Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi dựa vào cộng đồng

Buổi tập thể dục nâng cao sức khỏe của người cao tuổi xã Dũng Tiến (huyện Vĩnh Bảo).  

62% số người cao tuổi mắc bệnh mạn tính

Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Quang Chính, Giám đốc Trung tâm Truyền thông giáo dục sức khỏe thành phố cho biết, chỉ số mong muốn NCT khỏe mạnh của Việt Nam trung bình là 68 tuổi. Tuy nhiên trên thực tế, hơn 62% số NCT trong số đó có bệnh mạn tính; trung bình mỗi người có thể mắc tới 2-3 bệnh khác nhau. Các bệnh này gây ảnh hưởng xấu tới sức khỏe, chất lượng sống của NCT và là nguyên nhân dẫn đến tình trạng lạm dụng thuốc, tốn kém chi phí, cần người chăm sóc. Theo thống kê, hiện tuổi thọ trung bình của người dân Hải Phòng là 74,7 tuổi, tiến tới là 77 tuổi, nhưng mỗi người có từ 6 tới 9 năm cuối đời có thể đối mặt với bệnh tật, cần người chăm sóc, thuốc men, chi phí.

Theo kết quả nghiên cứu khoa học mô hình bệnh tật NCT tại Hải Phòng, các yếu tố liên quan và đề xuất giải pháp can thiệp, hiện tỷ lệ NCT trên địa bàn thành phố được khám, quản lý bệnh khá thấp. Cụ thể, tỷ lệ NCT được quản lý sức khỏe, tư vấn khám, chữa bệnh, được chăm sóc tại gia đình và cộng đồng  53%; tỷ lệ khám sức khỏe định kỳ  13,5%. Nguyên nhân khiến NCT chưa được quan tâm, chăm sóc sức khỏe đầy đủ do các bệnh viện của Hải Phòng chưa có khoa lão khoa; Trường đại học Y Dược, Trường cao đăng Y tế thành phố cũng chưa có bộ môn đào tạo chuyên ngành lão khoa chuyên biệt. Các trung tâm chăm sóc NCT trên địa bàn thành phố chưa được đầu tư cơ sở vật chất, chất lượng phục vụ xứng tầm, trong khi chi phí để vào trung tâm chăm sóc tư nhân khá cao; quan niệm và nhận thức của người dân chưa hiểu đúng về việc NCT sống ở viện dưỡng lão; dịch vụ chăm sóc tại nhà cũng chưa chuyên nghiệp. Vì thế, cần quan tâm, đầu tư hơn nữa công tác chăm sóc sức khỏe NCT dựa vào cộng đồng, nhất là nhóm này dễ bị tổn thương do dịch bệnh COVID-19.

Nâng cao chất lượng các mô hình hoạt động

Trước thực trạng trên, thực hiện Chiến lược nâng cao chất lượng dân số năm 2020, hệ thống Dân số- KHHGĐ từ thành phố đến cơ sở triển khai mô hình “Chăm sóc NCT dựa vào cộng đồng”. Hiện có 48 câu lạc bộ NCT tại 16 xã, phường thuộc 6 quận, huyện trên toàn thành phố với nhiều hoạt động chăm sóc sức khỏe NCT thiết thực.

Như tại câu lạc bộ NCT ở xã Lê Thiện, từ đầu năm đến nay, Trung tâm Dân số- KHHGĐ phối hợp Hội NCT huyện An Dương tổ chức 5 hội nghị truyền thông, tư vấn chăm sóc sức khỏe NCT. Ban tổ chức các bác sĩ, dược sĩ tham gia Đề án 818 về chăm sóc sức khỏe NCT của Tổng cục Dân số - KHHGĐ (Bộ Y tế) tư vấn, kiểm tra sức khỏe và cấp, phát thuốc miễn phí, trao quà tặng NCT trên địa bàn xã. Hay tại phường Trại Chuối (quận Hồng Bàng), Ban Chỉ đạo công tác Dân số - KHHGĐ phối hợp Hội NCT phường mời cán bộ truyền thông đến giao lưu, trò chuyện nhằm nâng cao kiến thức của NCT về các bệnh thường gặp, như: tăng huyết áp, tim mạch, đột quỵ; nêu thực trạng, nguyên nhân, biện pháp, cách phòng tránh những bệnh thường gặp này và một số bài tập thể dục cần thiết, bổ ích khi thời tiết rét đậm, rét hại gây nguy hiểm cho NCT. Tại phường Đông Khê và phường Lạch Tray (quận Ngô Quyền), Trung tâm Dân số - KHHGĐ phối hợp Trung tâm Y tế quận thường xuyên khám sức khỏe, đo huyết áp, tư vấn NCT đến các cơ sở y tế khi xuất hiện các dấu hiệu bệnh tật để điều trị kịp thời; chỉ đạo 100% cán bộ và cộng tác viên dân số trên địa bàn các phường phát tờ tuyên truyền, hướng dẫn NCT cách chăm sóc sức khỏe, phòng, chống dịch COVID-19 tại cộng đồng...

Theo Chi cục trưởng Chi cục Dân số-KHHGĐ thành phố Trần Thị Thu Hằng, để kịp thời thích ứng tình trạng già hóa dân số đang diễn ra mạnh mẽ ở Việt Nam nói chung và Hải Phòng nói riêng, cũng như hoàn thành mục tiêu Chiến lược nâng cao chất lượng dân số trên địa bàn thành phố, thời gian tới, Chi cục tiếp tục đẩy mạnh hoạt động mô hình “Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi dựa vào cộng đồng”. Trong đó chú trọng lồng ghép các hoạt động truyền thông dân số - KHHGĐ vào các hoạt động chính trị - xã hội của địa phương để nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cộng đồng đối với vấn đề chăm sóc sức khỏe NCT, nâng cao tỷ lệ NCT được quản lý sức khỏe, tư vấn khám, chữa bệnh; huy động các cấp, ngành bố trí nguồn ngân sách đầu tư hơn nữa cho công tác chăm sóc sức khỏe NCT, thích ứng tình trạng già hóa dân số./.