“Cánh diều” vẫn “no gió”

“Mắt biếc” là ứng viên sáng giá cho giải Phim điện ảnh xuất sắc tại Giải Cánh diều 2019.   Ảnh: VOV.vn

Giữa không khí ảm đạm của việc hạn chế hoạt động giải trí để phòng, chống lây lan dịch bệnh COVID-19, màu sắc rộn ràng của bức tranh điện ảnh Việt Nam năm qua vẫn được thể hiện rõ qua hơn 100 tác phẩm tham dự Giải Cánh diều 2019. Trong đó, hạng mục phim truyện điện ảnh chào đón sự có mặt của đa dạng thể loại phim tham gia tranh giải như: tâm lý, tình cảm, hài, kinh dị, hành động, lịch sử cách mạng. Trong 16 tác phẩm phim truyện điện ảnh dự thi, có cả phim tư nhân giải trí “bom tấn” phòng vé như “Hai Phượng”, “Bắc kim thang”… và cả dòng phim truyền thống “gai góc” do nhà nước đặt hàng sản xuất như “Truyền thuyết về Quán Tiên” và “Hợp đồng bán mình”.

Đáng chú ý nhất trong “bữa tiệc” nhiều “món ngon” ấy là sự cân bằng về giá trị nghệ thuật và yếu tố thị trường. Điển hình là phim “Hai Phượng” và “Mắt biếc” – 2 tác phẩm gây “bão” màn ảnh rộng khắp cả nước năm 2019. Cả 2 đều vượt mốc 100 tỷ doanh thu phòng vé, nhưng vẫn nhận nhiều lời khen về nội dung và kỹ thuật làm phim. “Hai Phượng” được giới chuyên môn đánh giá cao khi đề cập đến câu chuyện nhân văn, thuần Việt nhưng nhịp điệu nhanh, mạnh mẽ theo phong cách Hollywood. Phim nhận giải “Bông sen bạc” tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 21 năm 2019 và từng được chọn tranh giải hạng mục Phim truyện quốc tế xuất sắc nhất tại Giải thưởng điện ảnh Oscar danh giá lần thứ 92. “Mắt biếc” ra mắt cuối năm 2019 nhưng cũng không kém cạnh khi trụ rạp suốt nhiều tháng. Sự đầu tư chỉn chu về bối cảnh, nhân vật, phục trang, âm nhạc… giúp phim chạm vào trái tim công chúng.

Không chỉ riêng hạng mục phim truyện điện ảnh, phim truyện truyền hình cũng “nghẹt thở” với các đề cử chất lượng cao như: “Về nhà đi con”, “Hoa hồng trên ngực trái”, “Mùa cúc Susi”… Theo đạo diễn Trịnh Lê Văn, Trưởng ban Giám khảo hạng mục này, các phim có chất lượng cân bằng, đi sát hiện thực cuộc sống. “Về nhà đi con” với câu chuyện gia đình giản dị, gần gũi, nhân văn và “Mùa cúc Susi” phơi bày chân thực những góc tối của đời sống, ca ngợi nghị lực con người, xứng đáng được tôn vinh. Những nội dung nhân văn, đậm đà bản sắc dân tộc này cùng kỹ thuật làm phim chắc tay tạo nên sức thu hút lớn của phim truyền hình năm qua. Có thể nói, phim điện ảnh và truyền hình trong nước ngày càng cân bằng tốt giữa yếu tố nghệ thuật và thị trường để tạo nên món ăn tinh thần hấp dẫn gửi tới công chúng.

Chờ diều cất cánh

Việc bình xét, đánh giá tác phẩm tại Giải Cánh diều 2019 tiếp tục được tổ chức với hình thức phù hợp để kịp thời động viên lao động nghệ thuật chân chính của những người làm phim trên cả nước là nguồn khích lệ lớn đối với sự chuyển động của phim Việt. Trước những yếu tố nổi bật mới của Điện ảnh Việt năm 2019, Giải Cánh diều năm nay thậm chí có thêm giải mới dành cho tác giả kịch bản, đạo diễn và diễn viên triển vọng.

Nhìn lại một năm có nhiều thể hiện tích cực của điện ảnh trong nước, theo nhận định của NSND Đặng Xuân Hải, Chủ tịch Hội Điện ảnh Việt Nam, đây là động lực để những người làm điện ảnh năng động, đổi mới, bứt phá hơn, nhất là đi sâu, đi sát vào những vấn đề nóng bỏng của đời sống, được công chúng quan tâm, yêu thích. Đổi mới nhưng không có nghĩa là làm phim khó xem, sự thay đổi của phim Việt vẫn xoay quanh tiêu chí gần gũi với đời sống, đậm tính nhân văn, nhưng được thể hiện bằng ngôn ngữ điện ảnh đương đại, mới mẻ hơn. Theo NSƯT Đỗ Thanh Hải, Giám đốc Hãng phim VFS-VTV, sau những thành công của phim về đề tài gia đình thời gian qua, hãng tiếp tục chuyển hướng khai thác những đề tài khác, như nông thôn mới, chính luận, thương trường, thanh niên khởi nghiệp…, nhằm tạo nhiều mảng màu hơn cống hiến tới người xem.

Bên cạnh đó, sự khích lệ, tôn vinh của Hội Điện ảnh Việt Nam cũng đi kèm với yêu cầu nỗ lực từ các nhà làm phim ở những mảng phim còn chưa phát triển hết tiềm năng. Khác với mảng phim truyện, phim tài liệu và phim khoa học của Việt Nam năm qua chỉ đáp ứng được việc phát sóng trên truyền hình. Phim thuộc các thể loại này để chiếu rạp dường như chưa được các nhà làm phim chú trọng đầu tư… Mảng phim khoa học còn yếu, và thường bị lẫn vào phim tài liệu, ít tính khoa học chuyên sâu. Những mảng phim này dù có điểm mạnh về đề tài phong phú, trải dài không gian, thời gian, nhưng vẫn là “khoảng trũng” trên con đường phát triển điện ảnh Việt. Điều cần nhất hiện nay là những người làm phim thực sự tâm huyết, tận dụng được các điểm mạnh đó để trau chuốt hơn trong kỹ thuật xử lý phim, dần tiến tới làm phẳng khoảng trũng, góp phần hoàn thiện hơn bức tranh điện ảnh Việt.

Cánh diều là giải thưởng điện ảnh danh giá, được tổ chức hằng năm của Hội Điện ảnh Việt Nam nhằm tổng kết hoạt động sáng tác điện ảnh và phim truyền hình năm trước; khen thưởng các tác phẩm, tác giả xuất sắc. Giải Cánh diều 2019 có 113 tác phẩm dự thi ở các hạng mục phim gồm: 16 phim truyện điện ảnh, 13 phim truyện truyền hình, 34 phim tài liệu, 12 phim khoa học, 15 phim hoạt hình, 17 phim ngắn và 6 công trình nghiên cứu.