(HPĐT)- Nhiều vụ lừa đảo qua mạng xã hội facebook, Zalo… để chiếm đoạt tài sản là chiêu trò cũ nhưng lại mới với những người bị hại. Do đó, để tránh là nạn nhân, mỗi người dân cần đề cao cảnh giác, bảo mật thông tin cá nhân và Ngân hàng để không trúng cú lừa của đối tượng không rõ “hình ảnh”.

Mới đây, TAND tỉnh Ninh Thuận xét xử 3 bị cáo là anh em ruột La Châu Tuấn 30 tuổi, La Ngọc Tuyền, La Gia Trí và Ngô Thị Thúy Hắng (vợ La Gia Trí) về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua mạng xã hội.
Chiêu cũ vẫn dính bẫy
Cuối tháng 10- 2020, họa sĩ N.T.H ở phường Vĩnh Niệm (quận Lê Chân) nhận lời bán 2 bức tranh cho tài khoản facebook Kevin Phạm Thái. Theo thỏa thuận, khách sẽ chuyển tiền qua tài khoản của người bán tranh. Khi nhận được tiền, họa sĩ N.T.H sẽ chuyển tranh theo địa chỉ được nhận tại Hà Nội. Tuy nhiên, khách mua tranh nọ báo họa sĩ lý do “không chuyển được tiền là đôla Mỹ” và xin mã xác thực OTP. Sau khi thực hiện theo hướng dẫn của khách mua tranh trên internet banking và cung cấp mã OTP cho người mua tranh, họa sĩ N.T.H phát hiện ra gần 2 triệu đồng trong tài khoản “không cánh mà bay”. Liên lạc với ngân hàng, mới hay số tiền của mình mất ngay sau vừa cung cấp mã OTP cho khách mua tranh. Ngay lập tức, họa sĩ N.T.H liên lạc lại với tài khoản facebook Kevin Phạm Thái nhưng tài khoản này không còn tồn tại.
Cũng tại phường Vĩnh Niệm, anh T.N.M lại “dính” chiêu trò khác của kẻ lừa đảo qua mạng xã hội. Đầu tháng 11- 2020, anh T.N.M đăng nhập vào được tài khoản Facebook của mình nhưng không thực hiện được. Vài ngày sau lấy lại được tài khoản, anh giật mình khi nhìn thấy một đống lời nhắn hỏi mượn tiền, nhờ mua thẻ nạp điện thoại di động trả trước của kẻ chiếm đoạt, mạo danh nick mình với người quen. Có tổng cộng 100 tin nhắn gửi đi với nội dung, nhờ vay tiền, nạp thẻ. Hậu quả, có 12 người bạn gửi thẻ cào điện thoại di động trả trước mệnh giá 100 nghìn đồng tới kẻ lừa đảo.
Nhìn sang các địa phương khác, có không ít trường hợp như chị N.T.B.D, quận Cầu Giấy (Hà Nội) bị lừa mất 50 triệu đồng, họa sĩ T.N.T, quận Đống Đa (Hà Nội) bị lừa mất 125 triệu đồng cũng mắc với những chiêu trò trên…. Nhiều ngân hàng thông tin: các đối tượng lừa lấy thông tin tài khoản của các giao dịch qua mạng để lừa tiền hay giả mạo người thân, bạn bè nhờ mua thẻ cào điện thoại di động trả trước, là hai trong số nhiều phương thức lừa đảo phổ biến tội phạm đang sử dụng trên mạng xã hội. Tuy phương thức cũ, nhưng hậu quả vẫn lặp lại do người sử dụng mạng xã hội chưa cẩn trọng.
Bảo mật thông tin tuyệt đối
Theo họa sĩ Bùi Duy Khánh, Chủ tịch Hội màu nước Quốc tế tại Việt Nam (IWS Việt Nam) ở phường Ngọc Xuyên (quận Đồ Sơn), việc đối tượng xấu tìm cách kết bạn trên mạng xã hội, lừa lấy thông tin tài khoản khi vờ hỏi mua tranh diễn ra từ rất nhiều năm trước. Với kinh nghiệm “va chạm” nhiều đối tượng lừa đảo qua mạng xã hội, họa sĩ Bùi Duy Khánh khuyến cáo người bán hàng ngoài số tài khoản ngân hàng không cung cấp thêm bất cứ thông tin gì, đặc biệt là mã OTP. Nếu khách hàng yêu cầu thêm thông tin, nhất là với những khách hàng ở nước ngoài, người bán cần cảnh giác ngay.
Không chỉ hạn chế giao dịch tiền, trao đổi thông tin, chuyển, nhận tiền qua mạng xã hội, các chuyên gia bảo mật khuyến cáo người sử dụng các thiết bị thông minh cần chú trọng vấn đề bảo mật: luôn tải và cập nhật các phần mềm bảo mật, diệt virut, tường lửa mới nhất; không đăng nhập trên các smartphone “bẻ khóa”; chỉ tải ứng dụng trên những kho ứng dụng chính thức như Google Play; không tải nhiều trò chơi, ứng dụng hoặc truy cập vào các địa chỉ web không rõ ràng…
Về phía các ngân hàng cũng đưa ra các khuyến cáo nhằm giúp khách hàng hạn chế rủi ro. Khách hàng cần nâng cao cảnh giác, khi có nghi ngờ về hành vi lừa đảo gian lận ngay lập tức liên hệ và phối hợp cùng ngân hàng để kịp thời xử lý, ngăn chặn, hạn chế rủi ro. Giữ bí mật thông tin, bảo mật các dịch vụ ngân hàng điện tử, thẻ như mã PIN thẻ, mật khẩu truy cập, không chia sẻ mật khẩu truy cập một lần OTP cho bất cứ ai và dưới bất kỳ hình thức nào.
Luật sư Lê Thị Thúy Hằng, Văn phòng Công ty Luật DRAGON tại Hải Phòng cho biết: “Với các vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật thông qua mạng xã hội, pháp luật có quy định rất rõ biện pháp xử lý trong Nghị định số 15/2020/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, công nghệ thông tin và giao dịch điện tử. Tùy theo tính chất và mức độ vi phạm, có thể bị xử lý về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản quy định tại Bộ luật Hình sự. Vì vậy, các trường hợp bị chiếm đoạt tài sản nêu trên, người bị hại cần sớm làm đơn tố cáo gửi cơ quan công an để được xem xét, giải quyết bảo đảm quyền lợi hợp pháp của chính mình. Căn cứ vào mức độ nguy hiểm của hành vi, hậu quả do hành vi đó gây ra thì cơ quan nhà nước có thẩm quyền sẽ có biện pháp xử lý phù hợp theo đúng quy định pháp luật./.
Cúc Phương