Hoạt động phá rừng và khai thác khoáng sản đang làm biến dạng mạng lưới sông ngòi, khiến nguồn nước ngọt tự nhiên tại Amazon suy giảm nghiêm trọng.
Nghiên cứu kéo dài hai thập kỷ tại Amazon cho thấy nguồn nước ngọt tự nhiên suy giảm nghiêm trọng, đe dọa trực tiếp đời sống cộng đồng bản địa.
Cuộc điều tra do các tổ chức báo chí và khoa học thực hiện, phân tích dữ liệu vệ tinh giai đoạn 2000 - 2024 tại 4 lưu vực lớn gồm Beni, Caquetá, Madre de Dios và Caroní. Kết quả cho thấy hơn một nửa trong số 722 tiểu lưu vực khảo sát đã sụt giảm diện tích mặt nước tự nhiên. Tổng cộng, 4 lưu vực này đã mất gần 33.000 ha nước trong 25 năm qua, phần lớn do hoạt động chăn nuôi bò và phá rừng.
Song song với đó, ảnh vệ tinh ghi nhận hơn 17.000 ha mặt nước mới hình thành, nhưng phần lớn là nước nhân tạo từ các hố khai thác mỏ lộ thiên và hồ chứa thủy điện. Đáng chú ý, cứ 5 ha nước nhân tạo xuất hiện thì có tới 4 ha nằm ngay trên các vùng lãnh thổ bản địa.
Hoạt động khai thác mỏ không chỉ làm biến dạng dòng chảy mà còn gây ô nhiễm nghiêm trọng bằng bùn thải và hóa chất như thủy ngân. Tại lưu vực Madre de Dios, 60% cộng đồng bản địa hiện phải bỏ tiền mua nước uống đóng can hằng tuần thay vì sử dụng nước sông.
Các nhà khoa học cảnh báo việc diện tích mặt nước nhân tạo gia tăng trên bản đồ vệ tinh thực chất đang che giấu một cuộc khủng hoảng nguồn nước sinh hoạt trầm trọng tại khu vực rừng Amazon.
Theo TTXVN
