là có phần thay đổi so với trước đây bao gồm: trả đũa trong trường hợp sắp cấp bách khi có nguy cơ xảy ra xung đột hạt nhân; chấp nhận Bình Nhưỡng là cường quốc hạt nhân vi phạm Hiệp ước không phổ biến hạt nhân và vô số các nghị quyết trừng phạt của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc; hoặc kiềm chế những mối đe dọa bằng biện pháp ngoại giao.
Trên thực tế, chỉ có lựa chọn thứ ba là hướng đi hợp lý, trong đó Triều Tiên và các cường quốc hạt nhân khác bao gồm Mỹ, Trung Quốc và Nga, sẽ chính thức đàm phán một khuôn khổ chiến lược khu vực mới, đồng thời tuyên bố bán đảo Triều Tiên là khu vực phi hạt nhân hóa trong khi các bên cùng tích cực thực hiện các biện pháp cần thiết vì môi trường hòa bình, lâu dài và ổn định.
Giải pháp trên sẽ phù hợp hơn việc theo đuổi mục tiêu phi hạt nhân hóa hoàn toàn, triệt để và có thể kiểm chứng trong các cuộc đàm phán 6 bên trước đó vào những năm 1990 và đầu những năm 2000. Thay vì phi hạt nhân hóa như một điều kiện tiên quyết vì hòa bình, hai mục tiêu hòa bình và phi hạt nhân hóa sẽ được theo đuổi song song. Một quá trình từng bước, đa phương được kỳ vọng là “ánh sáng nơi cuối đường hầm”, mang đến hy vọng tốt nhất để mang hòa bình tới bán đảo Triều Tiên.
Quang Huy tổng hợp
