Hỏi: Con tôi bắt đầu mọc răng hàm, cháu bị sốt cao, bỏ ăn và quấy khóc liên tục. Tôi mới nuôi con lần đầu nên rất ít kinh nghiệm, rất mong được bác sĩ giúp đỡ hướng dẫn cách chăm sóc. Cần làm gì để cháu có hàm răng chắc khỏe và đẹp?
Giám đốc Trung tâm Dược lý, Trường đại học Y Hà Nội
 |
| Ảnh minh họa |
Trả lời: Thông thường trẻ 6 tháng tuổi bắt đầu mọc răng sữa theo từng cặp, đầu tiên là hai răng cửa hàm dưới, sau đó các cặp răng khác sẽ tuần tự mọc. Hai răng hàm thứ hai của hàm trên sẽ là những răng mọc cuối cùng. Bộ răng sữa gồm có tất cả 20 răng, 10 ở hàm trên và 10 ở hàm dưới. Ở những trẻ sinh non, thể trạng yếu hoặc do chế độ ăn của trẻ chưa hợp lý sẽ gây nên hiện tượng chậm mọc răng. Nếu chậm mọc răng mà trẻ vẫn phát triển tốt về thể lực, lên cân đều, bò, ngồi, đứng đúng giai đoạn, coi như bình thường. Nếu trẻ 1 tuổi mà chưa thấy răng nào mọc, phải coi là bất thường. Có thể do thiếu dinh dưỡng, còi xương, cần cho trẻ ăn nhiều chất đạm, uống vitamin, đặc biệt là vitamin D.
Trước khi răng mọc 3-5 ngày, lợi của trẻ có thể bị sưng nề đỏ, có khi bị loét, làm trẻ luôn có cảm giác ngứa ngáy, khó chịu tại chỗ răng nhú lên, trẻ thường cho ngón tay, đồ chơi hay bất kỳ vật gì có trong tay vào miệng để cắn. Để răng mọc được, lợi phải nứt ra, gây đau cho trẻ và rất có thể bị nhiễm trùng nếu không vệ sinh đúng cách. Các dấu hiệu này thường xuất hiện rồi tự hết trong vòng 3-7 ngày. Tuy nhiên, đa số trẻ khi mọc răng thường rất khó chịu và quấy khóc, đặc biệt là khi mọc răng hàm. Trẻ thường có biểu hiện mệt mỏi, sốt, ngủ ít, bỏ ăn, chảy nước miếng nhiều, ngứa lợi nên hay gặm bất cứ thứ gì cầm được. Trẻ cũng thường bị đi ngoài phân lỏng, hắt hơi sổ mũi…
Các bậc cha mẹ nên chú ý đến dấu hiệu mọc răng của trẻ, không nên tự ý cho cháu uống thuốc, cần bình tĩnh đưa trẻ đến bác sỹ chuyên khoa Nhi hoặc Răng hàm mặt để được tư vấn hợp lý.
Một số cách chăm sóc trẻ mọc răng
- Nếu trẻ sốt trên 38,5 độ và đau nhiều, có thể dùng paracetamol để hạ sốt và giảm đau, có thể dùng dạng uống (nếu trẻ uống được) hoặc dạng viên đạn nhét hậu môn, liều 10mg/kg cân nặng, cách 4-6 giờ. Trong trường hợp trẻ sốt liên tục, nên xen kẽ việc uống thuốc với chườm khăn ấm và nhớ bổ sung đầy đủ dinh dưỡng và nước cho bé.
- Nếu trẻ ngứa nhiều, có thể cho trẻ cắn một vật mềm, nhẹ như ngậm núm vú giả cao su.
- Giữ vệ sinh răng miệng: Lau sạch nước miếng quanh mồm bằng khăn mềm. Sau khi ăn hoặc bú sữa phải cho trẻ uống nước lọc và phải làm sạch lợi bằng cách quấn một miếng gạc nhúng nước sạch hoặc nước muối thật nhạt lau nhẹ nhàng và massage lợi.
- Nếu trẻ tiêu chảy, phải cho trẻ uống oresol bù nước và điện giải.
- Cho trẻ ăn thức ăn mềm, tránh quá nóng hoặc quá lạnh. Cho trẻ ăn nhiều hoa quả.
- Không cho trẻ chơi những đồ vuông, sắc cạnh, dễ làm tổn thương lợi khi trẻ cắn.
- Nên cho trẻ mặc đồ thoáng mát, dễ thấm mồ hôi.
- Kiên nhẫn chơi với trẻ, dỗ dành trẻ khi quấy khóc.
Nếu trẻ xuất hiện các biểu hiện nặng như sốt cao kèm nôn, tiêu chảy nặng, li bì…có thể không phải là dấu hiệu của mọc răng mà là của một bệnh lý toàn thân khác, lúc này nên cho trẻ đi khám bác sỹ chuyên khoa Nhi để được thăm khám và điều trị kịp thời.
Để trẻ có hàm răng khỏe đẹp
- Khi trẻ chưa mọc răng, hãy giữ cho lợi của trẻ sạch sẽ, không bị viêm nhiễm. Cần rửa sạch miệng, lợi của trẻ sau khi cho trẻ bú hoặc ăn bằng cách dùng một chiếc khăn ẩm lau nhẹ lên lợi của bé sau ăn nhằm ngăn ngừa sự tích tụ của các vi khuẩn gây hại. Nên cho trẻ uống nước lọc sau khi bú hoặc ăn dặm xong.
- Tránh cho trẻ ngậm bình sữa vì trẻ sẽ cắn núm vú bình sữa rất lâu, dễ gây sâu răng và viêm lợi, răng lệch lạc.
- Không cho trẻ mút ngón tay (dễ làm cho răng mọc xấu sau này).
- Sau khi trẻ bắt đầu mọc vài chiếc răng, có thể chải răng của trẻ bằng bàn chải đánh răng dành riêng cho trẻ em hoặc chà xát chúng bằng miếng gạc vào cuối ngày.
- Tạo thói quen cho trẻ đánh răng thường xuyên: Đánh răng ít nhất hai lần một ngày và dùng chỉ nha khoa thường xuyên sẽ giúp duy trì răng miệng khỏe mạnh. Trẻ 2 - 3 tuổi có thể bắt đầu sử dụng kem đánh răng dành riêng cho trẻ em với một lượng nhỏ khoảng bằng hạt đậu. Không nên lấy một lượng kem đánh răng quá lớn khi trẻ mới bắt đầu tập đánh răng dễ khiến trẻ nuốt phải bọt kem đánh răng không tốt cho sức khỏe. Với trẻ ở lứa tuổi này cha, mẹ nên trực tiếp đánh răng cho trẻ hoặc giám sát để trẻ không nuốt phải nước bọt kem đánh răng.
- Tránh cho trẻ ăn quá nhiều đồ ngọt vào buổi tối.
- Không cho trẻ nhai một bên (sẽ gây lệch hàm và phát triển cơ nhai không đều).
- Đối với những trẻ bị răng hô, răng lệch, nên chỉnh hình sau khi răng vĩnh viễn xuất hiện.
