Bền bỉ duy trì các võ đường và truyền dạy cho thế hệ trẻ Hải Phòng, các võ sư là cầu nối của võ thuật cổ truyền góp phần gìn giữ di sản văn hóa dân tộc.
Vào mỗi buổi chiều Hè, tại nhiều sân trường, nhà văn hóa và điểm sinh hoạt cộng đồng ở Hải Phòng, tiếng hô vang của các võ sinh vẫn đều đặn vang lên.
Những đường quyền nối tiếp nhau, những thế tấn, động tác đấm, đá được lặp đi lặp lại dưới sự hướng dẫn tận tình của các võ sư. Đó là hình ảnh quen thuộc của phong trào võ thuật cổ truyền đang phát triển tại thành phố Cảng.
Hiện nay, Hải Phòng có nhiều môn phái võ thuật cổ truyền hoạt động với hàng vạn võ sinh ở nhiều độ tuổi khác nhau. Đằng sau sự phát triển ấy là sự đóng góp thầm lặng của những võ sư nhiều năm gắn bó với võ học. Họ không chỉ truyền dạy kỹ thuật mà còn truyền cho học trò tinh thần thượng võ, lòng tự hào dân tộc và ý thức gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống.
Trong số các môn phái đang phát triển tại Hải Phòng, Nhất Nam là một dòng võ mang nhiều dấu ấn lịch sử. Theo các tài liệu của môn phái, tiền thân của Nhất Nam là võ Hét, một dòng võ dân gian xuất phát từ vùng Thanh Nghệ xưa, gồm châu Ái và châu Hoan. Trải qua nhiều thế hệ, võ Hét gắn liền với đời sống lao động và các cuộc đấu tranh bảo vệ đất nước của cha ông.
Dấu ấn nổi bật nhất được nhắc tới là mùa xuân Kỷ Dậu năm 1789. Khi Hoàng đế Quang Trung tiến quân ra Bắc đánh tan quân Thanh xâm lược, hàng nghìn trai tráng biết võ từ châu Ái, châu Hoan đã theo đại quân Tây Sơn tham gia chiến dịch giải phóng Thăng Long. Ngày mồng 5 tháng Giêng âm lịch - ngày chiến thắng Ngọc Hồi, Đống Đa - sau này được môn phái lấy làm ngày giỗ Tổ.
Năm 1983, Giáo sư, Viện sĩ, võ sư Ngô Xuân Bính cùng các cộng sự chính thức sáng lập môn phái Nhất Nam trên cơ sở kế thừa những tinh hoa của võ Hét. Từ đó, môn phái từng bước được phát triển tại nhiều địa phương trong nước và nước ngoài.
Tại Hải Phòng, từ đầu những năm 1990, võ sư Ngô Mạnh Hùng là một trong những người đầu tiên đưa Nhất Nam về truyền dạy. Từ những lớp học ban đầu với số lượng võ sinh còn khiêm tốn, đến nay môn phái đã phát triển tại nhiều xã, phường, đặc khu trên địa bàn thành phố. Không chỉ duy trì hoạt động tại các võ đường, Nhất Nam còn được đưa vào giảng dạy tại một số trường học, giúp học sinh tiếp cận với võ thuật cổ truyền ngay từ khi còn nhỏ.
Sau hơn ba thập niên gắn bó với võ học, võ sư Ngô Mạnh Hùng đã đào tạo hàng nghìn võ sinh. Nhiều học trò của ông tiếp tục theo đuổi con đường võ thuật, trở thành huấn luyện viên, võ sư hoặc những hạt nhân phát triển phong trào tại địa phương. Nhờ đó, Nhất Nam hiện là một trong những môn phái có sự phát triển ổn định và tạo dựng được uy tín đối với những người yêu thích võ thuật cổ truyền tại Hải Phòng.
Theo trung tá, võ sư Đào Trung Hiếu, giá trị lớn nhất của một môn phái không chỉ nằm ở hệ thống kỹ thuật mà còn ở khả năng được trao truyền qua nhiều thế hệ. Khi một dòng võ được gìn giữ bằng tâm huyết và trí tuệ, những giá trị ấy sẽ tiếp tục được lan tỏa và phát triển cùng thời gian.
Không chỉ những môn phái có lịch sử lâu đời, nhiều võ sư trẻ tại Hải Phòng cũng đang góp phần làm mới cách tiếp cận võ thuật cổ truyền đối với thế hệ hôm nay.
Sinh năm 1990, võ sư Vũ Xuân Huỳnh, chủ Võ đường Huỳnh Xuân tại Hải Phòng là một trong số ít võ sư trẻ được thụ phong võ sư vào năm 2024. Gắn bó với Vovinam từ năm 2008, anh hiện dành phần lớn thời gian ngoài công việc để duy trì các lớp học và trực tiếp hướng dẫn võ sinh.
