Những áp lực vô hình từ nhịp sống hiện đại tạo nên những 'vết nứt' âm thầm trong sức khỏe tâm thần, đặt ra bài toán cấp thiết về việc vun đắp một đời sống tinh thần bền vững cho cộng đồng.
Số liệu từ Bệnh viện Sức khỏe tâm thần Hải Phòng cho thấy, mỗi ngày đơn vị tiếp nhận từ 30 đến 80 lượt người bệnh đến khám và điều trị. Bệnh viện đang quản lý và điều trị ngoại trú cho hơn 8.000 người bệnh mắc các chứng nặng như tâm thần phân liệt, động kinh trên địa bàn thành phố. 250 giường bệnh của bệnh viện thường xuyên trong tình trạng lấp đầy. Đặc biệt, các rối loạn tâm trí, nhất là trầm cảm và lo âu ở nhóm người trẻ tuổi, vị thành niên đang có dấu hiệu gia tăng đột biến, ghi nhận mức tăng khoảng 20% so với những năm trước. Hằng năm, bệnh viện đón hơn 16.000 lượt người đến khám bệnh, trong đó có khoảng gần 5.000 người bệnh phải nhập viện điều trị nội trú.
Bạn Nguyễn Minh Anh, 22 tuổi, ở phường Lê Chân tâm sự: “Áp lực học tập, công việc và kỳ vọng từ gia đình khiến nhiều bạn trẻ dễ rơi vào trạng thái kiệt sức, muốn thu mình lại. Đôi khi, mình cảm thấy lạc lõng giữa phố phường đông đúc mà không biết chia sẻ cùng ai. Việc tìm kiếm một nơi để tâm sự và chia sẻ về rối loạn tâm lý đôi khi vẫn khiến mình e ngại vì sợ bị đánh giá”.
Ở phía ngược lại, gánh nặng chăm sóc người cao tuổi mắc sa sút trí tuệ và Alzheimer cũng đang đè nặng lên nhiều gia đình. Thạc sĩ, bác sĩ Đào Thị Hồng Hải, giảng viên bộ môn thần kinh, Trường Đại học Y Dược Hải Phòng cho rằng, thực tế số ca bệnh Alzheimer và sa sút trí tuệ có xu hướng tăng theo cơ cấu già hóa dân số. Đáng ngại là nhiều gia đình vẫn coi việc người già hay quên, lẫn lộn là “quy luật lão hóa tự nhiên” mà bỏ qua các dấu hiệu chẩn đoán sớm. Việc phát hiện muộn khiến các phương pháp điều trị chỉ mang tính chất hỗ trợ, mất đi “thời gian vàng” để duy trì chức năng nhận thức cho người bệnh.
Chuyên gia tâm lý Lê Văn Thắng, Giám đốc Trung tâm Tư vấn tâm lý 247, nhấn mạnh, Hải Phòng cần một hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe tâm thần toàn diện hơn. Việc dự phòng sớm là chìa khóa. Đối với nhóm người trẻ, cần tập trung xây dựng kỹ năng sống và tâm lý học đường vững vàng. Nhà trường và gia đình không nên chỉ chú trọng điểm số mà cần tạo không gian để trẻ chia sẻ. Khi có biểu hiện nghi ngờ, người thân cần đưa người bệnh đến các chuyên khoa lão khoa hoặc thần kinh để có lộ trình điều trị đúng hướng. Sự thấu hiểu và kiên nhẫn của gia đình chính là liều thuốc tinh thần quan trọng giúp người bệnh Alzheimer kéo dài chất lượng sống.
Tiến sĩ, Bác sĩ Đoàn Hồng Quang, Giám đốc Bệnh viện Sức khỏe Tâm thần Hải Phòng khuyến cáo, để phòng ngừa các bệnh tâm thần và bảo vệ sức khỏe tâm trí, việc chủ động xây dựng một lối sống lành mạnh là thực sự cần thiết. Về mặt xã hội, cần tích cực chia sẻ tâm sự với người thân, bạn bè và tránh tự cô lập bản thân. Người bệnh cũng cần duy trì chế độ dinh dưỡng cân bằng, hạn chế tối đa rượu bia hay chất kích thích gây hại cho hệ thần kinh. Cuối cùng, hãy học cách tư duy tích cực và chủ động gặp chuyên gia tâm lý ngay khi nhận thấy các dấu hiệu bất ổn kéo dài.
Từ thực tế này cho thấy về định hướng đa ngành, Hải Phòng cần đẩy mạnh sự phối hợp giữa y tế, giáo dục và công tác xã hội. Việc thành lập các tổ tư vấn lưu động, các câu lạc bộ sức khỏe tâm thần tại phường xã sẽ giúp người dân tiếp cận gần hơn với dịch vụ hỗ trợ. Cần xóa bỏ rào cản định kiến bằng cách truyền thông mạnh mẽ rằng: chăm sóc sức khỏe tâm thần cũng quan trọng và bình thường như chăm sóc sức khỏe thể chất.
THU HẰNG
.jpg "Bệnh nhân mắc rối loạn lo âu, trầm cảm gia tăng")
