Từ những bất cập trong triển khai
Việc cấp GCN cho người mua nhà dự án do Sở Tài nguyên- Môi trường thực hiện.
Trong ảnh: Khu nhà ở dành cho người thu nhập thấp tại xã An Đồng, huyện An Dương.
Sau hơn 6 tháng thực hiện thí điểm, Văn phòng Đăng ký đất đai (Sở TNMT) tiếp nhận hồ sơ 106 hộ gia đình nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất, nhà ở, công trình trong dự án phát triển nhà ở.
Quá trình thụ lý hồ sơ, Văn phòng Đăng ký đất đai nhận thấy còn bất cập trong việc quản lý dự án nhà ở. Có dự án, thành phố chưa ban hành quyết định, chủ đầu tư đã tự chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho người dân tự xây dựng nhà ở. Có hộ nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất nhưng chưa xây dựng nhà ở hay xây dựng nhà ở không tuân thủ quy hoạch, tiếp tục chuyển nhượng cho người khác… Dự án Khu dân cư Gò Gai (huyện Thủy Nguyên) do Tổng công ty xây dựng Bạch Đằng là chủ đầu tư là ví dụ. Đây là dự án xây dựng nhà ở để bán theo cơ chế kinh doanh, xây dựng nhà ở mới được bán. Nhưng thực tế, chủ đầu tư bán đất nền dự án bằng “hợp đồng góp vốn đầu tư xây dựng”. Người mua đất tự xây nhà theo mẫu thiết kế của dự án. Trong trường hợp này, trước khi thi công, hộ dân phải gửi bản vẽ thiết kế kiến trúc công trình đến chủ đầu tư. Nếu đúng với bản đồ thiết kế đô thị, chủ đầu tư trình văn bản để xin phép UBND huyện Thủy Nguyên cấp phép xây dựng. Nhưng hiện nay, dự án này có hàng chục công trình xây dựng không phù hợp quy hoạch, sai so với thiết kế đô thị, không có giấy phép xây dựng. Theo Luật Đất đai, người mua, nhận chuyển nhượng lại những căn nhà xây dựng không phép, sai phép trong dự án phát triển nhà ở không được cấp GCN.
Bên cạnh đó, sự phân tán về quản lý hồ sơ nhà đất, ảnh hưởng đến hiệu quả giám sát việc tuân thủ quy định pháp luật của chủ đầu tư. Từ năm 2016 đến tháng 7-2019, Sở TNMT cấp GCN lần đầu cho chủ đầu tư. Còn việc cấp GCN cho hộ dân nhận chuyển nhượng nhà, đất của dự án do UBND các quận, huyện đảm nhận. Việc nắm bắt thông tin hồ sơ đất đai của chủ đầu tư thiếu chặt chẽ, dẫn dến việc buông lỏng quản lý xây dựng, kiến trúc ở nhiều dự án nhà ở.
… đến thống nhất đầu mối quản lý và cấp GCN
Theo Giám đốc Văn phòng Đăng ký đất đai (Sở TNMT) Phạm Văn Mỹ: việc giao UBND các quận, huyện cấp GCN cho người mua nhà dự án làm phát sinh thêm thủ tục hành chính, kéo dài thời gian giải quyết công việc của cơ quan quản lý; đồng thời ảnh hưởng đến cả chủ đầu tư và người dân. Hiện nay, việc cấp GCN lần đầu cho chủ đầu tư thực hiện dự án phát triển nhà ở do Sở TNMT thực hiện. Do đó, khi các quận, huyện cấp GCN cho người mua nhà, phải có văn bản xin tham vấn Sở TNMT để kiểm tra về quy hoạch và hồ sơ nhà đất của chủ đầu tư. Sau khi cấp GCN cho người mua nhà, UBND quận, huyện lại phải luân chuyển hồ sơ về Sở TNMT xác nhận chỉnh lý biến động đất đai trên GCN của chủ đầu tư.
Khi Sở TNMT thực hiện đồng thời việc cấp GCN cho chủ đầu tư và người mua nhà dự án sẽ bớt được khâu xin tham vấn về hồ sơ nhà đất của chủ đầu tư, giảm bớt thời gian, thủ tục luân chuyển hồ sơ giữa sở và các quận, huyện như trước.
Ngoài ra, khi thống nhất đầu mối quản lý và cấp GCN về Sở TNMT sẽ góp phần phòng ngừa sai phạm trong quá trình thực hiện ở dự án, bảo đảm lợi ích của người nhận chuyển nhượng. Bởi, áp dụng điều 72 Nghị định 43/2014/NĐ-CP của Chính phủ, Sở TNMT thực hiện kiểm tra hiện trạng sử dụng đất, nhà ở và công trình đã xây dựng, điều kiện chuyển nhượng quyền sử dụng đất, bán nhà ở của chủ đầu tư dự án. Sau kiểm tra, Sở TNMT sẽ có sơ đồ nhà đất xác lập những dự án, những lô nhà đất đủ điều kiện để cấp GCN. Trường hợp chủ đầu tư dự án có vi phạm pháp luật về đất đai, xây dựng, pháp luật về nhà ở thì Sở TNMT báo cáo UBND thành phố để xử lý theo quy định của pháp luật.
Để thực hiện nhiệm vụ cấp GCN cho người mua nhà dự án, Sở TNMT hoàn thiện quy trình cấp GCN cho hộ mua nhà trong dự án phát triển nhà ở, đồng thời tăng cường kiểm tra điều kiện chuyển nhượng quyền sử dụng đất, bán nhà tại các dự án nhà ở, trên cơ sở đó sớm có hướng tháo gỡ, bảo đảm quyền lợi cho người mua nhà dự án.
Bài: Nguyên Mai - Ảnh: Trung Kiên
