Chấn chỉnh các khoản thu đầu năm học: Kịp thời xử lý nghiêm vi phạm

Các nhà trường cần minh bạch, công khai các khoản thu tạo sự đồng thuận cao với cha mẹ học sinh.

Bức xúc khoản thu, cách thu

Sau cuộc họp đầu năm, nhiều cha mẹ của học sinh lớp 10 C8, 11 B2, Trường THPT Lê Chân, tỏ ra bức xúc trước việc giáo viên và Ban đại diện cha mẹ học sinh liệt kê một số khoản đóng góp như: thu ủng hộ ngày thành lập trường với mức 150.000 đồng/học sinh, quỹ lớp 500.000 đồng, quỹ trường 250.000 đồng, tiền học thêm 600.000 đồng các môn Toán, Ngữ văn, tiếng Anh (khi chưa tổ chức dạy thêm, học thêm). Ngoài ra, nhà trường yêu cầu các cha mẹ của học sinh phải đóng một số khoản quỹ Thanh niên, tiền vệ sinh, tiền nước uống...

Thực tế cho thấy, không chỉ những khoản thu bất hợp lý gây bức xúc mà thu gộp một thời điểm nhiều khoản, hay tiền của nhiều tháng trong bối cảnh dịch bệnh kéo dài, thu nhập người dân giảm sút cũng là nguyên nhân khiến nhiều cha mẹ học sinh phản ứng. Đây cũng là tâm trạng chung của nhiều cha mẹ học sinh tại cuộc họp đầu năm của Trường tiểu học Trường Thọ (huyện An Lão) khi được phổ biến đóng các khoản quỹ lớp, quỹ trường, sách giáo khoa, đồng phục, bảo hiểm y tế, tiền học liên kết, gửi con ngoài giờ và cả vận động xã hội hóa xây dựng cơ sở vật chất… dù nhà trường không tổ chức thu gộp nhiều tháng trong mỗi khoản đóng góp.

Tình trạng lạm thu hay huy động các nguồn xã hội hóa mà thực chất là ép bố mẹ các học sinh phải nộp các khoản thu chưa hợp lý đầu năm học không phải hiện tượng mới nhưng cứ “đến hẹn lại lên”, trở thành vấn đề “nóng”, ảnh hưởng không nhỏ đến uy tín nhà trường và ngành Giáo dục - Đào tạo. Để xảy ra tình trạng này, ngoài trách nhiệm thuộc về người đứng đầu cơ sở giáo dục, còn có trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục trên địa bàn do chưa quán triệt đầy đủ các quy định hiện hành, không theo dõi, giám sát chặt chẽ việc thực hiện các quy định và công tác kiểm tra, nhất là xử lý sai phạm chưa đủ sức răn đe, ngăn chặn.

Xử lý nghiêm vi phạm

Trở lại sự việc Trường THPT Lê Chân, ngay sau khi nắm được thông tin, lãnh đạo Sở Giáo dục - Đào tạo (GD-ĐT) làm việc với hiệu trưởng nhà trường, yêu cầu khẩn trương kiểm tra, rà soát khoản thu ở các lớp; đồng thời giao Thanh tra, Phòng Kế hoạch – Tài chính của Sở trực tiếp làm việc với trường. Qua kiểm tra cho thấy, việc tổ chức, thực hiện thu một số khoản (ủng hộ ngày thành lập trường, quỹ lớp, quỹ trường, tiền học thêm các môn Toán, Ngữ văn, tiếng Anh, học Ngoại ngữ với người nước ngoài khi chưa tổ chức dạy thêm, học thêm tại trường, quỹ thanh niên, vệ sinh, nước uống) ở lớp 11 B2 và lớp 10 C8 không đúng quy định. Việc quản lý và giám sát của lãnh đạo trường đối với giáo viên chủ nhiệm và Ban đại diện cha mẹ học sinh lớp 11 B2 và lớp 10 C8 còn thiếu chặt chẽ, để giáo viên chủ nhiệm, Ban đại diện cha mẹ học sinh tùy tiện triển khai và thu một số khoản. Ban giám hiệu họp và nghiêm túc rút kinh nghiệm trong công tác quản lý. Căn cứ kết quả kiểm điểm tại Trường THPT Lê Chân, Sở GD-ĐT xem xét trách nhiệm của hiệu trưởng nhà trường theo đúng quy định.

Sau sự việc ở Trường THPT Lê Chân, Sở GD-ĐT thành phố lập 3 đoàn kiểm tra chuyên ngành tiến hành thanh, kiểm tra tại một số cơ sở giáo dục trên địa bàn, trong đó chú trọng nội dung kiểm tra các khoản thu đầu năm học 2021- 2022, xử lý nghiêm tập thể, cá nhân nếu để xảy ra sai phạm… Gần đây nhất, ngày 21-10 vừa qua, Cơ quan CSĐT Công an quận Lê Chân ra quyết định khởi tố vụ án hình sự “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ quy định tại Điều 356 Bộ luật Hình sự” để điều tra, làm rõ vi phạm về việc thu, chi, sử dụng tài chính của Trường THCS Ngô Quyền năm học 2019-2020.

Theo Phó giám đốc Sở GDĐT Đỗ Văn Lợi, công tác chống lạm thu trường học được ngành GD-ĐT thành phố xác định là một trong những nhiệm vụ quan trọng, được ngành triển khai sớm và quyết liệt. Trước thềm năm học mới, Sở ban hành hệ thống các văn bản hướng dẫn cụ thể, chi tiết nội dung và các bước tiến hành trước khi thu chi trong nhà trường. Trong đó, yêu cầu các cơ sở giáo dục nghiêm túc thực hiện các khoản thu theo đúng quy định, lưu ý không tập trung các khoản thu vào đầu năm, phân kỳ các khoản đóng góp hợp lý trong năm. Đối với các khoản thu theo thoả thuận, phải được sự đồng thuận, thống nhất của cha mẹ học sinh, tránh gây áp lực, nhất là trong giai đoạn kinh tế - xã hội đang chịu ảnh hưởng tiêu cực bởi dịch bệnh COVID-19. Hiệu trưởng các đơn vị giáo dục phải chịu trách nhiệm về các khoản thu, chi tại đơn vị. Nếu để xảy ra tình trạng lạm thu, thu trái quy định, sẽ phải chịu trách nhiệm của người đứng đầu trước cơ quan chức năng có thẩm quyền, trước pháp luật và bị xử lý theo quy định.

Về lâu dài, để việc thu đầu năm học không còn là vấn đề “nóng”, các cơ sở giáo dục cần linh hoạt chia các khoản thu theo quy định thành nhiều đợt, giảm gánh nặng với gia đình. Cơ quan quản lý các cấp cần tích cực hơn nữa trong công tác quản lý thu, chi đầu năm tại các cơ sở giáo dục; tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp lạm thu. Ngoài ra, đối với cha mẹ học sinh, cần có sự trao đổi thẳng thắn với nhà trường hoặc phản ánh với cơ quan chức năng khi có thắc mắc hoặc thấy có khoản thu không hợp lý.../.