Cảnh giác nguy cơ mắc COVID-19 ở người cao tuổi

Tuổi cao, miễn dịch suy giảm

Mới đây, ông Lê Văn Quý, 86 tuổi, được gia đình đưa đến Khoa Truyền nhiễm (Bệnh viện Đa khoa Hải Dương) trong tình trạng sốt cao 4 ngày, ho, chảy nước mũi, nói ngọng, người lơ mơ. Với những biểu hiện này, các bác sĩ nghi ngờ ông có thể bị đột quỵ. Nhưng kết quả xét nghiệm lại cho thấy ông Quý dương tính với COVID-19.

Trường hợp của ông Quý cho thấy biểu hiện bệnh ở người cao tuổi không phải lúc nào cũng điển hình, nhất là khi người bệnh đồng thời có nhiều vấn đề về sức khỏe. Những triệu chứng như sốt, ho, sổ mũi, mệt mỏi có thể dễ bị xem là cảm cúm hoặc viêm đường hô hấp thông thường. Trong khi đó, ở người cao tuổi, bệnh có thể tiến triển nhanh hơn và tác động rõ đến các cơ quan vốn đã suy giảm chức năng do tuổi tác hoặc bệnh nền.

Thạc sĩ, bác sĩ Hoàng Thạch Quyền, Trưởng Khoa Truyền nhiễm (Bệnh viện Đa khoa Hải Dương) cho biết, số bệnh nhân mắc COVID-19 nhập viện tại khoa có xu hướng tăng trong thời gian gần đây. Từ đầu năm đến nay, khoa ghi nhận hơn 80 trường hợp mắc COVID-19, trong đó tập trung nhiều trong hơn một tháng trở lại đây. Nhiều bệnh nhân là người cao tuổi, có bệnh lý nền và khi nhập viện đã xuất hiện những triệu chứng khá nặng, trong đó có tổn thương phổi gây viêm phổi nặng.

Tương tự, tại Khoa Bệnh nhiệt đới (Bệnh viện Hữu nghị Việt Tiệp), từ cuối tháng 7 đến nay cũng ghi nhận hơn 50 trường hợp mắc COVID-19 nhập viện, chiếm khoảng 70% tổng số ca mắc tích lũy từ đầu năm. Điểm chung của nhiều bệnh nhân là tuổi cao và có bệnh lý nền. Theo các bác sĩ, người cao tuổi thường mắc nhiều bệnh mạn tính như tăng huyết áp, tim mạch, đái tháo đường, bệnh phổi mạn tính... Khi mắc COVID-19, tình trạng nhiễm trùng có thể làm các bệnh nền diễn biến phức tạp hơn, đồng thời làm tăng nguy cơ biến chứng hô hấp và tim mạch.

Tổ chức Y tế thế giới tiếp tục xác định người cao tuổi, người mắc bệnh nền và người suy giảm miễn dịch là những nhóm có nguy cơ cao hơn đối với COVID-19 nặng. Dù gánh nặng về bệnh nặng đã giảm đáng kể so với những năm đầu đại dịch, nhưng SARS-CoV-2 vẫn tiếp tục lưu hành và vẫn có khả năng gây nhập viện, tử vong ở nhóm nguy cơ cao, điển hình là người cao tuổi.

Tại Hải Phòng, số ca mắc COVID-19 ghi nhận từ đầu năm đến nay là hơn 2.140 trường hợp, giảm hơn 1.100 ca so với cùng kỳ năm 2025. Phần lớn người mắc bệnh có triệu chứng nhẹ và được hướng dẫn điều trị, cách ly tại nhà. Tuy nhiên, đáng chú ý, những trường hợp phải nhập viện điều trị chủ yếu là người cao tuổi và có bệnh lý nền.

Chủ động bảo vệ

Thạc sĩ Phan Hồng Hải, Trưởng Khoa Phòng, chống bệnh truyền nhiễm (Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố) cho biết, mầm bệnh COVID-19 hiện vẫn lưu hành tại một số địa phương của thành phố. Trung tâm duy trì giám sát, theo dõi và ghi nhận ca bệnh để đánh giá diễn biến, nguy cơ lây lan. Khi COVID-19 đã trở thành một bệnh truyền nhiễm được quản lý lâu dài, tâm lý chủ quan là điều dễ xuất hiện. Tuy nhiên, với người cao tuổi, đặc biệt người đang điều trị bệnh mạn tính, việc phòng bệnh vẫn cần được duy trì.

Với người cao tuổi, phòng bệnh không chỉ là tránh tiếp xúc với nguồn lây mà còn cần kiểm soát tốt các bệnh lý đang mắc. Việc uống thuốc điều trị bệnh nền đúng hướng dẫn, duy trì chế độ dinh dưỡng phù hợp, vận động trong khả năng và khám sức khỏe định kỳ giúp cơ thể có trạng thái tốt hơn khi gặp các bệnh nhiễm trùng.

Hải Phòng đang triển khai chương trình khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc một số bệnh thường gặp cho người từ đủ 60 tuổi trở lên. Trong năm 2026, thành phố đặt mục tiêu từ 20% trở lên người cao tuổi được khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc bệnh. Kết quả khám được sử dụng để tư vấn, theo dõi và quản lý sức khỏe lâu dài. Đây cũng là cơ hội để người cao tuổi phát hiện, kiểm soát các bệnh nền - những yếu tố có thể ảnh hưởng đến diễn biến khi mắc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp.

Tiêm vaccine vẫn là một trong những biện pháp quan trọng để giảm nguy cơ COVID-19 diễn biến nặng. WHO hiện tiếp tục khuyến nghị các quốc gia xem xét tiêm chủng định kỳ cho những nhóm có nguy cơ cao, trong đó có người cao tuổi, đặc biệt người cao tuổi mắc các bệnh nền đáng kể. Bởi vaccine có tác dụng rõ trong giảm nguy cơ bệnh nặng và tử vong, dù không loại bỏ hoàn toàn khả năng nhiễm hoặc lây truyền virus.

Đối với người cao tuổi, người thân cũng giữ vai trò quan trọng trong việc phát hiện sớm bệnh. Khi ông bà, cha mẹ xuất hiện sốt, ho, đau họng, khó thở, mệt nhiều hoặc có biểu hiện bất thường về ý thức, cần theo dõi sát thay vì chỉ coi đó là cảm cúm thông thường. Trường hợp khó thở, tình trạng lơ mơ, tím tái, đau tức ngực hoặc các triệu chứng nặng lên cần được đưa đến cơ sở y tế để được đánh giá kịp thời.

“Với người cao tuổi có bệnh nền, không nên chờ đến khi triệu chứng trở nên rõ rệt hoặc kéo dài mới đi khám. Một đợt sốt, ho, viêm đường hô hấp tưởng như thông thường có thể khiến bệnh nền diễn biến xấu hơn. Phát hiện sớm, theo dõi đúng và tuân thủ hướng dẫn điều trị là cách giúp giảm nguy cơ bệnh chuyển nặng, đồng thời hạn chế lây nhiễm cho những người dễ tổn thương trong gia đình và cộng đồng”, bác sĩ Ngô Anh Thế, Trưởng Khoa Bệnh nhiệt đới (Bệnh viện Hữu nghị Việt Tiệp) khuyến cáo.