Chậm cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu tại huyên Thủy Nguyên: Phối hợp tháo gỡ vướng mắc

Việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu chủ yếu là đất đấu giá, dự án tái định cư. Trong ảnh: Khu đấu giá quyền sử dụng đất tại xã Lưu Kỳ.

Mới đạt hơn 61%

Năm 2023, mặc dù, Huyện ủy không chỉ đạo, nhưng UBND huyện Thủy Nguyên vẫn đặt ra chỉ tiêu về số lượng GCNQSDĐ lần đầu để huy động các cấp, ngành, địa phương vào cuộc. Huyện lập tổ công tác tháo gỡ khó khăn trong lập hồ sơ đăng ký, cấp GCNQSDĐ lần đầu, đồng thời liên tục họp giao ban với các xã, thị trấn và các phòng, đơn vị liên quan để nghe báo cáo tiến độ, chỉ đạo tháo gỡ vướng mắc. Tuy nhiên, kết quả cấp CNQSDĐ chưa đạt như kỳ vọng. Hết năm 2023, UBND huyện cấp được 924/1.500 GCNQSDĐ lần đầu, đạt là 61,1 % kế hoạch giao. Trong đó, cấp 128 GCNQSDĐ lần đầu đối với các thửa đất ở trong khu dân cư.

Theo Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Thủy Nguyên, các thửa đất ở còn lại chưa được cấp GCNQSDĐ lần đầu đầu do nhiều nguyên nhân. Cụ thể các lô đất có quyết định giao đất ở của cơ quan có thẩm quyền hoặc đất giao không đúng thẩm quyền, nhưng người dân không cung cấp được tài liệu liên quan đến việc giao đất, các biên lai, chứng từ nộp tiền để được sử dụng đất theo quy định hoặc biên lai, chứng từ nộp tiền để được sử dụng đất không bảo đảm quy định, trong khi, địa phương không cung cấp được chứng từ tài chính tại thời điểm nộp hồ sơ. Ngoài ra, có trường hợp sử dụng diện tích đất tăng so với giấy tờ về quyền sử dụng đất, nhưng chưa rõ ràng về nguồn gốc đất, hành vi vi phạm pháp luật về đất đai tại thời điểm bắt đầu sử dụng đất vào mục đích đất ở... Có trường hợp, người sử dụng đất có giấy tờ chứng minh đã nộp tiền sử dụng đất, nhưng tại thời điểm đề nghị cấp GCNQSDĐ lại không được công nhận; thiếu thành phần trong phân chia quyền thừa kế; người sử dụng đất chậm thực hiện nghĩa vụ tài chính… Mặt khác, phục vụ công tác giải phóng mặt bằng thực hiện các dự án trọng điểm trên địa bàn, cán bộ chuyên môn được huy động tổng lực tham gia để bảo đảm tiến độ thành phố đề ra, do đó ảnh hưởng đến quá trình thẩm định các hồ sơ đề nghị cấp GCNQSDĐ. Một số trường hợp phối hợp, luân chuyển hồ sơ giữa các địa phương, cơ quan chưa được thống nhất và kịp thời giải quyết vướng mắc theo thời gian quy định...

Cũng theo Trưởng Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Thủy Nguyên, về khách quan, hiện nay, theo quy định của Luật Đất đai 2013 và Điều 18 Nghị số 43/2014/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai năm 2013, một trong căn cứ để áp dụng vào việc xét duyệt cấp GCNQSDĐ lần đầu là các loại giấy tờ khác được xác lập trước ngày 15-10-1993 theo quy định của Chính phủ là: Sổ mục kê đất, sổ kiến điền lập trước ngày 18- 12-1980 đang lưu tại các xã, thị trấn. Tuy nhiên, nhiều xã chỉ còn lưu sổ mục kê năm 1984 và một số sổ mục kê không có dấu xác nhận theo quy định. Những nguyên nhân trên dẫn đến việc kéo dài thời gian kiểm tra, xác minh của các cơ quan chuyên môn trong công tác cấp GCNQSDĐ lần đầu.

Rà soát, phân loại để xử lý

Năm 2024, huyện Thủy Nguyên xác định chủ đề năm là “Đẩy mạnh phát triển đô thị và chuyển đổi số, siết chặt kỷ cương quản lý đất đai”. Do vậy, yêu cầu công tác cấp GCNQSDĐ càng tập trung cao để thực hiện. Vấn đề cấp GCNQSDĐ lần đầu luôn là vấn đề nóng. Tại cuộc họp của HĐND huyện Thủy Nguyên vào kỳ cuối năm 2023, trả lời chất vấn về vấn đề này, Trưởng Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Thủy Nguyên Trịnh Quang Chính thông tin, năm 2024, đơn vị sẽ tiến hành rà soát, phân loại hồ sơ cấp GCNQSDĐ, tham mưu với UBND huyện giải quyết vướng mắc theo loại hồ sơ cấp GCNQSDĐ và chỉ đạo các xã thực hiện công tác đăng ký đất đai đối với các thửa đất không đủ điều kiện cấp GCNQSDĐ để quản lý. Về cấp GCNQSDĐ lần đầu, Luật sư Đào Văn Bảy, Giám dốc Công ty Luật TNHH MTV Thái Thành (Đoàn Luật sư Hải Phòng) cho rằng, đối với trường hợp hộ dân nộp tiền sử dụng đất hằng năm, nhất là trước năm 1993 sẽ là căn cứ cơ bản để cấp cấp GCNQSDĐ nhưng diện tích đó phải nằm trong khu vực giáp cư và không vào các quy hoạch treo các dự án. Đối với các xã không có sổ mục kê, sổ kiến điền lập trước ngày 18-12-1980, Sở Tài nguyên và Môi trường, Phòng Tài nguyên và Môi trường có trách nhiệm cung cấp sổ mục kê đất, sổ kiến điền lập trước ngày 18-12- 1980 đang được lưu trữ tại cơ quan mình cho UBND cấp xã và người sử dụng đất để phục vụ cho việc đăng ký, cấp GCNQSDĐ, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất.

Tại kỳ họp cuối năm HĐND huyện Thủy Nguyên mới đây, Phó chủ tịch HĐND huyện Thủy Nguyên Bùi Thế Hiệp cho rằng, năm 2024, Phòng Tài nguyên và Môi trường cần tham mưu UBND huyện tiếp tục giao chỉ tiêu, dù là chỉ tiêu thấp về cấp GCNQSDĐ lần đầu đối với các xã, thị trấn nhằm tăng cường trách nhiệm của các địa phương trong triển khai công tác trên. Đồng thời, Phòng Tài nguyên và Môi trường cần đặt ra lộ trình, thời hạn nhất định về hoàn thành rà soát, phân loại để đưa ra những giải pháp thích hợp nhằm tháo gỡ khó khăn liên quan đến hồ sơ đề nghị cấp GCNQSDĐ. Trong đó, đối với hồ sơ gặp vướng mắc do quy định luật cần sớm tham mưu UBND huyện báo cáo các cấp, ngành liên quan và thành phố để có hướng dẫn xử lý cụ thể. Đối với các hồ sơ bảo đảm điều kiện cấp GCNQSDĐ, Phòng Tài nguyên và Môi trường cần tập trung phối hợp các xã, thị trấn giải quyết theo đúng quy định, góp phần bảo đảm quyền lợi của các hộ dân, tăng cường quản lý đất đai trên địa bàn huyện Thủy Nguyên.