(HPĐT)- Tại kỳ họp mới đây, HĐND thành phố khóa 16 ban hành các nghị quyết về điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án cải tạo đường tỉnh 359 đoạn từ chân cầu Bính đến xã Trung Hà và dự án cải tạo đường thị trấn Minh Đức, đều trên địa bàn huyện Thủy Nguyên. Theo đó, hai dự án đều được phê duyệt điều chỉnh nâng tổng mức đầu tư. Một mặt, sự điều chỉnh kịp thời này sẽ giúp đẩy nhanh tiến độ hoàn thành các dự án, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế- xã hội của huyện Thủy Nguyên nói riêng, thành phố nói chung theo định hướng trong Nghị quyết 45 của Bộ Chính trị. Tuy nhiên, ở khía cạnh khác cũng cho thấy vấn đề cần rút kinh nghiệm, đó là quá trình khảo sát, lập dự án và kiểm kê, khảo sát giải phóng mặt bằng (GPMB) công trình.
Theo nghị quyết của HĐND thành phố, dự án đầu tư cải tạo đường tỉnh 359 đoạn từ chân cầu Bính đến xã Trung Hà được điều chỉnh tăng hơn 504 tỷ đồng (chủ yếu vào khâu GPMB). So với các công trình đang được đầu tư triển khai tại thành phố, mức tăng này khá lớn. Theo chủ đầu tư dự án là UBND huyện Thủy Nguyên, quá trình triển khai, chi phí GPMB thực tế lớn hơn mức phê duyệt trong tổng mức đầu tư, do sự thay đổi giá đất tại thành phố, giá đất ở trên địa bàn tăng từ 1,3 đến 3 lần so với thời điểm được duyệt. Bên cạnh đó, chi phí bồi thường, hỗ trợ vật kiến trúc khi kiểm kê, lập, phê duyệt phương án để chi trả các hộ dân thực tế cũng lớn hơn dự toán khi lập dự án. Đây cũng là lý do tổng mức đầu tư dự án cải tạo đường thị trấn Minh Đức cũng được điều chỉnh tăng hơn 130 tỷ đồng (trong đó hơn 100 tỷ đồng là chi phí đền bù GPMB).
Việc điều chỉnh dự án là chuyện bình thường, song với mức tăng vốn quá lớn lại cần quan tâm xem xét kỹ. Trước đề xuất của chủ đầu tư, thành phố giao các sở, ngành, đơn vị liên quan xem xét, thẩm định kỹ. Qua rà soát, các sở, ngành đều cho rằng đề xuất của chủ đầu tư là phù hợp thực tế, khi giá đất bồi thường GPMB tăng từ 1-3 lần so với thời điểm lập dự án; chi phí bồi thường, hỗ trợ vật kiến trúc…cũng tăng cao. Tuy nhiên đó là nguyên nhân khách quan. Về chủ quan, theo các cơ quan chức năng, công tác khảo sát, lập dự án và quá trình kiểm kê, xác định nguồn gốc đất để GPMB các dự án chưa chặt chẽ, kỹ lưỡng. Bởi, chi phí GPMB tăng không chỉ vì giá đất tăng, mà còn do tổng diện tích đất ở tăng nhiều so với thời điểm lập dự án, khảo sát để xác định chi phí đầu tư. Như dự án đường tỉnh 359 đoạn từ chân cầu Bính đến xã Trung Hà, phần diện tích đất ở tăng tới hơn 7000 m2. Vì vậy, chi phí GPMB tăng là điều tất yếu. Bên cạnh đó, từ chuyện xác định nguồn gốc đất cũng phần nào cho thấy công tác quản lý đất đai của địa phương còn nhiều vấn đề phải rút kinh nghiệm và xử lý. Từ thực tế này, thành phố yêu cầu huyện Thủy Nguyên rút kinh nghiệm trong quá trình triển khai hai dự án nêu trên cũng như công tác GPMB, quản lý đất đai, không để tình trạng trên xảy ra đối với các dự án khác.
Bài học kinh nghiệm từ 2 dự án trên có lẽ cũng bổ ích với nhiều địa phương trong toàn thành phố, để bảo đảm yêu cầu sử dụng vốn ngân sách hiệu quả cao, tiết kiệm trong việc triển khai các dự án, công trình. Ngay từ khâu lập dự án, công tác khảo sát, kiểm kê, tính toán đền bù GPMB phải khoa học, chặt chẽ, kỹ lưỡng. Có như vậy, mới hạn chế việc phải điều chỉnh trong quá trình triển khai, ngoại trừ những yếu tố khách quan bất khả kháng. Nếu mức đầu tư công trình điều chỉnh tăng quá lớn, sẽ dẫn đến tình trạng khó cân đối ngân sách, không bảo đảm nguồn vốn thực hiện, việc triển khai càng có nguy cơ bị kéo dài, đội vốn. Nhất là trong giai đoạn hiện nay, thành phố đang tập trung nguồn lực lớn để đầu tư các công trình phát triển hạ tầng giao thông, đô thị, vừa phải khắc phục những khó khăn lớn trong đời sống kinh tế - xã hội do đại dịch COVID-19 gây ra./.
Nguyên Hà
