Cảnh báo tội phạm chiếm đoạt ô tô thuê, mượn

Túng làm liều

Do cần tiền để trả nợ và chi tiêu cá nhân, ngày 24/6/2025, Hoàng Thanh Tùng (sinh năm 2001) ở phường Hải Dương (trước đó là phường Ngọc Châu, thành phố Hải Dương, tỉnh Hải Dương) nảy sinh ý định lừa mượn xe ô tô của anh Ninh Xuân L., sinh năm 2000, trú tại xã Đại Sơn đem cầm cố lấy tiền.

Tùng nói với anh Xuân L. cần ô tô đưa mẹ đi khám bệnh tại Hà Nội. Anh Xuân L. tin và đồng ý cho Tùng mượn xe ô tô nhãn hiệu Kia Forte, biển số 34A - 612.xx, trị giá hơn 183 triệu đồng, cùng các giấy tờ gốc. Sau đó, Tùng cầm cố xe này cho anh Trần Thế L. (sinh năm 1999) tại phường Lê Thanh Nghị với số tiền thỏa thuận 50 triệu đồng. Ngày 23/9/2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Hải Phòng ra quyết định khởi tố vụ án hình sự lừa đảo chiếm đoạt tài sản, ra quyết định khởi tố bị can và lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Hoàng Thanh Tùng.

Trước đó, từ ngày 30/8 đến ngày 16/9/2024, Tiêu Công Luật (sinh năm 1991) tại xã Hà Nam (trước đó là xã Liên Mạc, huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương) vay của anh Nguyễn Thanh P. 550 triệu đồng để kinh doanh, thỏa thuận đến ngày 17/9/2024 sẽ trả.

Trước thời điểm này, Luật thuê xe tự lái nhãn hiệu Mazda 3, biển số 532.xx của vợ chồng anh Nguyễn Tuấn A. (sinh năm 1995) tại xã Thanh Hà. Luật lên mạng, đặt làm giả giấy tờ xe này (mang tên Đỗ Thị T.). Sau khi trả xe, Luật vẫn giữ giấy tờ xe giả.

Đến thời hạn phải trả tiền anh Nguyễn Thanh P., do không có tiền trả nợ nên Luật đã “túng làm liều”. Luật vừa giữ giấy tờ xe giả, vừa tiếp tục làm giả hợp đồng công chứng việc Luật mua chiếc xe của người mang tên Đỗ Thị T. nhưng chưa hoàn tất thủ tục sang tên đổi chủ, để chứng minh với chủ nợ chiếc xe Mazda là của mình. Đến ngày 18/10/2024, Luật thuê chiếc Mazda của vợ chồng anh Nguyễn Tuấn A. nói trên trong thời hạn 1 tháng. Sau đó Luật tự ý giao xe này cho anh P. để trừ khoản nợ 550 triệu đồng đã vay.

Đây chỉ là 2 trong số hàng chục vụ việc thuê ô tô rồi mang đi cầm cố bị Phòng Cảnh sát hình sự (PC02) Công an thành phố Hải Phòng phát hiện, điều tra, khởi tố từ giữa năm 2024 đến nay. Các đối tượng thuê ô tô rồi tự ý mang đi bán, cầm cố thường tháo, gỡ định vị xe, làm giả giấy tờ xe cũng như các loại hợp đồng mua bán xe có chứng thực của văn phòng công chứng, thậm chí làm giả và sử dụng biển số giả.

“Bên cạnh các loại giấy tờ giả, đối tượng sau khi chiếm đoạt xe còn làm giả giấy mua bán viết tay giữa chủ phương tiện trên đăng ký xe; đồng thời đưa ra thông tin đây là xe đang thế chấp ở ngân hàng hoặc xe cắm đứt để bán cho người ở địa phương khác. Loại tội phạm này thường hoạt động mạnh vào gần dịp Tết Nguyên đán, khi phát sinh nhu cầu cao về sử dụng tiền để trả nợ, tiêu xài”, Trung tá Nguyễn Văn Đức, Trưởng Phòng PC02 thông tin.

Nâng cao cảnh giác

Tùy từng vụ việc cụ thể, những đối tượng này có thể bị khởi tố theo Điều 174 hoặc 175 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 về tội lừa đảo, chiếm đoạt tài sản hay tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.

Quá trình điều tra, xử lý các vụ việc, PC02 Công an thành phố xác định loại tội phạm này không chỉ dừng ở mức độ phạm tội cá nhân mà có dấu hiệu của tội phạm có tổ chức. Các đối tượng móc nối với chủ cơ sở cầm đồ, môi giới tài chính, thậm chí cả nhân viên làm dịch vụ công chứng giả để hợp thức hóa giấy tờ.

Sau khi thuê được xe, chúng chia nhỏ nhiệm vụ, người tìm xe, người làm hồ sơ giả, người khác thì mang xe đi tiêu thụ tại địa phương khác hoặc tháo rời bán phụ tùng. Theo cơ quan điều tra, các chủ xe và cơ sở cho thuê cần tăng cường liên hệ thường xuyên với lực lượng công an địa phương, lập danh sách khách thuê có dấu hiệu nghi ngờ, cập nhật dữ liệu định vị về hệ thống quản lý chung để phục vụ điều tra khi cần thiết.

Để bảo đảm an toàn tài sản, PC02 Công an thành phố khuyến cáo các cơ sở cho thuê xe tự lái phải kiểm tra kỹ thông tin của người thuê xe, yêu cầu cung cấp đầy đủ giấy tờ tùy thân, thậm chí cần so sánh giấy tờ bản giấy với các giấy tờ đã được tích hợp trên VNeID. Lập hợp đồng thuê xe rõ ràng, đầy đủ. Sử dụng định vị hiện đại, thường xuyên kiểm tra tình trạng di chuyển, hoạt động và vị trí của xe. Các cơ sở này cũng có thể yêu cầu đặt cọc số tiền lớn để hạn chế rủi ro. Khi phát hiện có dấu hiệu bất thường cần liên hệ ngay với cơ quan công an để giải quyết.

Người dân khi cho mượn ô tô cần thận trọng để tránh rơi vào tình huống bị chiếm đoạt rồi mang đi cầm cố. Trước khi giao xe, phải yêu cầu người mượn xuất trình đầy đủ giấy tờ tùy thân bản gốc, ghi rõ mục đích, thời gian mượn và lập văn bản cho mượn xe có chữ ký hai bên.

Không giao kèm giấy tờ gốc của xe, chỉ cung cấp bản sao nếu thật sự cần thiết. Chủ xe nên lắp thiết bị định vị và thường xuyên kiểm tra vị trí, lịch trình di chuyển của xe; nếu phát hiện xe bất ngờ tắt tín hiệu, đi chệch hướng, không liên lạc được với người mượn thì báo ngay cho công an địa phương. Tuyệt đối không cho mượn xe khi người mượn có biểu hiện quanh co, mập mờ về mục đích sử dụng hoặc đề nghị mượn xe mượn cả giấy tờ gốc.