(HPĐT)- Trên địa bàn thành phố có nhiều công trình nhà biệt thự, công cộng được xây dựng từ thời Pháp, qua nhiều năm sử dụng nay xuống cấp, nguy cơ mất an toàn. Với các công trình này, công tác khảo sát đánh giá mức độ an toàn cũng như bảo trì, sửa chữa cần được thành phố và tổ chức, cá nhân quan tâm tu bổ, sửa chữa kịp thời.

Căn nhà tầng 2 số 83 phố Quang Trung (quận Hồng Bàng) được cảnh báo nguy cơ đổ sập, mất an toàn.
Nhiều công trình xuống cấp nghiêm trọng
Ngay khu vực trung tâm thành phố, căn nhà tầng 2, số 83, phố Quang Trung, quận Hồng Bàng thu hút sự chú ý của người đi đường bởi tấm biển lớn đặt ngay trước mặt tiền: “Cảnh báo nhà nguy hiểm sập đổ, cấm lại gần”. Qua quan sát, căn nhà được xây dựng từ lâu, phía ngoài nhà tường bong tróc, rêu mốc, nứt vỡ. Cầu thang dẫn lên bên trái ngôi nhà nghiêng đổ, phải tạm gia cố, dùng cột chống đỡ. Căn nhà hiện đóng cửa, không có người sử dụng. Tuy nhiên, tầng 1 căn nhà thuộc hộ dân khác đang sử dụng và chủ hộ khá lo lắng nếu không may xảy ra sự cố đổ sập từ căn hộ tầng 2. Cũng trên phố Quang Trung, nhà số 164 trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng. Đây hiện là trụ sở làm việc của Chi cục Quản lý thị trường số 5. Theo kết quả khảo sát, đánh giá sơ bộ về mức độ an toàn chịu lực các công trình nhà ở biệt thự, công cộng cũ, nguy hiểm trên địa bàn thành phố do Sở Xây dựng vừa công bố ngày 4-3-2024, công trình được đánh giá mức độ 3 - tình trạng nguy hiểm, cần khoanh vùng nguy hiểm, chống đỡ, sơ tán tạm thời nếu cần thiết, đưa vào diện ưu tiên để khảo sát, đánh giá chi tiết.
Ngoài 2 công trình nêu trên, theo Phó giám đốc Sở Xây dựng Đỗ Hữu Hưng, trên địa bàn thành phố hiện có 162 công trình nhà biệt thự, công cộng cũ, nguy hiểm thuộc sở hữu nhà nước. Các công trình đều được xây dựng từ lâu, phần lớn hết niên hạn sử dụng, chất lượng xuống cấp. Nhiều công trình có dấu hiệu hỏng nặng, lún, nứt, nghiêng, nguy cơ mất an toàn. Cụ thể, trong 152 công trình vừa được kiểm tra, rà soát, đánh giá mức độ an toàn chịu lực, có tới 21 công trình mức độ 3 – mức độ nguy hiểm, tập trung chủ yếu tại quận Hồng Bàng và Lê Chân. 84 công trình mức độ 2 chưa đáp ứng được yêu cầu sử dụng, cần khảo sát, đánh giá chi tiết. 47 công trình được đánh giá mức độ 1 không có hư hỏng hoặc có nhưng vẫn sử dụng bình thường, cần duy tu, bảo dưỡng, sửa chữa nhỏ.
Từ kết quả khảo sát sơ bộ đặt ra yêu cầu cấp thiết trong công tác bảo trì, sửa chữa bảo đảm an toàn và bảo tồn giá trị kiến trúc các công trình. Theo đó, đối với những công trình có kết quả đánh giá mức 1 cần sớm thực hiện công tác sửa chữa nhằm khắc phục tình trạng xuống cấp và bảo đảm an toàn cho công trình. Đối với những công trình có kết quả mức 2, 3 cần sớm thực hiện đánh giá chi tiết để xác định mức độ nguy hiểm, từ đó đề ra giải pháp sửa chữa, cải tạo hoặc phá dỡ, tránh xảy ra sự việc đáng tiếc khi có công trình đổ sập như tại Hà Nội trước đây.
Giải pháp kịp thời, hiệu quả
Trong số các công trình nhà biệt thự, công cộng cũ trên địa bàn thành phố hiện nay, nhiều cơ sở đang được sử dụng là trụ sở của các cơ quan, đơn vị. Một số cơ sở cho tổ chức, cá nhân thuê vào mục đích thương mại, dịch vụ. Số còn lại cho người dân thuê ở. Trước thực tế trên, Phó giám đốc Sở Xây dựng Đỗ Hữu Hưng cho biết, đối với 47 công trình được đánh giá mức 1, Sở đề xuất UBND thành phố giao các chủ sở hữu thực hiện duy tu, bảo dưỡng, sửa chữa nhỏ để tiếp tục sử dụng (có thể sửa chữa khắc phục hoặc phá dỡ nếu cần thiết). Đối với 84 công trình mức 2 và 21 công trình mức 3, Sở đề xuất UBND thành phố khảo sát, đánh giá chi tiết, trên cơ sở đó có hướng xử lý theo quy định của pháp luật.
Tuy vậy, nhìn rộng hơn trong suốt thời gian qua, công tác sửa chữa, bảo trì các công trình nhà biệt thự, công cộng cũ gặp nhiều vướng mắc. Quá trình phân phối, cho thuê và sử dụng nhà biệt thự, nhiều hộ dân lấn chiếm, xây dựng, cải tạo trái phép, không phép làm biến dạng công trình. Kinh phí thu từ cho thuê nhà rất nhỏ, không đủ để chi sửa chữa, bảo trì nên chủ yếu trông chờ nguồn ngân sách thành phố. Quá trình thực hiện hồ sơ, thủ tục để tiến hành cải tạo, sửa chữa khá phức tạp. Vậy nên, hầu hết công trình mới tạm dừng ở cải tạo, sửa chữa nhỏ bên ngoài, chưa đo đếm kết cấu chịu lực của toàn bộ công trình cũng như các hạng mục quan trọng khác.
Do đó, thành phố cần nghiên cứu, ban hành cơ chế phù hợp để tăng cường quản lý, khai thác hiệu quả quỹ nhà biệt thự, công cộng. Với công trình có vị trí đẹp, còn giữ được nét kiến trúc cần có kế hoạch bảo tồn, cải tạo, sửa chữa kịp thời để bảo đảm an toàn và phát huy giá trị. Với những công trình quá xuống cấp nên đưa vào đấu giá tài sản công, tạo nguồn thu ngân sách, chỉnh trang đô thị, khai thác hiệu quả quỹ đất. Phương án này được thành phố giao quận Ngô Quyền thực hiện đối với một số công trình, bước đầu đánh giá khả thi như nhà số 15, phố Võ Thị Sáu, số 55 phố Lạch Tray. Thành phố xem xét hình thức đấu giá cho thuê dài hạn theo giá thị trường, trả tiền 1 lần…Từ đó, để các công trình được khai thác, sử dụng hiệu quả và bảo đảm an toàn.
BÀI VÀ ẢNH: NGỌC LAN