Các khu xử lý CTR đều quá tải
Đây là thực tế thực hiện quy hoạch khu xử lý CTR trên địa bàn thành phố hiện nay. Theo quy hoạch, có 6 khu xử lý CTR cấp thành phố. Nhưng đến thời điểm này mới có 2 khu đi vào hoạt động là Đình Vũ và Tràng Cát (quận Hải An); khu Gia Minh (huyện Thủy Nguyên) đang xây dựng, dự kiến đến cuối năm 2019 mới hoàn thành. 3 khu còn lại đều chưa được thực hiện. Khu xử lý thuộc địa bàn Quang Trung-Quang Hưng (huyện An Lão) có quy mô 4 ha với các chức năng xử lý CTR công nghiệp, chất thải nguy hại. Năm 2013, dự án này được UBND thành phố phê duyệt quy hoạch chi tiết, cấp giấy chứng nhận đầu tư. Nhưng đến nay, dự án chưa thực hiện do vướng mắc về giải phóng mặt bằng. Còn lại 2 khu Đồng Văn, xã Đại Bản (huyện An Dương) và An Sơn, xã Lại Xuân (huyện Thủy Nguyên) vẫn chưa được triển khai.
Việc xây dựng khu xử lý CTR cấp huyện cũng không khả dĩ hơn. Mới chỉ có 1/8 khu xử lý theo quy hoạch đi vào hoạt động, đó là khu xử lý CTR Minh Tân. 7 khu còn lại triển khai rất ì ạch, đều có vướng mắc. Khu xử lý xã Trấn Dương (Vĩnh Bảo) mới được thành phố đồng ý về chủ trương xây dựng. Khu xử lý chất thải sinh hoạt Áng Chà Chà (Cát Hải) có quy mô 4 ha, mới hoàn thành các thủ tục về quy hoạch. Khu xử lý xã Cấp Tiến (huyện Tiên Lãng) mới đang đề xuất chủ trương đầu tư. Còn lại khu xử lý thôn Ngọc Chử, xã Trường Thọ (huyện An Lão) nằm trong quy hoạch mở rộng Khu công nghiệp Tràng Duệ; khu xử lý rác Tân Trào (huyện Kiến Thụy) nằm trong quy hoạch Khu công nghiệp Tân Trào nên phải tìm địa điểm thay thế.
Trong khi đó, từ năm 2017 đến nay, 2 khu xử lý CTR Đình Vũ và Tràng Cát đều hoạt động quá công suất. Khu xử lý CTR Đình Vũ có công suất xử lý là 472 tấn/ngày, khu Tràng Cát là 490 tấn/ngày. Song 2 khu này đang phải tiếp nhận và xử lý lượng rác thải 1096 tấn CTR, chủ yếu là CTR sinh hoạt, y tế, chưa tính đến CTR công nghiệp, chất thải nguy hại. Thời gian sử dụng còn lại của 2 khu này là 5 năm nữa. Nếu thành phố không sớm có phương án thay thế, bổ sung, nguy cơ quá tải CTR, gây ô nhiễm môi trường là rất lớn.
Giám đốc Sở Tài nguyên-Môi trường Trần Văn Phương cho biết: Việc thực hiện quy hoạch xử lý CTR chậm, chưa đáp ứng kế hoạch là do khó khăn về giải phóng mặt bằng và kinh phí thực hiện. Qua đây cho thấy, công tác quy hoạch và phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường của các cấp có thẩm quyền về các dự án xây dựng khu xử lý CTR còn bộc lộ hạn chế; chưa dự báo được hết các tác động đến môi trường, xu thế phát triển kinh tế-xã hội khu vực.
Đẩy nhanh tiến độ thực hiện quy hoạch
Để khắc phục tình trạng này, thành phố đang triển khai điều chỉnh tổng thể quy hoạch các khu xử lý CTR. Bên cạnh CTR sinh hoạt, việc lập quy hoạch khu xử lý CTR tính đến CTR công nghiệp (nguy hại và thông thường); CTR y tế (nguy hại và thông thường); CTR xây dựng; bùn thải từ hệ thống thoát nước và xử lý nước thải (bao gồm rác thải, bùn trên các kênh mương), bùn thải từ nhà máy nước và phân bùn bể phốt (bùn cặn). Bên cạnh đó, quy hoạch đề xuất giải pháp giảm thiểu CTR phát sinh tại nguồn, tăng cường tái sử dụng, tái chế; đề xuất các công nghệ xử lý CTR tiên tiến, hạn chế chôn lấp nhằm tiết kiệm tài nguyên đất, kinh phí xây dựng, giảm thiểu ô nhiễm môi trường; nâng cao hiệu quả quản lý tổng hợp CTR, cải thiện chất lượng môi trường, bảo đảm sức khỏe cộng đồng, phát triển bền vững đô thị.
Trước mắt, thành phố ưu tiên thực hiện dự án mở rộng các Khu xử lý CTR Đình Vũ và Tràng Cát. Dự kiến khu xử lý CTR Đình Vũ được mở rộng thêm 0,5 ha để đáp ứng yêu cầu tiếp nhận rác từ hai quận Đồ Sơn và Dương Kinh. Khu Tràng Cát được mở rộng 0,5 ha để tiếp nhận và xử lý CTR xây dựng. Song đây chỉ là giải pháp tình thế. Thành phố cần sớm đầu tư xây dựng khu xử lý CTR có quy mô lớn, công nghệ hiện đại. Trong đó, ưu tiên khu xử lý Gia Minh (huyện Thủy Nguyên) phục vụ việc tiếp nhận CTR các địa phương khu vực phía Đông Bắc của thành phố và khu xử lý tại xã Trấn Dương (huyện Vĩnh Bảo) tiếp nhận, xử lý CTR các địa phương khu vực phía Tây Nam.
Nguyên Mai
