Ngọc Quỳnh
Chị Trần Thị Kim Nhung, ở ngõ 43 phố Cấm, phường Lê Lợi (quận Ngô Quyền) kinh doanh qua mạng facebook gần 5 năm nay. Trước thông tin một số địa phương như thành phố Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh triển khai thu thuế đối với các hoạt động kinh doanh thông qua mạng xã hội, chị Nhung rất băn khoăn. Chị cho biết, kinh doanh qua facebook chỉ là việc “tay trái” để kiếm thêm thu nhập. Doanh thu mỗi tháng từ hoạt động kinh doanh này không nhiều mà lại phải kê khai, đăng ký các thông tin rất mất thời gian, phức tạp. “Nếu thực sự ngành thuế yêu cầu thu thuế đối với kinh doanh qua mạng, tôi sẽ nghỉ, không bán hàng nữa”.
Để triển khai thu thuế kinh doanh qua mạng xã hội, vừa qua, thành phố Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh tiến hành rà soát các tài khoản có hoạt động bán hàng trên mạng xã hội. Tại Hải Phòng, mặc dù chưa có khảo sát, thống kê nhưng thông qua hoạt động của nhiều hội, nhóm, có thể thấy, hoạt động kinh doanh qua mạng không kém phần sôi động. Dù không phải là địa chỉ chuyên để kinh doanh nhưng Hội Mẹ & Bé tại Hải Phòng thu hút hơn 20.000 thành viên tham gia trao đổi, mua bán gần 37.600 mặt hàng. Một số địa chỉ khác như Siêu thị Online Mẹ & bé, Hội trao đổi buôn bán của các mẹ ở Hải Phòng… cũng thu hút đông đảo thành viên tham gia với hàng nghìn mặt hàng trao đổi, buôn bán mỗi ngày. Hoạt động kinh doanh rất đa dạng, từ thanh lý các mặt hàng đã dùng tới bán các sản phẩm nội địa, và nhập khẩu từ nước ngoài. Có người chỉ kinh doanh online nhưng cũng có người sử dụng các trang mạng để quảng cáo, giới thiệu sản phẩm và kinh doanh song song với duy trì cửa hàng thực tế.
Chính vì vậy, thông tin thu thuế kinh doanh online khiến nhiều người bán hàng băn khoăn về yếu tố công bằng trong lĩnh vực này. Chị Hoàng Thị Mai, ngõ 280 phố Lê Lợi (quận Ngô Quyền), bán thực phẩm chức năng nhập khẩu qua mạng phân tích, với những người kinh doanh hàng nội địa, việc thu thuế là cần thiết. Với những người bán các mặt hàng thực phẩm chức năng, hàng tiêu dùng… nhập từ thị trường nước ngoài phải đóng các loại thuế nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng…. thì việc xem xét, tính thuế phải khác. Bên cạnh đó, nhiều người kinh doanh chỉ sử dụng mạng xã hội làm nơi quảng bá, giới thiệu sản phẩm, thực tế, việc kinh doanh, trao đổi hàng hoá vẫn theo hình thức truyền thống. Trong trường hợp này, việc tính doanh thu để áp thuế sẽ phụ thuộc rất lớn vào tinh thần trách nhiệm, tự giác của người kinh doanh.
Trên thực tế, việc quy định người bán hàng trên các trang mạng xã hội phải kê khai, nộp thuế đã được đặt ra tại Thông tư số 47/2015 của Bộ Công thương có hiệu lực từ ngày 20-1-2015. Theo đó, người bán hàng trên mạng cần cung cấp đầy đủ, chính xác thông tin cá nhân cho chủ sàn giao dịch khi đăng ký sử dụng dịch vụ bán hàng. Còn các trang mạng xã hội cho phép người tham gia trưng bày, giới thiệu hàng hoá dịch vụ, lập các trang web phục vụ việc kinh doanh… thì phải đăng ký với Bộ Công thương dưới hình thức sàn giao dịch thương mại điện tử.
Quy định đã có nhưng các địa phương chưa triển khai. Nhiều người sử dụng mạng xã hội nói chung và kinh doanh trên mạng xã hội nói riêng không khai đúng các thông tin cá nhân chưa có cơ quan quản lý kiểm soát. Hầu hết khách hàng vẫn sử dụng tiền mặt để mua bán, trao đổi hàng hoá nên ngành thuế cũng rất khó xác định chính xác doanh thu của mỗi tài khoản kinh doanh qua mạng để áp thuế.
Trưởng phòng Tuyên truyền Cục thuế Hải Phòng Hà Thị Tuyết Nhung cho biết: Do chưa nhận được hướng dẫn của Tổng cục thuế nên Cục thuế hiện chưa triển khai thu thuế kinh doanh trên mạng xã hội. Hai địa phương tiên phong thực hiện thu thuế đối với hoạt động kinh doanh online là Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh cũng mới đi những bước thử nghiệm đầu tiên nhưng cũng vấp phải không ít khó khăn. Thời gian tới, bên cạnh việc chờ chỉ đạo từ cấp trên, Cục Thuế Hải Phòng sẽ nghiên cứu, tiếp thu việc thu thuế kinh doanh trên mạng xã hội của 2 địa phương kể trên, xây dựng các phương án với các bước triển khai cụ thể. Trước mắt là đẩy mạnh công tác tuyên truyền để nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm thực hiện nộp thuế của người kinh doanh online trên địa bàn thành phố.