(HPĐT)- Thực hiện chỉ đạo của UBND thành phố, thời gian gần đây, ngành chức năng và chính quyền nhiều địa phương vào cuộc để bàn giao quỹ nhà tự quản (là quỹ nhà thuộc nhà nước được giao cho tổ chức, doanh nghiệp trực tiếp quản lý) về chính quyền địa phương hoặc Công ty TNHH MTV Quản lý kinh doanh nhà, từ đó làm cơ sở xét cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCN) cho người dân sinh sống tại khu nhà tự quản. Song, việc bàn giao hiện còn nhiều khó khăn cần sớm giải quyết.
Nhiều vướng mắc chưa được tháo gỡ
Nhà ở xuống cấp, nhưng không thể xin cấp giấy phép xây dựng, cải tạo là tình cảnh của nhiều hộ dân tại khu tập thể 208, phường Hùng Vương (quận Hồng Bàng). Ông Lê Công Đông, tổ dân phố Cam Lộ 8, phường Hùng Vương cho biết: Khu tập thể 208 được xây dựng từ năm 1970, có tổng diện tích hơn 22,73 nghìn m2 với 273 hộ dân. Hiện, khu tập thể này có 66 căn nhà xuống cấp, nhưng chính quyền địa phương chưa thể xem xét cấp phép xây dựng cho hộ dân. Nguyên nhân, khu nhà này vẫn thuộc sự quản lý trực tiếp của Công ty CP Vận tải thủy số 4. Được biết, từ năm 2009, công ty có văn bản đề nghị UBND thành phố bàn giao quỹ nhà tập thể 208 về địa phương quản lý. Trên cơ sở đó, UBND thành phố có văn bản đồng ý chủ trương, giao địa phương quản lý khu nhà tập thể này; đồng thời giao các cơ quan, đơn vị liên quan căn cứ tình hình thực tế, kiểm tra, xem xét phân loại, giải quyết từng trường hợp cụ thể. Nhưng đến nay, việc bàn giao quỹ nhà này chưa hoàn thành do hồ sơ quản lý quỹ nhà chưa đầy đủ nên không thể bàn giao, do đó chưa thể cấp GCN cho người dân.
Có thể thấy, đây là những vướng mắc mà khá nhiều khu nhà tương tự không đủ điều kiện cấp GCN cho các hộ dân. Quyền giám đốc Văn phòng Đăng ký đất đai (Sở Tài nguyên và Môi trường) Hà Quốc Việt thông tin: Nhà tự quản là quỹ nhà thuộc nhà nước quản lý, được giao cho tổ chức, doanh nghiệp trực tiếp quản lý. Để cấp GCN cho người dân đang sinh sống ở đây, phải thực hiện việc bàn giao quỹ nhà, đất này về chính quyền địa phương hoặc Công ty TNHH MTV quản lý kinh doanh nhà. Thế nhưng suốt từ năm 2018, khi UBND thành phố có Quyết định số 31/2018/QĐ-UBND ban hành quy định việc chuyển giao, tiếp nhận nhà ở thuộc sở hữu nhà do các cơ quan đơn vị tự quản chuyển giao cho Sở Xây dựng thành phố, đến nay vẫn chưa thể thực hiện được. Không những thế, quá trình bàn giao lại phát sinh thêm vướng mắc vì nhiều cơ quan, đơn vị chủ quản đã giải thể hoặc thay đổi cơ cấu tổ chức; hồ sơ quản lý không đầy đủ và thiếu chặt chẽ. Tại một số khu nhà, các hộ dân thực hiện mua bán, chuyển nhượng, nhưng đơn vị chủ quản không cập nhật hồ sơ kịp thời; bên cạnh đó, hiện trạng sử dụng đất không đúng với quy hoạch sử dụng đất được phê duyệt; có những khu nhà không còn đơn vị chủ quản cũ, nên chưa biết bàn giao thế nào.
Có giải pháp cụ thể cho từng khu vực
Theo Chủ tịch UBND quận Hồng Bàng Phạm Văn Đoan, trên địa bàn phường Hùng Vương và Quán Toan (quận Hồng Bàng) có 10 khu nhà ở tự quản được các tổ chức kinh tế, doanh nghiệp xây dựng nhà ở, phân phối hoặc thanh lý cho cán bộ, công nhân viên sử dụng. Trên cơ sở kiểm tra, rà soát cụ thể, quận hướng dẫn đơn vị tự quản, người dân thực hiện các thủ tục để bàn giao khu nhà đất trên về địa phương hoặc Công ty TNHH MTV Quản lý và Kinh doanh nhà theo quy định.
Như trường hợp khu nhà của Công ty Vật tư và xuất nhập khẩu hóa chất Hải Phòng tại phường Quán Toan được UBND thành phố cấp GCN quyền sử dụng đất với diện tích sử dụng 14.687 m2. Tuy nhiên, trong phần diện tích đất khu dân cư của công ty có 12 hộ dân tự lấn chiếm đất xây nhà để ở từ những năm 1992. Với vướng mắc này cùng lúc cần thực hiện 2 giải pháp, đó là tách phần diện tích 14.687 m2 đã được cấp GCN chung; còn 12 hộ lấn chiếm đất sẽ xử lý theo quy định của pháp luật. Trên cơ sở đó, UBND thành phố giao UBND quận Hồng Bàng chủ trì, phối hợp Công ty Vật tư và xuất nhập khẩu hóa chất Hải Phòng kiểm tra, rà soát cụ thể từng trường hợp sử dụng đất làm nhà ở trong diện tích đất của công ty, thống nhất phương án xử lý đối với các trường hợp vi phạm, phối hợp Sở Tài nguyên và Môi trường báo cáo UBND thành phố về việc tách phần diện tích đất làm nhà ở và bàn giao cho quận quản lý.
Để tăng cường quản lý đất đai, trật tự xây dựng đối với quỹ nhà tự quản, thành phố cần có kế hoạch kiểm tra, thống kê đầy đủ quỹ nhà tự quản, phân cấp cho các quận, huyện quản lý nhằm nâng cao hiệu quả và trách nhiệm của chính quyền cơ sở. Việc bàn giao cần phân loại, xác định rõ trách nhiệm của từng đơn vị liên quan và đưa ra giải pháp cụ thể đối với từng khu tập thể, từ đó cũng tháo gỡ vướng mắc, khó khăn cho người dân đang sinh sống tại những khu vực này.
BÀI: NGUYÊN MAI
