(HPĐT)- Khi Tết Nguyên đán Ất Tỵ đang cận kề, hàng loạt quảng cáo về dịch vụ đổi tiền mới, tiền lẻ để lì xì hoặc đi lễ đầu năm nở rộ trên các diễn đàn, mạng xã hội. Đây cũng là thời điểm người đổi tiền có nguy cơ bị các đối tượng xấu lợi dụng để tiêu thụ tiền giả hoặc bị lừa mất tiền.
Nhộn nhịp đổi tiền online
Sáng 4-1, chuyên mục “Qua đường dây nóng” Báo Hải Phòng nhận được phản ánh của chị Phạm Thị Liên, ở thôn Quần Mục, xã Đại Hợp (huyện Kiến Thụy) về việc em gái chị bị một đối tượng có tài khoản trên mạng xã hội Facebook là T.Đ lừa đảo mất tiền khi giao dịch đổi tiền mới. Cụ thể, em chị đổi 2 triệu đồng tiền mới với mệnh giá 20 nghìn đồng, mức phí đổi là 9% (tức 180.000 đồng), đối tượng yêu cầu em gái chị chuyển tiền cũ và phí trước, sau đó đợi 1 đến 2 ngày sẽ nhận được tiền mới với mệnh giá như đã trao đổi. Tuy nhiên, sau khi chuyển tiền, em chị Liên không thể liên hệ được với người đổi tiền. Biết đã bị lừa, chị Liên thông báo đến lực lượng chức năng để triệt phá các đường dây lừa đảo đổi tiền online và cảnh báo mọi người hãy nâng cao cảnh giác khi giao dịch tiền qua mạng.
Theo tìm hiểu của phóng viên, chỉ cần gõ từ khóa “đổi tiền mới” trên Facebook, hàng loạt tài khoản, nhóm công khai liên quan dịch vụ này xuất hiện. Các hội, nhóm đổi tiền lẻ, tiền mới hoạt động sôi nổi với nhiều thành viên tham gia. Mệnh giá tiền mới được đổi nhỏ nhất là 1.000 đồng, cao nhất là 500.000 đồng. Mỗi mệnh giá có mức phí đổi khác nhau, dao động từ 3% đến 15% tổng giá trị số tiền cần đổi, tùy theo mệnh giá và thời điểm. Tiền mệnh giá càng nhỏ, phí đổi tiền càng cao. Theo các trang quảng cáo, khách hàng muốn loại tiền mới nào cũng có, đủ tờ, nguyên serie, nguyên cọc, giao hàng nhanh, miễn phí trên toàn quốc… Thậm chí, có thể chọn tiền số đẹp để làm quà tặng sinh nhật, lì xì người thân dịp Tết. Liên hệ với tài khoản cung cấp dịch vụ đổi tiền mới trên Facbook có tên N.T.H, phóng viên được tư vấn, chào mời là nên đổi sớm để có serie đẹp, phí đổi ưu đãi, nếu đổi ngay sẽ được tặng bao lì xì Tết và ra lộc chút ít… Chủ tài khoản này cho biết với mệnh giá 10.000 đồng, 20.000 đồng và 50.000 đồng, phí đổi từ 5 đến 6%. Còn với những mệnh giá 100.000 đồng, 200.000 đồng và 500.000 đồng có phí đổi rẻ hơn, khoảng 3,5 đến 4%. Để đổi tiền thì người đổi cần đặt cọc trước, sau khi nhận tiền thì chuyển nốt số tiền còn lại cùng với phí dịch vụ. Người này còn sẵn sàng giao tiền tận nơi miễn phí vận chuyển.
Cảnh giác để không bị lừa
Vào dịp Tết Nguyên đán từ nhiều năm trước, một số ngân hàng có hỗ trợ đổi tiền cũ lấy tiền mới hoặc đổi tiền chẵn lấy tiền lẻ cho khách hàng. Ông Trần Thái Nam, Giám đốc khu vực Quảng Ninh -Hải Phòng, Ngân hàng TMCP Việt Nam Thương Tín (VietBank) nhận định: Đây là hình thức tri ân khách hàng dịp cuối năm của nhiều ngân hàng, không phải nghiệp vụ bắt buộc. Việc có hỗ trợ đổi tiền hay không sẽ phụ thuộc vào chính sách từng ngân hàng. Theo quy định hiện hành, người dân đổi tiền mới để sử dụng sẽ không mất phí. Tuy nhiên, hoạt động đổi tiền mới online tiềm ẩn nhiều rủi ro. Bởi, các đối tượng xấu có thể lợi dụng việc người dân có nhu cầu đổi tiền mới nên có thể sử dụng tiền bất hợp pháp, không rõ nguồn gốc, thậm chí là tiền giả để lừa người dân. Vì vậy, mọi người cần cảnh giác tránh trở thành nạn nhân; việc giao dịch, trao đổi tiền cần thực hiện tại các điểm an toàn như tại ngân hàng.
Về mặt pháp lý, Luật sư Nguyễn Thanh Tùng, Công ty Luật TNHH MTV Investco (Đoàn Luật sư thành phố Hải Phòng) cho biết: Theo các Điều 12 và 13 Thông tư 25/2013/TTNHNN của Ngân Hàng nhà nước quy định: Ngân hàng Nhà nước chi nhánh, Sở Giao dịch Ngân hàng Nhà nước thực hiện thu, đổi tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông cho các tổ chức, cá nhân, đồng thời niêm yết công khai mẫu tiêu biểu và quy định thu, đổi tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông. Các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, Kho bạc Nhà nước có trách nhiệm tuyển chọn, phân loại tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông. Thực hiện thu, đổi tiền và niêm yết công khai mẫu tiêu biểu và quy định thu, đổi tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông tại nơi giao dịch. Do đó, chỉ có những tổ chức được nhà nước cho phép mới được thực hiện hoạt động đổi tiền. Việc đổi tiền mới chỉ áp dụng trong trường hợp tiền không đủ điều kiện lưu thông. Mọi hành vi thu, đổi tiền mới, tiền lẻ của cá nhân, tổ chức khác nhằm thu phí dịch vụ được đăng tải trên mạng xã hội đều không được phép và trái với quy định pháp luật. Cá nhân thực hiện hành vi đổi tiền mới online thu phí trong dịp Tết sẽ bị phạt tiền từ 20 đến 40 triệu đồng. Đối với tổ chức thì mức xử phạt tăng hai lần (điểm b, Khoản 3 Điều 3 Nghị định 88/2019/NĐ-CP của Chính phủ).
Như vậy, những dịch vụ đổi tiền lẻ, tiền mới của các cá nhân quảng cáo trên mạng internet là vi phạm pháp luật, tiềm ẩn nhiều rủi ro. Người dân có nhu cầu cần liên hệ trực tiếp đến các ngân hàng, tổ chức tín dụng uy tín để được tư vấn, hướng dẫn. Lực lượng chức năng cần sớm điều tra truy quét các tổ chức lừa đảo, bảo vệ người tiêu dùng trước những mánh lừa đảo dịp Tết đến xuân về.