Những ngày hè, lịch dạy của anh gần như kín các buổi chiều và tối. Hiện, Võ đường Huỳnh Xuân duy trì khoảng 15 lớp học tại nhiều địa phương trên địa bàn thành phố, mỗi lớp có khoảng 30 võ sinh. Phần lớn học viên là học sinh được gia đình đăng ký theo học trong thời gian nghỉ Hè.
Theo võ sư Vũ Xuân Huỳnh, điểm hấp dẫn của Vovinam là tính thực tiễn trong huấn luyện. Ngay từ những buổi tập đầu tiên, võ sinh đã có thể tiếp cận các kỹ thuật khóa gỡ, phản đòn cơ bản thay vì chỉ tập các động tác nền tảng trong thời gian dài.
Điều đó giúp người học, đặc biệt là trẻ em, duy trì được sự hứng thú với môn võ. “Phụ huynh cho con học võ không chỉ để rèn luyện sức khỏe mà còn mong các em có thêm bản lĩnh, ý thức kỷ luật và khả năng tự bảo vệ bản thân. Khi thể chất và tinh thần được cải thiện, các em cũng hào hứng hơn trong học tập”, võ sư Vũ Xuân Huỳnh chia sẻ.
Sau nhiều năm hoạt động, Võ đường Huỳnh Xuân đã đào tạo hàng nghìn võ sinh. Nhiều em đạt thành tích cao tại các giải đấu, tiếp tục theo đuổi con đường thể thao thành tích cao hoặc trở thành lực lượng kế cận của phong trào võ thuật địa phương.
Theo võ sư Nguyễn Hữu Tuân, Phó Chủ tịch Liên đoàn Võ thuật Hải Phòng, Trưởng môn phái Tây Sơn Ngọc Điệp, võ cổ truyền thường đòi hỏi người tập phải kiên trì khổ luyện nên việc thu hút người học không dễ dàng như nhiều môn thể thao hiện đại. Tuy nhiên, đây lại là loại hình mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc, gắn liền với lịch sử dựng nước và giữ nước của cha ông.
Chính vì vậy, đối với nhiều võ sư, việc truyền dạy võ cổ truyền không đơn thuần là hoạt động chuyên môn mà còn là trách nhiệm gìn giữ một phần di sản văn hóa dân tộc. Điều đáng mừng là hiện nay tại Hải Phòng, nhiều võ sư ở các môn phái khác nhau vẫn đang bền bỉ thực hiện sứ mệnh ấy bằng niềm đam mê và tinh thần trách nhiệm.
Những năm gần đây, cùng với sự phát triển của các võ đường cộng đồng, nhiều môn phái như Nhất Nam, Tây Sơn Ngọc Điệp, Vũ Gia Quyền, Thiếu Lâm Phật Gia Quyền, Thiếu Lâm Bắc phái Thiên Mục Sơn, Vịnh Xuân quyền, Thiếu Lâm Nam phái và nhiều môn phái khác đã từng bước mở rộng hoạt động.
Nhiều môn phái đưa võ thuật vào trường học, giúp học sinh có thêm cơ hội tiếp cận với võ học dân tộc thay vì chỉ tìm đến các võ đường như trước đây. Sức sống của phong trào còn được thể hiện qua việc võ cổ truyền tiếp tục có mặt trong chương trình thi đấu chính thức của Đại hội Thể dục thể thao thành phố Hải Phòng lần thứ X năm 2025 - 2026. Giải đấu quy tụ 13 đoàn với 71 vận động viên tham gia tranh tài ở các nội dung quyền thuật, binh khí và đối kháng.
Sau khi hợp nhất với Liên đoàn Võ thuật cổ truyền Hải Dương vào đầu năm 2026, Liên đoàn Võ thuật Hải Phòng hiện quy tụ nhiều tổ chức, môn phái cùng hàng trăm võ sư đang hoạt động. Đây là lực lượng nòng cốt góp phần bảo tồn, phát huy và lan tỏa các giá trị của võ thuật cổ truyền trong đời sống hiện đại.
Từ những lớp học nhỏ tại các nhà văn hóa, sân trường đến các giải đấu cấp thành phố, võ thuật cổ truyền vẫn đang hiện diện bền bỉ trong đời sống thể thao Hải Phòng. Trên hành trình ấy, những võ sư lặng lẽ đứng sau mỗi thế hệ võ sinh chính là những cây cầu nối quá khứ với hiện tại, giúp tinh thần thượng võ và những giá trị văn hóa của dân tộc tiếp tục được trao truyền cho mai sau.
TIẾN HUY
.jpg "Đưa võ cổ truyền vào trường học")
.jpg "Vovinam lập kỷ lục thế giới với 60.000 võ sinh đồng diễn võ nhạc")
