(HPĐT)- Thời gian qua, tình hình tội phạm sử dụng mạng viễn thông và mạng xã hội để lừa đảo chiếm đoạt tài sản diễn biến phức tạp với nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi, gây thiệt hại lớn về tài sản của người dân.
Cán bộ, chiến sĩ Công an thành phố tuyên truyền về phòng, chống lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua mạng đến người dân xã Quang Hưng (huyện Tiên Lãng) vào đầu tháng 8-2023. Ảnh: Tú Quyên
Muôn vẻ các chiêu lừa
Ngày 19-9, Phòng Cảnh sát hình sự (Công an thành phố) khởi tố bị can, bắt tạm giam Nguyễn Văn Long, sinh năm 1996, ở khóm 8, thị trấn Diên Sanh, huyện Hải Lăng (tỉnh Quảng Trị) để điều tra, xử lý về tội sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản với số tiền 659,4 triệu đồng của chị H.T.B, ở thị trấn Tiên Lãng (huyện Tiên Lãng). Đơn vị đang tiếp tục củng cố hồ sơ, tài liệu, mở rộng điều tra vụ án để đưa đối tượng ra xử lý nghiêm trước pháp luật. Bước đầu xác định được, vào ngày 15-4, chị H.T.B. nhận được tin nhắn từ tài khoản Facebook mang tên “Nguyễn Lương” đặt mua đơn hàng lớn về hải sản. Tài khoản này chủ động gửi số tài khoản ngân hàng thanh toán trực tuyến yêu cầu chị đăng nhập, điền Facebook các thông tin cá nhân theo hướng dẫn. Cơ quan điều tra xác định được “thủ thuật” đối tượng sử dụng để lừa, dễ dàng chiếm đoạt tài sản của người bị hại là sử dụng ứng dụng “AirDroid Remote Support”. Đây là ứng dụng kết nối 2 điện thoại thông minh để hỗ trợ từ xa giúp đối tượng dễ dàng biết được tài khoản, mật khẩu ngân hàng và thực hiện hành vi chuyển tiền từ tài khoản của chị H.T.B đến 3 tài khoản khác.
Trước đó, Cơ quan cảnh sát điều tra (Công an quận Ngô Quyền) phá thành công chuyên án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Người bị nạn là anh T.T.L, 30 tuổi, ở phường Máy Chai, bị 3 đối tượng là Võ Thanh Lâm, sinh năm 1998; Nguyễn Ngọc Trái, sinh năm 1998; Nguyễn Văn Quý, sinh năm 2001, cùng trú tại thôn Tú Ngọc B, xã Bình Tú, huyện Thăng Bình (tỉnh Quảng Nam) chiếm đoạt 290 triệu đồng. Lâm đưa hình ảnh, rao bán xe ô tô nhãn hiệu Mercedes C300, màu trắng lên mạng xã hội Facebook. Khi anh T.T.L chuyển tiền đến các đối tượng trên để mua xe, sau đó không liên lạc được.
Luật sư Nguyễn Anh Vũ, Giám đốc Công ty Luật TNHH MTV Hoa Phượng (Đoàn Luật sư Hải Phòng) cho biết: Các đối tượng trên vi phạm điều 290 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 quy định về tội sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản. Khoản 3 và 4 điều này quy định bị phạt tù từ 7 năm đến 20 năm nếu chiếm đoạt tài sản trị giá từ 200 triệu đồng trở lên. Trong trường hợp chưa đủ để truy cứu trách nhiệm hình sự, người vi phạm bị xử phạt hành chính theo điều 15 Nghị định 144/2021/NĐ-CP của Chính phủ với mức phạt từ 2 triệu đồng đến 3 triệu đồng.
Nhiều biện pháp ngăn chặn
Các hình thức lừa đảo qua điện thoại và mạng xã hội được đối tượng thực hiện bằng nhiều hình thức khác nhau và ngày càng tinh vi. Anh Trần Khắc Minh, ở phường Vĩnh Niệm (quận Lê Chân) cho biết: Trước hết, mỗi người dân nên tự bảo vệ tài sản của mình bằng cách trang bị các kiến thức về sử dụng mạng xã hội an toàn. Trong đó, tuyệt đối không kết bạn với người lạ trên các trang mạng xã hội. Nâng cao cảnh giác trước “mồi câu” hấp dẫn của các đối tượng lừa đảo thường tung ra như: Đặt mua hàng với số lượng lớn, giá cao, thanh toán ngay bằng tiền mặt… Còn chị Lê Như Ý ở phường Cát Bi (quận Hải An) bày tỏ: Không chỉ bản thân mình chủ động nâng cao cảnh giác mà còn thường xuyên thông tin với người thân, gia đình, bạn bè, đồng nghiệp về các phương thức, thủ đoạn hoạt động của các đối tượng lừa đảo để phòng tránh.
Về phía cơ quan chức năng, bên cạnh việc xử lý hình sự, lực lượng Công an thành phố triển khai nhiều kế hoạch, biện pháp để đấu tranh với tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản, như tổ chức lớp tập huấn nhằm trang bị, nâng cao năng lực, trình độ về công nghệ thông tin cho đội ngũ cán bộ được phân công phụ trách an toàn, an ninh mạng tại các sở, ban, ngành trên địa bàn thành phố. Mặt khác, Công an các quận, huyện phối hợp chính quyền địa phương, tổ chức đoàn thể chính trị- xã hội tuyên truyền rộng rãi đến người dân về các chiêu trò lừa đảo và cách phòng tránh bị lừa đảo qua không gian mạng. Như Công an quận Ngô Quyền và các tổ chức đoàn thể quận đồng loạt triển khai dán 1.000 áp phích cảnh báo thủ đoạn lừa đảo của tội phạm sử dụng công nghệ cao tại bảng tin các tổ dân phố; phát 50 nghìn tờ rơi đến tận tay các hộ dân trên toàn quận.
Trưởng Phòng Bưu chính-Viễn thông (Sở Thông tin và Truyền thông) Nguyễn Vũ Long nêu rõ: Cục An toàn thông tin (Bộ Thông tin và Truyền thông) đã phát hành cuốn: “Cẩm nang nhận diện và phòng, chống lừa đảo trực tuyến”. Người dân nên tham khảo 24 dấu hiệu nhận biết, cách phòng tránh bị lừa đảo qua điện thoại và lừa đảo trực tuyến từ cuốn cẩm nang này./.
HỒNG PHÚC
